Skip to main content

Full text of "Burgerlyke en handelkundige geschiedenis van de Engelsche volkplantingen in de West-Indiën"

See other formats


T 



r 



?*... 



■*$9 



WX 








j -,— r*< 



/r-L ?0- : ~i *^,. 



J J 





Digitized by the Internet Archive 

in 2012 with funding from 

LYRASIS Members and Sloan Foundation 



http://archive.org/details/keenhand02edwa 



i 



GESCHIEDENIS 



D E R 



WEST-INDIE K 



BURGERLYKE 



E N 



HANDELKUNDIGE 

GESCHIEDENIS 



Y A N D B 



ENGELSCHE 

VOLKPLANTINGEN 



N D E 



W E S T-I N D I EN. 



DOOR 



BRIAN EDWARDS, Schildktu 



II. DEE L. 



Uit het Engelsch. 



* $ 
# 



te HAERLEM, by 

A. L O O S J E S. 

17 9 5- 



5 * i i 



> 







BURGERLYKE 
HANDELKUNDIGE 

GESC HIE DENIS 

VAN D £ 

ENGELSCHE 

VOLKPLANTINGEN 

IN D E 

W E S T-I N D I E N. 

II. B E K. 

JAMAICA (d). 

" ■ * ' ■ ' m ' ■ - < 

I. HOOFDSTUK. 

Ontdekking van Jamaica door Columbus. — 
Zyn wederkomst in 1503. — Fiere ban* 
delwyze van zyn' zoon Diego > naa den dood 
van Columbus. — Hy neemt bezit van 
Jamaica in 1509. — Braaf gedrag 
van Juan de Esquivel> de eerfte Gouver* 
neur* — Stichting en hot verlaaten van d& 

Stad 

(#) 't Ts voegfaam hier aan te merken, dat de 

Gouyerncur van Jamaica in zyneCommisfiegenoemd 

A wo;dc 



GESCHIEDENIS 

Stad Sevilla Nueva. — Verdelging der 
Indiaanen. — St. J ago de la Vega gegrond- 
vest. — De titel van Marquis gefchonken 
aan Lodewyk , de zoon ran Diego , aan 
men het Eiland voor altyd onderworpen 
wordt* ■ — '/ Gezag komt op zyne zuster 
lfabella, welke door huwelyk haare rechten 
aan het Huh Braganza overbrengt. — Ver* 
yah weder aan de Kroon van Spanjejn 
1640. — • Anthony Shirley doet een inval 
in het Eiland in het jaar 1596, en Coll. 
Jack/on in 9 t jaar 1638. 



x 



r. o E K. 

I. 

noorD^T. 



M* Jamaica hadt dc cer van door Christopho- 
rus Columbus ontdekt te worden , op zyn 
tweeden togt naar de nieuwe Waereld. Op 

zy- 

wordt Kaptein Generaal enz. van Jamaica , en de 
daaraan onderhoorige plaatfen in America. Door 

deze onderhoorige plaatfen worden de Britfche vas- 
tigheeden gemeend aan den Musquitooever en in de 
baai Honduras : maar zyn rechtsgebied over deze 
vastigheeden onvolkomen bepaald zynde, werdt het 
zeldzaajn door de bewooners erkend, uitgezonderd 
wanneer zy het voor de balie van het gezag, door hunne 
byzondere overheeden aangemaatigd, zoeken te be- 
pleiten. By zulke gelegenheeden erkennen zy ecn 
hooger rechtbank by den Gouverneur van Jamaica, 

ea 



D E R W E S T-I N D I E N. 3 

zyne voorige reis liadt hy het noord-ooster 1 1. 
deel van Cuba onderzogt, van daar voort- D ° E *• 
gaande tot Iliipaniola ; maar hy Witt naar 1100F ' DST# 
Europa tcrug gekecrd , in twyfel of Cuba 
flechts ccn Eiland , of ecu gedeelte van 9 ntrfek * 
eenig vast land ware , waaromtrent hy van 
de inboorlingen duistere berichten hadt 
ont\ r angen. Hy beiloot, om zich in deze 
byzonderheid te voldoen , terftond naa zyn 
aankomst voor de tweedcmaal op Hifpanio- 
la , tot cene andere reis naar Cuba , zuid- 
westlyk cours houdende , en ingevolge van 

dit 

en vervoegen zich tot hem over burgerlyke en krygs- 
zaaken. Daar beide de vastigheeden aan de kroon 
vnn Spanje werden overgegeeven , by de Spaanfche 
overeenkomst, getekend te Londen den i4den July 
1786, valt het niet in het plan van mynwerkuitte wei- 
den over hnn voormaaligen of tegenvvoordigen ftaat. 
Ik heb voorheen een Memorie, betreffendedenMus- 
quitooever, opgemaakt, waarin een verflag gcgec- 
ven werdt van het land,deszelfs inwooners en voort- 
brengfels, en waarin het gefchii tusfchen Groot-Brit- 
t'anje en Spanje , betreklyk het grondrecht , over- 
vioedig genoeg behandeld werdt. Deze Memorie 
het Huis der Gemeente in het jaar 1774 (door den 
Gouvemeur Johnftonc) voorgelegd zynde, is korc 
daaraan fd AlmotCs Pjrkmcntary Register ultge- 
geeveii. 

A 2 



BOOFDSr. 



4 GESCHIEDENIS 

I k dit beiluit zeilde Columbus , den 24 van 
* o e k. ^ r |j r ^^ 9 uit de haven van Habella, met 

een fchip en twee iloepen. Dingsdag den 
H9 ilen ankerde hy in de haven van St. Nico- 
laas. Van daar flak hy over naar Cuba, en, 
zeilde de zuidkust van dat Eiland langs, 
omringd door verfcheide duizenden canoes 
met Indiaanen , welken de nieuwsgierigheid 
en verwondering hadden doen famen komen. 
Hyontdekte, op dezen togt, Saturdag den 
nden ]\/[ a y voor de eerftemaal de hooge Lan- 
den van Jamaica ter linkerzyde, en waar- 
ichynlyk verftondt hy den naam (den naam 
welken het nog draagt) Qi) van eenigen der 
Indiaanen, die hem volgden. Daar dit een 
nieuwe ontdekking was , en veele der fche- 
pelingen overhelden , om te gelooven, dat 
het de plaats ware 5 die hun door de Indiaa- 
nen 

(£) P. Martyr. F. Columbus. De vroegere Spaan- 
fche Gefchiedfchryvers fclireeven het woord Xaima- 
ca. Men zegt het betekent in de taal der inboorlin- 
gen, een land ryk in bronnen. Daar Columbus dit 
Eilnnd eerst den naam St. Jago gegeeven hadt , hebben 
01dmixon,en andere Schry vers , verkeerdelykonder- 
field dat Jamaica eene verbree-ding ware van het woord 
James. 



DER W E S T-I N D I E N. 5 

nen van dc Bahama Eilanden voorheen aan- I T. 
geweezen was , als het meest van goud B ° E *• 
voorzien , werdt Columbus gemaklyk over- H00F " Dm 
gehaald om denvaards zyn' cours tc richten. 
Hy naderde het den volgenden dag, en, 
naa een korten twist met de inboorlingen , 
die echter in eene hartelykc verzoening ein- 
digde, nam hy, met de gewoone gebruik- 
lykheeden , bezit van dat Land. 

Doch het was niet voor den vierden en coiura- 
laatflen togt van Columbus, een togt door blls , koml 

o -> t> weder te 

dien grooten Zeeman ondcrnomen, naa dat Jamaica. 
hy een harder lot van de laage ondankbaar- 
heid van zyn vaderland en den Vorst, ten 
wier dienfte hy zich afiloofde, ondervon- 
den hadt , dan van alle zyne vermoeijingen, 
gevaaren en bekommernisfen , dat hy meer 
Jamaica leerde kennen , daar het , naa' de eer 
gehad te hebben, negen jaaren te vooren, door 
hem ontdekt te zyn, toen de nog grooter eer 
genoot van hem , naa eene fchipbreuk , ter 
fchuilplaats te ftrekken. Want, op den 24 
Juny 1503, zynde op zyne terug reis van 
Vetagua naar Hifpaniola , overviel hem zulk 
ftormachtig weder , dat hy, naa het verlies van 
twee zyner fchepen, genoodzaakt werdt, 
het op dit Eiland, in de grootfte wanorde, 
A 3 aan 



6 GESCHIEDENIS 

II* aan te houden. Hy bereikie, met groote 
B ° E K# moeite, een kleine haven, aan de noordzy- 
woofost. de r, (die , tot op dit uur., den naam van Chris* 
toff eh baoy draagt,) waar hy gcnoodzaakt 
was de twee fchepen , die hem overgeblee- 
ven waren , op ftrand te zetten , om dat zy 
op het pimt van zinken ftonden. Zyne fche- 
pen waren, door dit ongeluk , buiten de mo- 
gelykheid van herftel , en hem fchoot nicts 
over dan de treurige gedachte , dat waar- 
fchynlyk zyn rampen en leven te gelyk 
zouden eindigen. Niet minder dan twaalf 
maanden en vier dagen bleef hy in die el- 
lendige gefteldtenis , en hadt r ftaande dien 
tyd, nieuwe gevaaren te boven te ilreevcn, 
en in een ongewoon worftelperk zyne dap- 
perheid van geest te oefenen. Zyn volk 
werdt wederfpannig, de Indiaanen verlie- 
ten hem , en de Gouverneur van Hifpanio- 
la weigerde hem niet alleen te helpen , maar 
verzwaarde , met eene gedrogtelyke en voor- 
beeldelooze barbaarschheid , zyn ongeluk-" 
ken , door openbaar geweld en befpotting. 
Alle deze omftandigheeden echter, teftens 
met de fchranderheid , waar door hy zich 
van \ bygeloof der Indiaanen , by gelegen- 
heid eener Maan-Eclips , wist te bedienen , 

en 



D E R W E S T-I N D I E N. f 

en de middelcn, waar door zyne verlosfing If- 
cindclyk vcroorzaakt werdt, door duizcnd B ° EK ' 
ondericheidcn Gelchiedfchryvers vcrhaald n00 FDST. 
zyndc, kan ik voorby gaan. De ellenden, 
die hy ter dezcr gclegenheid ondervondt, 
en de ondankbaare bejegening van zytien 
fouvercin , waren echtcr te groot voor zyn' 
edelmoedigen geest; hy bezweek, rasch naa 
zyne terugkomst in Spanje,onderdezelven; 
echter een' naam , naalaatende , die nooit 
zal worden uitgedelgd, dan met dien der 
waereld , wier grenspaalen hy uitgebreid 
hadt (V). 

Naa 

(V) Onder de dagverhaalen van den edelen 
Raad in Jamaica , was een zeer oud boek in raanu- 
fcript bewaard, beflaande uit dagboeken en berich- 
ten van Gouverneurs, 't welke hoofdzaakelyk de voort- 
gangen der Armee en andere bedryveu by de eerfte 
vestiging der volkplanting verhaalt. In dit boek 
wordt eene overzetting van een' brief aan den Koning 
vanSpanje gevonden, die men wildat door Columbus 
aan dien Vorst gefchreeven is, ftaandezyngevangenis 
op dit Eiland. Ik zal denzelven, daar hy tekenen 
van egtheid draagt , aan myne leezers mededeelen. 
Waarfchynlyk werdc hy gefchreeven acht maanden 
naa het vertrek van den Bode Diego Men dez, die 
in een Indiaanfche Canoe beproefd hadt Hifpaniola 
ie bereiken. Columbus , in dien tusfchenryd niets 
A 4 van 



8 GESCHIEPENIS 

1 1. Naa het overlyden van dicn doorluchti- 
% o e k. g en ontdekker, zyn de bedryven der Span- 

ttOOFDST. 3 aar " 

van hem hoorende, fchynt alle hoop van verlosfing 
opgegeeven en zyn' brief in een uur van vertwyfe- 
Iing gefchreeven te hebben . Niet als eenigerlei waar- 
fchynlyke middelen hebbende om dien naar Spanje 
te zenden , maar in het denkbeeld dat die , naa zyn 
dood, zou geyonden worden. — Hy luidt als volgt: 

Een brief van Christophorus Columbus , in Ja- 
maica, aan Koning Ferdinand. 

Jamaica, 1504. 

„ Diego Mendes, en de papieren die ik met hem 
verzonden heb, zal uwe Hoogheid aantoonen, wel- 
ke ryke goudmynen ik in Veragua ontdektheb, en 
hoe ik voorhad mynen broeder aan de rivier Belin te 
laaten, zoo de oordeelen des Hemels en de groote 
ongelukken der waereld my dat niet belet hadden. 
*t Is echter genoeg, dat uwe Hoogheid en derzelver 
opvolgers de eer en voordeel van alien zullen hebben, 
en dat de volkomen ontdekking en vestiging be- 
waard zyn voor gelukkiger perfoonen , dan de ramp- 
fpoedige Columbus. Zoo God my zo genadig is, dat 
hy Mendes naar Spanje geleidt, twyfel ik niet, of 
hy zal uwe Hoogheid en myne groote Meesteres over- 
Cnigen, dat dit niet alleen een Caflilje en Leon is, 
maar eene ontdekking van eene Waereld met on. 
derdaanen , landen en voortbrengfels , meer dan 
*$ menfchen ftoutfte verbeeldingskragt ooit kan be- 
Tatten of de gierigheid zelfs begeeren durft ; maar 

noch 



D E B. WES T-I N D I E N. 9 

jaarden , geduurcndc anderhalve Eeuw 9 I f. 
naauwlyksch met de aanteekening der ge- c ° i E K< 

fchie- 



HOOPDST. 



noch hy, noch dit papier, noch detong van eenigfter- 
veling, kan de angften en ellenden van myn lighar.m 
en myne ziel uitdrukken; noch de rampfpoeden en 
gevaaren van myn* zoon , broeder en vrienden ! Tien 
maanden reeds zyn wy ter dczer plaatze a!s gevan- 
gen, huishoudende op het open dek van uwe fche- 
pen , die op ftrand geloopen en aan elkander vastge- 
sjord zyn ; de gezonden onder myne manfchap heb- 
ben, onder de Porra's van Seville, tegen my eenen 
op (land gemaakt; myne getrouw gebleeven vrienden 
zyn meest ziek of dood; wy hebben den voorraad 
der Indiaanen vertcerd, wanrom zy ons verlaaten; 
wy vergaan alien door honger, en deze ellenden 
gaan vergezeld van zo veele verzwaarende omftan- 
digheeden , die my het rampzaligst voorwerp van 
ellenden maaken, het geen immer de waereld gezien 
heeft; als of het mjshaagen des Hemels de ongunst 
van Spanje onderfteunde, en deze onderneemingen 
en ontdekkingen , die vroegere tyden als groote en 
verdienftelyke bedryven zouden erkend hebben , als 
misdaadig vvilde ftraften! Goede Herael ! en gy Hei- 
ligen die daarin woont, laat de Koning Don Ferdi- 
nand en myne doorluchtige Meestercs Donna Ifabel- 
la weeten , dat myne liefde voor hunnen dienst en 
belang my in deze laagte gebragt heeft; want het 
is onmogelyk te leeven, en ellenden te ondergaan, 
die de mynen evenaaren. Ik zie en verneem met 
tngst myn' eigen ondergang , en , om mynent 

A 5 wil > 



10 GESCHIEDENIS 

II. fchiedenis verwaardigd. 't Zou waarlyk 



B O E K. 



ongelukkig zyn voor hun nationaal cha- 

rak- 



HOOFDST. 



wil , dien van myn ongelukkig: en myn verdienftelyk 
volk. Helaas! Goedheid en rechtvaardigheid heb- 
ben hunne woonplaatfen hier boven genoraen, en 
het is een misdaad te veel ondernomen en uitgevoerd 
te hebben. Daar myne ellende my myn leven ten 
last maakt, vrees ik nog dat de ydele titels van Ol- 
der -Koning en Admiraal my aan den haat der Spaan- 
fche Natie onderworpen maaken. Het is zichtbaar, 
dat alle middelen voorhanden zyn om den draad 
af te fnyden, die reeds begint te breeken; want 
ik ben , in myn' gevorderden ouderdom gekweld 
met ondraagelyke jichtpynen , en k\vyn nu byna 
ziekoogende aan die en andere ongemakken, 
onder Wilden, by welken ik noch geneesipiddelen, 
noch leeftogt voor het lighaam, Priester noch Sa- 
cramenten voor de ziel vinde. Myn manfchap in 
een' ftaat van opHand; myn broeder, myn zoon, 
en die my getrouw zyn, ziek, ftervende, en dood; 
de Indiaanen hebben ons verlaaten , en de Gouver- 
neur van Sint Domingo heeft gezonden, eer om te 
zien of ik dood ben, dan om my te hulp te ko- 
men en levendig van hier te brengen; wantzynboot 
bragt ons geen brief, niemand fprak 'er met ons, 
of wilde van ons eenen brief ontvangen ; waaruit 
ik befluit, dat uwer Hoogheids Officieren bedoe- 
len, dat hier myn reizen en myn leven eindigen 
zullen. 6 Gezegende Moeder Gods, die met el- 
lendigen en verdrukten medelyden hcbt, waarom 

dood- 



D E R. W E S T-I N D I E N. II 

rakter, zoo de verhaalen van veelen him- H. 
ner meer uitgebreide onderneemingcn, in IJ ° EK - 

IIOOFDST. 

doodde my de wreede Bovadilla niet, toen hy my 
en mynen broeder van het duurgekogte goud be- 
roofde en ons naar Spanje in kctenen zondt, zon- 
der onderzoek, zonder misdaad , ja zonder fcha- 
duw van wangedrag! Deze ketenen zyn alle de 
fchatten , die ik bezit en met my begraaven zullen 
worden, zoo my een kist of een graf moge te beurt 
vallen; want ik wil dat de gedachtenis van eene zo 
onrechtvaardige behandeling met my vergaa, en, 
ter eere van den Spaanfchen naam, voor eeuwig 
vergeeten worde. Laat die geen verderen fmaad op 
den Caftiijaanfchen naam brengen, noch laaten vol- 
gende eeuwen weeten , dnt'er eens zulke laage ellen- 
delingen beflonden, die dachten zich Uw Majesteic 
aan te bevelen , door den ongelukkigen en rampzaligen 
Christophorus Columbus te verdelgen; niet om zyne 
misdaaden, maar om zyne dienfuen aan Spanje be> 
weezen in de ontdekking van eene nieuvve waereld 
ten behoeve van dat Koningryk. Daar het de Hemel zei- 
ve was, die my tot dusverrebeftuurdengeleidheeft, 
zullen de Hemelen om my weenen en medelydcn 
toonen! Laat de aarde, en iedere ziel, die op de- 
zelve rechtvaardigheid en genade bemint , om my 
weenen! En gy, verheerlykte Heiligen Gods, wien 
myn onfchuld bewust is , en die myn lyden hier 
aanfchouwt , weest my genadig ! Want , fchoon 
deze tyd afgunftig en verhard is , zeeker zullen 
de toekomende tyden medelyden met my hcb- 
ben , wanneer zy verfraan , dat Christophorus 
Columbus, met zyn eigen goed , het gevaar van 

zyn 



12 GESCHIEDENIS 

1 1, het zelfde lydperk , met gelyke duisterheid 
o e k. overdckt , en aan eene eeuwige vergetel- 

hcid 



i 

HOOFDST. 



zyn eigen en oat zyncr broederen leven liep, en, 
met weinig of geen onkosten voor de kroon van 
Spanje, in tien jaaren en vier reistogtengrooterdien- 
itcn dan ooit eenig fterveling aan eenig Vorst of Ko- 
ningryk, deedt, echter verlaaten werdt, om te ver- 
gaan in armoede en cllende, zonder bezwaar van de 
kleinfte misdaad; alles behalven zyne ketenen was 
hem ontnomen; zo dat hy, die Spanje een andere 
waereld gaf, geene veiligheid in dat ryk hadt, zelfs 
geen hutjen voor zich zelven, of zyne ongelukkige 
fsmilie; manr, zou de Hemel my nog vervolgen, en 
te onvreden zyn over het gene ik gedaan heb, als of 
de ontdekking van de nieuwe waereld naadeelig voor 
de oude zou zyn , en danrom myn leven doen eindi- 
gen op deze ellendige plaats; komt dnn gy, goede 
Engelen! by dicn verdrukten en onfchuldigen man, 
en brengt dit pnpier aan myne groote Meesteres. Zy 
weet hoe veel ik gedaan, en zalgeloovenwatikvoor 
haar eer en in haar' dienst geleeden heb, en zo recht- 
vaardig en vroom zyn,vanniettedulden, datdekin- 
deren van hem, die zulke onmeetelyke rykdommen 
aan Spanje bragt, en aan hetzelve groote en onbeken- 
de Koningryken en Landen gehecht heeft, broodge- 
brekhebben, en alleenvanaalmoesfenmoetenleeven. 
Zy, zoo zy leeft, zal bedenken, dat de wreedheid 
en ondankbaarheid de gramfchap des Hemels doen 
nederdaalen, zo dat de fchat, die ik ontdektheb, 
het middel zyn zal, om geheel het menschdom op te 
wekken tot wraak en roofzucht , en de Spa.anfche 

Na* 



DER WEST-INJDIEN. 13. 

heid waren toegewyd ; gelukkiger nog , zoo 1 1. 
derzelvcr luister tot het naageflacht, door 15 ° E K - 
ecn zuiverer middenftof , ware overgebragt , H00F " I)ST> 
en nict, als nu, voornaamelyk ftrekt , om 
de gebreken en buitenfpoorigheeden , die 
hun omgeeven en vemederen, zichtbaar te 
niaaken. 

De weinige byzonderheeden van hunne 
vorderingen, die ik 9 door een vlytige naa- 
fpooring , geholpen door overleveringen , 
heb kunnen verzamelen , zal ik nu aan my- 
ne leezers voordraagen. 

Zeventien jaaren waren 'er verloopen, 
naa dat de Spanjaarden zich in Hifpaniola 
vestigden, eer zy een ernftig befluitfchy- 
nen genomen te hebben, om eene volk- 
planting te zenden, ter bezitneeming van 
Jamaica. Daar dit Eiland noch goud noch 
solver ople verde , fchynt het alle verdere ken- 
liisneeming onwaardig gekeurd te zyn, en 
niisfchien is het daarom eenige weinige jaaren 
Linger de woonplaats der fchuldelooze cen- 
voudigheid gebleeven , als ware het om de 

laa- 

Natie daarnaa moeten lyden , om al het gene dat af- 
gunftig, dat boosaartfg en ondankbaar Volk thands 
pleegr. 



14 GESCIIIEDENIS 

1 1, laage ondankbaarheid van Koning Ferdinand 
r> o e k. te g en ^ e p am iiie van Columbus te vergelden. 

hcf'dst. ^ e g roote man was -> naa zyn terugkomst in 
Spanje in het jaar 1 504 , genoodzaakt het ein- 
de van zyn leven door te brengen in vruch- 
tcloos en verdrietig aanhouden by het hof 
van een ondankbaar en ongcvoelig Vorst, 
die, op eene laage wyze, hem verraaderlyk lict 
berooven van de rechten en voorrechten, 
oirfpronglyk aan hem vergund, en die hy, 
zo waardiglyk en op eene zo edele wyze , ver- 
Flare diend hadt. Zyn zoon Don Diego , de erf- 

wys van gcnaam zyner goederen , volgde hem in de- 

z ^ n ~ zelfde vemederende behoefte op, tot dat 
zoon D. r ' 

Diego, hy eindelyk, vermoeid door beuzelachtige 
en onvorftelyke verfchooningen , een merk- 
waardig pleitgeding , voor den Indifchen 
Raad te Sevilien , tegen zynen fouverain 
aanving ; en dit hof befliste , met een ftand- 
vastigheid en deugd, die niet genoeg kun- 
ncn gepreezen worden , ten voordeele van 
zyne vorderingen. Naa eene naauwkeurige 
en plegtige nafpooring zyner eisfchen 
verklaarde hem de Raad voor erfelyken On~ 
der- Koning en Groot-Admiraal van alle de 
plaatfen en Eilanden door zynen vader ont- 
dekt. Zy beflooteo , dat hy met een recto* 



DER WES T-I N D I E N. 15 

gcbied over dezelve bekleed was, gelykaan II. 
dat van den Groot-Admiraal van Caftilje ; B ° EKi 
dat hy aanfpraak hadt op het tiende deel H00F " DSTt 
van al het goud en zilver, dat daaniaa in 
deze landcn mogt gevonden worden ; en zy 
kenden hem verfcheide andere voorrechten 
en vrydommen, van groote uitgcbrcidheid 
en gczag, toe. Maar de Koning, niette- 
genftaande dit onderfcheid en wettige er- 
kentenis zyner rechten , bevestigde hem al- 
leen In den titel van, en het gezag aks, 
Gouverneur en Admiraal van Hiipaniola; 
en het is zelfs waarfchynlyk , dat hy van 
dit zo verminderd bewind zou beroofd ge- 
wecst zyn , indien hy niet gelukkiglyk zyne 
belangen door een aanzienlyk huwelyk hadt 
weeten aan te dringen. De dappere jonge- 
Ifeg bleef echter nog ftoutelyk aandringen 
op zyne eifchen , ter volkomen iiitoefening 
tfafl al zyn recht en gezag, dat zo kortelings 
uitgeweezen was, hem te behooren, en, 
koi t daarnaa , vergezeld van een tal- en 
Jrristerryk gevolg, fcheepte hy zich in naar 
zyn gouvernement , beilooten hebbende , 
zync eifchen te doen gelden. 

My kwam in Hifpaniola in de maand Ju- 
ly 1508, maar hadt zeer fpoedig de fitiart 

van 



l6 CESCIIIEDENIS 

1 1, van te ontdekkcn , dat de Koning daadelyk 
3 o £ k. twee anc jere perfoonen (Alonzo de Ojeda 
HOOFD3T. en Diego de Nicuesfa), niet alleen met twee 
afzonderlyke en onderfcheide gouverne- 
menten bekleed hadt, die al het vaste land, 
zo ver het door Christophorus Columbus 
ontdekt was, befloegen, maar dat hy ook 
het Eiland Jamaica, als daarby behoorende, 
en een plaats van ververfching , in beider 
rechtsgebied hadde ingefloten. Diego Co- 
lumbus befchouwde deze befchikkingen 
als eene openlyke fchending zyner rechten , 
en drong moedig aan op het uitfluitend 
voorrecht der benoeming, en in 't byzon- 
der van de gouvemementen van Veragua, 
en Jamaica , zynde de eerfte ontdekking van 
beide deze landen een zaak aan iedereen 
D. Die- bekend. Hy zondt, om de aanfpraak op 

go neemt j ama j ca te verzeekeren , in de maand No- 
bezitvan J 

Jamaica, vember 1509, Juan de Esquivel derwaards, 
met omtrent zeventig man. Esquivel hadt 
den roem van een dapper kiygsman te 
zyn, en het ftrekt nog meer tot zyne eer, 
dat hy een van de zeer weinige Caftil- 
jaanen was, die, in het midden van alle 
dc gruwelen der bloeddorftige en befmet- 
tende roofzucht, zich onderfcheidden door 

edel- 



DER W E S T-I N D I E N. I? 

cdclmoedigheid en menschlykheid. Een $h 
uitfteekend voorbceld van zyne grootlieid B ° E *' 
van ziel wordtdusdoorHerreraverhaald: — hoofdst. 
Omftreeksch den tyd dat hy van Hifpaniola 
zeilde , om bezit te neemen van zyn nieuw 
Gouvernement van Jamaica , ftondt zyn 
mededinger Ojeda op zyn vertrek naar het 
vaste land. Ojeda verzette zich fterk tegen 
den beraamden togt van Esquivel , en dreig- 
de openlyk , dat, zoo hy hem te Jamaica 
vondt, by zyne terugkomst van het vaste 
land , hy hem , als een oproerige , zou doen ■; 
ophangen. 't Geval wilde dat Ojeda's reis 
in den hoogften trap ongelukkig was ; want, 
naa een reeks van rampen , alien zonder 
voorbeeld, te hebben doorgeftaan , leedt 
hy fchipbreuk aan de kust van Cuba, en 
liep gevaar van ellendig om te komen , by 
gebrek aan voedfel. In dit oogenblik erin- 
nerde hy zich , dat Esquivel op Jamaica 
was , en zag zich nu tot het droevig uiter- 
ile gebragt om hulp te moeten vraagen van 
denzelfden man , wiens verdelging hy beflo- 
ten hadt ; doch de edelmoedige Esquivel 
was niet zo rasch onderricht van den nood 
zyns vyands, of hy lag al zyne gevoelig- 
hcid af. Onmiddelyk zondt hy Pedro de 
B Nar. 



lo GESCIIIEDENIS 

Ir « Narvez, een Officier van rang, naar Cuba., 
B ° E K - om Ojcda naar Jamaica te voeren. Esquivel 
hoofdst. ontving hem met de tederfte deelneeming , 
behandelde hem , flaande zyn verblyf , met 
alle mogelyke tekenen van onderfcheiding 
en aditing, en voorzag hem van de midde- 
len , om fpoedig en veilig weder te Hifpa- 
niola te komen. Aangenaam valt het 'er te 
mogen byvoegen dat Ojeda niet oiidank- 
baar was aan zyncn vveldoener. 

't Is wel te onderftellen , dat onder zulk 
een' man den inboorlingen van Jamaica het 
juk van onderwerping ligt en gemaklyk moet. 
gevallen hebben, en dat de verwoestingen. 
der overmeestering reeds door de perken 
der rnenschlykheid bepaald werden. Dien- 
volgends geeven de Spaanfche Gefchiedfchry- 
vers de loflykfte getuigenis van zyn braaf en 
edelmoedig beftuur. — „ De zaaken van 
3 , Jamaica (zegt Herrera) gingen voorfpoe- 
„ dig, om dat Juan de Esquivel de inboor- 
„ lingen , zonder het plengen van eenig 
,, bloed, aan zich onderworpen hebbende^ 
3, zy in het planten van catoen en het be- 
3 , dryf van andere zaaken bezig waren, die 
„ groot voordeel aanbrengen." Deze lof 
is van te meer waardy , om dat hy zich zeer 

by- 



D E R WEST-INDIE N. 19 

byzonder by Esquivel bepaalt, die alleen 1 1. 
de verachtelyke lhoodheid fchynt gevoeld B ° E K * 
te hebben , welke ligt in afgelegen Ian- moF ' DST4 
den te bezoeken , om ze te verwoesten ; 
en in de Indiaanen tot het Christendom 
te bekeeren , door hen de halfen af te fny- 
den. Hoe veelc edele hoedanigheeden , in 
eenigen zyner tydgenooten , werden be- 
zwalkt door wreedheid en roofzucht , of • 
ongelukkig verblind door eene verkeerde en 
raazende drift voor den godsdienst , die hun 
nog geweetenloozer en woester maakte ! 

Esquivel bleef flegts weinige jaaren in zy* 
nen post. Hy flierf in zyn gouverneraent *> 
en werdt begraaven te Sevilla Nue va , een 
ftad 5 die hy gefticht hadt. Hy werdt waar- 
•fchynlyk opgevolgd door Gouverneurs van 
een zeer verfchillend charakter, die, zoals 
het te vreezen is , wel rasch onder de onge- 
lukkige inboorlingen dezelfde wreede ilacrL- 
ting aanrichtten, die nu Hifpaniola verwoest. 
Het blykt dat Francis de Garay het op- 
perbevel in het jaar 1523 in handen hadt$ 
daar hy, in dat jaar, een' togt deedt om Pa- 
■nuco te bemagtigen , welk land Cortes , bui* 
ten wceten van Garay , reeds aan het Spaansch 
bewind gehegt hadt. Op dezen togt wef- 
B 2. <% 



20 GESCHIEDENIS 

H- den negen fchepen en twee brigantynen ge- 

80EK, bruikt; 850 Spanjaarden, een aanmerke- 

bcofdst. lv ^ aantal Indiaanen van Jamaica en 144 

paarden, waren 'er ingefcheept. Zulk een 

magt, als voornaamelyk binnen dat Eiland 

verzameld zynde , bewyst dat 'er een groote 

voorfpoed moet plaats gehad hebben in de 

vestiging en bevolking dezes Eilands , ftaan- 

de de dertien jaaren , die 'er de Spanjaards 

meester van geweest waren. Daar Esqui- 

vel den zetel van het gouvernement byna op 

dk zelfde plaats gefticht hadt, diemetdeeer 

van de verblyfplaats van Columbus, naa 

zyn fchipbreuk, in 't jaar 1503, was ver- 

waardigd geworden , mag men denken , dat 

de ftad Sevilla Nueva nu van eenig aanbe- 

Sevi/iateng werdt. Deze ftad, zo als wy door 

ueva pj errera onderricht worden, was gebouwd 

bouwd. p het (fcite) puin van eene oude Indiaan- 

fche ftad Maima (d) genoemd ; in de naby- 

heid 

(d> Zo veel als hamee. 'Eriseenbaai,eenweinig 
oostwaards, die, tot op dit uur, de Mameebay genoemd 
wordt. De grond waarop Sevilla Nueva gebouwd 
werdt, is nu voornaamelyk het eigendora van Mr. 
Heming,die daarop een groote Suikerplantagieheeft. 
Zy wordt Seville Plantagie geheeten; en de rui'nen 
van de oude ftad zyn nog zichtbaar opeenigeSuiker- 
Teldea. 



DER WEST-INDIEN HI 



heid van de haven door Columbus Santa Glo- I *• 
ria (nu St. Anna's haven) geheeten, en de s ° E K ' 
daaglykfche aankomstvannieuweinwooners m0WO g 9m 
moet natuurlyk de grondflagen van de hoofd- 
ftad uitgebreid hebben , tot dat het eenvou- 
dige dorp, eerst nit weinige, voor korten 
tyd, opgeflagen, hutten beftaande , tot eene 
plaats van aanbelang moet aangewasfen zyn. 
Ook dwong de godsdienst, in alle Spaan- 
fche bezittingen , rasch de bouwkunst tot 
haaren dienst; want, door eene beklaagly- 
ke onbeftaanbaarheid van het menschlyk ge- 
moed , waren deze v.erdelgers van hunne 
medefchepfels , wonderlyk uaauwkeurig in 
de waarneeming van alle nitwendige pleg- 
tigheeden van den Godsdienst. Met han«- 
den , nog rookende van het bloed der 
vermoorde onnozelheid , rigten zy tern* 
pels voor de Almagt, en baden de gena- 
de van den Hemel , die zy aan de ellen- 
dige flachtoffers van hunne wreedheid en 
roofzucht zo even geweigerd hadden. On- 
der andere kostbaare gebouwen was 'er een 
hoofdkerk en een klooster gefticht , en de 
grondflagen waren , niet lang geleden , nog 
zichtbaar, gelyk veele der ruinen, tot op 
den dag van heden. Peter Martyr van 
B 3 An- 



£2 GESCHIEDENIS 

**• Angleria, de Schryver der Decades, werdt 
b o ek. tot p r j ester en Hoofd -Misfionaris van het 

^ojdst. Eiland aangefteld. 'Er werdt ook een fterk- 
te opgericht, welker overblyffcls , zo wel 
als die der Hoofdkerk, in het jaar 1688, 
deor Sloane gezien wcrden, die verhaalt, 
dat 'er een ftraatweg ontdekt was op den 
afftand van twee mylen van de Kerk ; het 
geen ons eenig denkbeeld geeven kan van 
de uitgeftrektheid dier ftad in de dagen 
haares voorfpoeds. De Westerpoort van 
de Hoofdkerk ftondt nog geheel in het 
jaar 1688, en was, volgends het oordeel 
van Sloane , een zeer fraai werkftuk ; maar 
hy dacht dat die nooit was volbouwd ge- 
weest, want hy zag verfcheide boogsgewy- 
ze uitgeholde fleenen , die daarvoor moeten 
gefchikt geweest zyn , en waarfchynlyk 'er 
nooit toe gebruikt waren (e). Hy ont- 
dekte ook, op dezelfde wyze, de bouw- 

ftofc 



CO Boven de deur (van de wester poort) WBS een 
•beeldhouwwerk van het hoofd onzes Znligmaakers, 
met een doomen kroon, tusfchen twee Engelen; aaa 
de regter zyde een kleine ronde figuur van eenigen 
heiiig, met een tr.es in het hoofd geftoken. Asn de 
liftkerzyde eene Maagd Maria of Madona, haar arm 

op 



D E R W E S T-I N D I E N. 1 \ 



-o 



ftoffen voor een hoofdgebouw, ivaarfchyn- II. 

lyk ftrekfcende voor het Palcis van den B ° £ K * 
Gouverncar. Uit dien hoofde is de over- „ n " T 
levering, die nog op ditEiland plaatsheeft, 
dat de Spaanfche inwooners van Seville , op 
zekeren tyd, in hunne oorlogen met de 
inboorlingen , alien fpoedig werden weg- 
gejaagd , waaifch^iilyk op de waarheid ge- 
grond. Sloan e verhaalt, in de daad, dat Se villa 
eenige Spaanfche Planters , die zich naar ^ er " 
Cuba hadden begeeven , zeer verfcliillende 
reden voor de verlaating van datgedeelte 
van hun land gaven , aanvoerende , dat een 
bezoek van ontelbaar veele mieren alle hun- 
ne gronden , die mondbehoeften oplever- 
den, verwoest hadden, en dat de ligging 
der hoofdftad kwaalyk gekoozen was voor 

de 

op drie plaatfen omwonden, op de Spaanfche wyze. 
Boven de poort, onder het wapen,met ditopfchrift: 

Pctrus. Martyr* Ab. Angleria. Italus. CivisMe- 
diolanen. Prothon. Apos. Hujus. Infule. Abbas. 
Senatus. Indici. Confilia rius. Ligneam. Pri- 
mus. /Edcm. Hanc. Bis. Igne. Confumptam. 
Latericio. Et. Oiiadvato. Lapide. Primus. 
A. Fundamentis. Extruxit" 

SLOANE. 

B 4 



24 GESCHIEDENIS 

II. de oogmerken van hunnen handel. Deze? 
b o e k. rec i enen zu iien misfchien gegolden hebben 
boofdst. te § en de wederoprichting dier plaats ; doch 
waren , zo ik denk , niet van genoegzaame 
kragt , om het geheel lighaam van een volk y 
de inwooners van een aangroeijende hoofd- 
ftad, over te haalen 9 om fchielyk hunne fa- 
milien en goederen te verlaaten , en gewil- 
lig zich te onderwerpen aan den arbeid, 
: verknogt aan het ftichten van eene geheel 
nieuwe ftad , in een zeer afgelegen en ge- 
heel onbebouwd gedeelte des lands. Zeeker 
is het, dat de ftad Seville niet trapsgewys 
ten val gekomen is ; maar dat zy in eenen- 
onvoltooiden ftaat is ontvolkt geworden, 
veele jaaren vddr dat Eiland door de Engel- 
fchen bemagtigd werdt (/*). Dan hoe (zoo- 



(f) Zie het verhaal van Jamaica , overgezonden, 
aan Cromwell, door den GeneraalVenables , te vin- 
den in Thurloe's (late papers, vol. Ill, p. 545, waar- 
in hy fpreekt van Seville, als een ftad, die in voor- 
leeden tyden beftaan hadt. En Sloane verhaalt, dat 
toen de Engelfchen het Eiland bemagtigden , de rur- 
»en dier ftad met hout begroeid, en zwart, door 
wderdom 3 geworden waren. Hy zag 't timmer- 

kfm 



DER WEST- INDIE N. 25 

de overlevering van dit tydperk waarheid II. 
is) kan 'er een juist verhaal verwagt wor- B ° E K * 
den van de afkomelingen van lieden, die Ii00If ' DST# 
rcchtmaatig zich zelven de verwoesting op 
den hals haalden ; daar het bericht van hun 
noodlot ook de daaden van hunne voor- 
onders zou hernieuwd hebben , en die daa- 
den waren bedryven der duisternis , te droe- 
vig om te zien 5 en te yslyk om te verhaa- 
len. 

De oude overlevering en nieuwe ont- verdei- 
dekkingen geeven te veel ftof , om te &*"? <*er 
gelooven dat de verwoesting niet minder nen op 
fpoedig in dit Eiland naa den dood van J< 
Esquivel heeft plaats gehad , dan in Hifpa- 
niola ; want tot op dezen dag worden 'er 
dikwerf holen en bergen geopend, waarin 
de grond meest geheel en al bedekt is met 
menfchenbeenen ; buiten alien twyfel de 
overige overblyffels van eenigen dier onge- 
lukkige inboorlingen , die , in deze ver- 
blyfplaatfen opgefloten , waarfchynlyk , tot 
de droevige keus gebragt waren , om te 

fter- 

hout binnen de muuren van de hoofdkerk groeijen ; 
zestig voeten hoog. Sloane Hift. Jamaica , vol. I. 
f. 66. 

B5 



B O E K. 
I. 

HOOFDST. 



26 GESCHIEDENIS 

I ft fterven van honger, of te fncuvelendoorde 
bloedige zwaarclen van hunne medogenlooze 
overweldigers (g)* Wanneer \vy derhal- 
ven het noodlot van de Spaanfche imvco- 
ners van Seville vcrftaan, is het onmoge- 
lyk , dat wy iets anders gevoelen , dan den 
wensch die met verontwaardiging gepaard 
gaat , dat de gefchiedenis beter bevestigd 
mogt zyn , en dat de hemel , in zyne genade ^ 
mogt toegelaaten hebben aan de arme Indi- 
aanen , om op hetzelfde oogenblik alle hun- 
ne onderdrukkers te gelyk uit te roeijen! 
Maar, hclaas! deze valfche flikkering van 
wederkeerend licht voor de ellendige in- 
boorlingen ging rasch onder , in eene eeuwige 
duisternis, daar het de Almagt, om rede- 
nen , ondoordringbaar voor eene eindige wys- 
heid , behaagde om den geheelen ondergang 
van dit onnozele volk toe te laaten, dat, 
ten getale van 60,000, na de gemaatigd- 
fte berekening, eindelyk zo geheel omge- 
bragt en iiitgeroeid is door de Spanjaar- 
den,dat'er niet een enkele af komeling , van 

gQQTl 

Qg) 't Blykt uit de herfenpannen , die onnatunrlyk 
fatnengedrukt waren , dat het geraamten van Iniiaa- 
nen zyn. 



DER W E S T-I N D I E N. 27 

geen der beide fexen , in levenwas, tocn I* 
de Engelfehen, in het jaar 1655 ,het Eiland B ° E *• 
in bezit namen, ja, ik gdoof, reeds een KQ £asx* 
eeuw vroeger niet Qi). 

Het verlies van Seville werdt waarfchyn- 
lyk gevolgd door dat van Mclilla , een klein 
dorp, omtrent elf mylen oostwaards gele- 
gen, (fommigen houden het voor de ha- 
ven nu Port Maria geheeten) , en de onder- 
gang , die deze plaatfen trof , onderftelt 
men dat de oprichting der hoofdftad St. Ja- 
go de la Vega , of, zo als die nu genoemd 
wordt, de Spaanfche Stad, veroorzaakt 
heeft. 

Het is nu misfchien nutteloos te onder- 
zoeken naar het waare tydperk van deze ge- 
beurtenisfen ; maar zoo het geoorloofdzyte 
gisfen , zou ik die ftellen in het jaar 1523 , 
onmiddelyk naa het vertrek van de magt 
cmder Garay ; en .zoo waarlyk de nieuwe 

hoofd^ 

(Ji) 'Er wordt gezegd, dat 'er aan de zuidzyde 
van het Eiland van Cuba, tot heden toe, een klein 
overfchot der oude Indiaanen beftaat. Zy houden 
2ich op in een kleine ftad, naby St. Jago de Cuba, 
genoemd Iwance , en hebben de zeden en de taal der 
Span'aarden aangenomen. 



28 GESCHIEDENIS 

1 1. hoofdftad door Diego Columbus , zo als 

B ° E K * de overlevering meldt, gefticht is, en \raar 

hoopdst. te S en men & een go e( ie reden kan inbrengen , 

wordt die gisfmg veel kragt bygezet ; want 

hy begaf zich in het jaar 151 7 misnoegd 

ter fcheep naar Spanje, kwam, met voile 

kragt, in het jaar 1520 in zyn gouverne- 

ment te rug, en ftierf in zyn geboorte- 

plaats, in het laatfte van 1525, of in het 

begin van 1526; en het was zeeker,naa zyn 

komst voor de laatfte maal in Hifpaniola, 

St. Ja- dat hy den grondilag van St. Jago de la 

bouwd. Vega legde of deedt leggen. 

De nieuwe Had groeide fpoedig aan , en 
in 't jaar 1545, (twintig jaaren naa den 
dood van derzelver ftichter,) hadt zy de 
eer van den ititel van Marquis te geeven 
aan zyn'zoon en erfgenaam, die ten zelfden 
tyde van Keizer Karel de V. dit geheele 
Eiland tot zyn beheerfching ontving, als 
een erflyk leengoed van de kroon van 
Caftilje. 

Daar dit een belangryke zaak is in de 
gefchiedenis van dit Eiland, en niet vol- 
komen door eenig Engelsch gefchiedfchry- 
ver, die over de zaaken van Jamaica ge- 
fchreeven heeft, fchynt veritaan te zyn, 

denk 



B O E K. 



D E R w E S T-I N D I E N. 29 

denk ik, dat een vollediger verilag en ver- (1 
klaaring dienaangaande niet onaangenaam B ° J 

Z}T1 Zal. HOOFDST. 

Diego Columbus liet drie zoonen en 
twee dochters naa. Zyn oudfte Zoon, Lo- 
dewyk, volgde zynen vader op in deszelfs 
eertitels en uitgeftrekte aanfpraaken. Ifa- 
bella, de oudfte zyner dochters, huwde 
naaderhand met den Graaf de Gelvez, een 
Portugeesch Edelman van het huis van 
Braganza. Lodewyk Columbus was een wy ^; 
kind van zes jaaren, by den dood van zy-tambus 
nen vader ; maar werdt in het algemeen zyn ' va- 
gehouden voor den ErEyken Onder-Koning der op * 
en Groot-Admiraal der West - Indien. De 
Keizer echter, fchoon hy hem met byzon- 
dere onderfcheiding behandelde , en aan- 
merkelyk zyne inkomften vermeerderde , 
weigerde hem , toen hy tot manlyke jaaren 
kwam, volftrektelyk zyne aanfpraak op een 
zo uitgebreid gezag, en Lodewyk begon , 
naa het einde van zyne minderjaarigheid 9 
op zyns vaders voorbeeld , een wettig 
pleitgcding tot herftelling van zyn aange- 
booren rechten. Het blykt niet dat zyn 
pooging ooit tot een wettig einde kwam; 
want in het jaar 1545 vondt hy het ge- 

raa- 



SO GESCIIIEDENIS 

n * raadcn tot een byleggen met den Keizer 
° I E K# te komen , waarby hy alle zyne erflyke 
hoofdst. rechten aan de krooii overdroeg, voor de 
gifte van de Provincie Veragua en het 
Eiland Jamaica, met den titel van Hertog 
van Veragua en Marquis van Vega. Weir 
ke de juiste uitgeftrektheid en natuur de- 
zer gifte geweest zy, dienaangaande heb- 
ben wy geen genoegzaam bericht, om 'er 
over te kunnen beflisfen. Hoe het zy, hy 
Met geen naakomelingen naa om daarvan zich 
te bedienen , en zyn broeders ook zondei* 
manlyk oir komende te flerven, werdtzyiie 
zuster Ifabella j vrouw van den Graaf Gel- 
vez , eenige erfgenaam der familie van Co- 
lumbus, en bragt, door haar huwelyk, alle 
haare rechten aan het huis van Braganza, 
waarin zy, zo ik mean, bleeven tot het 
jaar 1640, en toen keerden zy, door ver-* 
beurdverklaaring , weder tot de kroon van 
Spanje , ingevolge van de omwenteling die 
Johan, Hertog van Braganza , op den throon 
van Portugal plaatfte. 

Hans Sloane derhalven , verzeekerende 
dat de Hertog van Veragua jaarlyksch een 
inkomen van Jamaica trok , ten tyde dus 
het Eiland in het jaar 1655 aan de Engel- 

fchen 



D E R W E S T-I N D I E N. 31 

fchen werdt ovcrgegeeven , moet kwaalyk I & 
onderricht geweest zyn ; hy onderftclt dui- R ° E K * 
dclyk , dat de familie van Columbus , ten „ * c , 
dezen tyde , eigenaars van het Eiland waren , 
en dat van de dagen van Ferdinand en Ifa- 
bella af. 

Maar door Blome wordt'er een zaak ver- 
haald , en bevestigd door de ftaatspapieren 
van Thurloe, waar voor hef verhaal , dat 
ik gegeeven heb , eene genoegzaame redcn 
oplevert. Ik meen de vestiging van verfchei- 
de Portugeefche familien in Jamaica. De 
overdragt van Ifabella's erfenis in het huis 
van Braganza zal veele Portugeezen hebben 
aangemoedigd , om hun geluk te beproe- 
ven in eene nieuw aangewonnen volkplan- 
ting, en 't is even waarfchynelyk , dat die 
zelfde gebemtenis den nayver der oude 
Spaanfche bewooners tegen de nieuwe volk- 
planters opwekte. Blome voegt 'er by, dat 
de Portugeefen veracht werden. 

Deze onderiinge oneenigheid van , en 
onverzoenbaare af keer onder de inwooners 
tegen eikander , was misfchien de reden 
dat Anthonio Shirley zo weinig tegenftands 
loette , toen hy in 't jaar 1 556 het Eiland 
aanviel en de hoofdicad plunderde. Oin- 
tment 



32 GESCHIEDENXS 

II- trent veertig jaaren Jaater werdt het weder 

* ° E K * aangevallen door een magt van de loef- 

uoofdst. v/aardfche Eilanden , onder den Colonel 

Jackfon. Men zegt echter, dat, by die ge- 

legenheid , de ingezetenen zich zeer dapper 

gedroegen in een geregelden veldllag te 

Pasfage Fort ; maar overmeesterd zynde , 

trok Jackfon , naa 't verlies van veertig 

St. Jago man ? met het zwaard in de vuist, St. Jago 

geplun- ^ e j a Vea:a in, en dezelve van al het kost- 

baarfte geplunderd hebbende, ontving hy 

een groot randfoen voor het fpaaren der 

huizen. Toen trok hy weder naar zyne 

fchepen , en voerde de buit zonder ver- 

hindering weg. 

Van dit tydperk af tot dat het Eiland, 
in het jaar 1655, door de Engelfchen , ftaan- 
de de gewelddaadige regeering van Crom- 
vvel , genomen werdt , weet ik niets van 
deszelfs lotgevallen , en misfehien leverden 
zy geen gebeiirtenis op , die eenige ge- 
heugenis verdient. Ik zal daarom in het 
volgend Hoofdftuk overgaan tot de be- 
fchouwing van de beweegredenen van den 
Prote&or, om de Landen van Spanje aan 
te vallen , in een' tyd, terwyl 'er verbind- 
tenis van vrede tusfchen de twee volke- 

ren 



DER WES T-I N D I E N. 33 

ren plaats hadden ; die ik merk dat, tot das It 
verre , kwaalyk begreepen , of, met oog- c ° E *• 
merk, door de gefchiedboeken in een ver- H00F]WT# 
keerd daglicht geplaatst zyn. 



T^^ ^ r^g^ 



II. HOOFD- 



34 ^ G E b C H I li D E N I S 



II. H00FDSTUK. 

Cromwel yerdedigd , wegens den aanval dtr 
Span jaar den in 1655. — Hun wreed- 
heeden in de West - Indie n 5 ft ^'y dig met hep 
yerbond van 1630. — Voorftelkn , gedaan 
door Modyford en Gage. ■ — Sterk aange* 
drongen bewyzen van den laatftcn. — Be* 
richt van den Secretaris Thurloe , wegens een 
onderhandeling met den Spaanfchen Ambas* 
fadeur. — Cromwels verzoek van voldoe- 
ning vcnvorpen. — St act van Jamaica , 
by desze/fs in bezitneeming. 

II. ^Er is geen gedeelte der Engelfche Jaar- 
b e k. boeken , by welker gebruik grooter voor- 

1 L zichtiffheid noodig is , dan de gefchiedenis 
des beftuurs van den Protector Cromwel. De 
vooroordeelen der partyfchap, die, in ge- 
vvoone gevallen, door verloop van tyd, fly- 
ten , zyn tot ons in voile kragt overgeko- 
men tegeh dien gelukkigen ovenvcldiger ; 
en zyne bedryven ,* van het tydftip , dat hy 
tot het toppunt van gezag klom, worden 

nog 



DER WES T-I N D I E N. 35 

nog met ecn fchrandere boosaartigbeid , als It 
ofhetonmogelyk ware dat oiiregdmaatigvcr- K ° E K * 
kreegen gezag recbtvaerdig uitgeocfcnd wier- I100F o ST , 
de , naagevorscht. 't Is derhalven niet vreemd, 
dat de dappere bedry ven van den Prote&or te- 
gen de Spaanfche Natie , in het jaar 1655 -> on ~ 
dcnvorpen geweest zyn aan beri>.ping, of 
dat fcbryvers van zeer tegen elkander over- 
ftaande ftaatkundige denkbeelden famen- 
ftemmen in zyn gedrag , by die gelegen- 
heid , in een verkeerd licht te plaa fen. De 
gemcenebestgezinde vrouw (a) noemt het 
een oneerlyk werk, aan zeerovers pasfen- 
de , en de befchaafde en welfpreekende ver- 
dediger van de familie van Stuart (J?) 
verklaart het voor een onverandwoordelyke 
fchending van een verdrag. 

De uitgave van de ftaatspapieren van 
Thurloe (dzn Secretaris) moest echter 
het gewigt deezer berisping verzagthebben. 
In waarheid, men zal bevinden, dat niets Crom* 
dan een zcer onedelmoedig bedekken van J^LJJ*'! 
de vyandelyke bedryven der Spanjaar- 
den tegen de Engelfche onderdaanen, die 
te groot waven om geplooid te worden , den 

glimp 

(V?) Mrs. Macauleys Hiftory of England. 

fy) David Hume Hiflory of Great Britain. 
C 2 



36 GESCHIEDENI3 

II. glimp zelf van goedkeuring aan de befchul- 
B ° E K ' diging kan geeven tegen Cromwel , als hadde 
hooFDST. ^ een ' merkwaardigen en verderflyken oor- 
log aangevangen , tegen een'vriendenbond- 
genoot, ftrydig met het belang van de natie 
en met fchennis van de goede trouw der 
verbondenen. Zoo het gezag, waarmede de 
uitvoerende magt, hoe derzelver naam ook 
zy, gefchikt is ten voorftande en ter bevei- 
liging van den godsdienst , vryheeden en 
elgendommen van het volk onder zyn be- 
wind, dan waren de maatregelen, door 
dtn Protector a ter dier gelegenheid geno- 
men, niet alleen te rechtvaerdigen , maar 
zy waren hoogstnoodzaaklyk, ja zelfs ver- 
dienftelyk; want het gedrag der Spanjaar- 
den , byzonder in America gehouden , was 
een verkorte verklaaring , ja zelfs een ver- 
toog, tegen het geheele menfchelyke ge- 
flacht. Ik zal eenige weinige aanmerkelyke 
daaden te berde brengen , om deze verzee- 
kering te onderfteunen. Het onderwerp is 
aanmerklyk op zich zelve 9 en zal in veele 
opzichten , nieuw zyn voor den leezer. 

Het laatst verbond, dat tusfchen En- 
geland en Spanje, vdor dat Cromwel het 
Protectorfchap aannani , tot ftand kwam , 

wcrdt 



D E R W E S T-I N D I E N. Jjr 

wcrdt geflooten in het jaar 1610 ; by het eer- 1 1, 
fte artikel van hetzelve vverdt bepaald ; dat 3 ° E «• 
'er 'vredc en vriendfchap, tusfchen de twee 
kroonen en hunne onderdaanen ,in £/& ^/^« 
d?r waereld^ plaats zoude hebben. Voor dezen 
tyd hadden de Souverainen van Spanje niet 
alleen aangemoedigd , maar openlyk goed- 
gekeurd, het'pleegen van aanhoudende vy- 
andelykheeden aan de fchepen en onder- 
daanen van alle volkeren van Europa, die onrecfc* 
gevonden werden in eenig gedeelte van ^erdig 
het nieuw halfrond ; zich zelven niet alleen derSpan- 
trotschlyk een recht aanmaatigende op alle ' aar €n * 
landen , welken hunne eige onderdaanen daar 
ondekt hadden , maar 00k het eenig en uit- 
fluitend voorrecht tot het bevaaren der 
Americaanfche Zttixi beweerende (V). 

Zo 

(r) Staande de Regeering van Jacobus de I, twee 
jaaren naa het fluiten van den vrede tusfchen Enge- 
land en Spanje, die de Spaanfche Monarchic bewaar- 
de tegen derzelver volkomen ondergang, bericht Sir 
Charles Cornwallis, in een* brief, gefchreeven uit Ma- 
drid, van Mai 1606, aan den Schildknaap Salisbury, 
dat Don Lodewyk Firardo, een Spaansch Admiraal, 
eenige Engelfche fchepen, met koorn geladen, en 
naar Seville beftemd, ontmoet hebbende, „ eerst de 
Schippers 'er afnam en hun halfen in boeijen floor, 

c 3 "y 



33 GESCHIEDENIS 

U« Zo zeer buiterifboorige eisfchen , die te 



gelyk de wetten der natuur en dcr natien 
1 1« 



HOOFDST. 



Hy Ket hen daarnaa op zyn eigen fchip brengen, 
en verfcwaarde daar zelve hun verdriet; hen voor 
ketters, Lutherfche honden en vyinden vnn Chris- 
tus fcheldende , dreigende hen op te hangen, 
en tot befluit beroofde hy hen van alles wat hem 
goeddacht." Zie Winwood, vol. II. p. 143. — 
Het blykt uit vol^ende brieven , .in dezelfde 
verzameling bewaard , dat Cornwallis , klaagen- 
de aan den Hertog van Lermr , de Minister van 
Spanje, over het gedrag van Firardo , byzonder 
om dat hy fommige Engelfche zeelieden naar de 
galleijen zondt, welken hy in de West-Indien ge- 
vangen genomen hadt , tot antwoord gegeeven 
werdt : „ dat Ferraro tot verandvvoording zou ge- 
roepen worden , niet (voegt 'er de Hertog by) 
om dat hy die Iieden Daar de galeijen gezondeii 
heeft, maar on dat hy u niet heeft doen ophan- 
gen, zo als hy hadt tnoeten doen.'''' Sir Raleigh 
fpreekt eenigen tyd daarnaa, in een* brief ann den 
Koning Jacobus , als van een vvelbekende daad, 
dat de Spanjaarden, by eene andere gelegenheid, 
zes-en-twintig Engelfchen vermoord hadden, hen 
rug aan rug gebonden hebbende en hen dus den 
ftrot afTnydende , zelfs nr.n dat zy eene geheele 
maand met hun gehandeld hr.dden, en als de En- 
gelfchen, vol goed vertrouwen, zonder zelfs met 
hun alien e'en zwaard by zich te hebben, aan vval 
waren gegaan. Zie Raleighs Works by Birch* 
vol. II. p. 37& 



D E R W E S T-I N D I E N. 39 

fchonden , ontmoeteden by ieder zeemogcnd- 1 1. 
heid, diezich in hetzelfde geval bevondt, "te- B ° E ** 
genffond; byzonder by de Engelfchen, die Ht0P o 3T- 
reeds in Virginia, Bermudas, St. Christof- 
fels en Barbados volkplantingen liadden aan- 
gclegd ; landen , die de Spanjaarden gedecl- 
telyk zelfs niet eens ontdekt , en op geen van 
welken zy ooit bezit genomen liadden. Das 
ontftondt daadelyk oorlog , en wel een oorlog 
van alle zyne gruwclen vergezeld, tusfchen 
de onderdaanen van Spanje in de nieuwe 
vvaereld en die van alle andere natien, die 
zich derwaards begaven , terwyl 'er ter ge- 
lyker tyd tusfchen de Noorder Staaten in 
Europa een fchynbaare vrede plaats liadt. 

Een groot doel vanhet verbondvan 1630 
was om den Engelfchen een' onafgebroken 
handel op hurine bovengemelde vastighee- 
den te verzeekeren. Dochdittractaatfchynt 
in de daad meer omniddelyk gegrond op een 
zichtbaare blyk van Spaanfche ontrouw , die 
korts te vooren op het Eiland Christoffel 
plaats hadt ; want het hof van Spanje , heb- 
bende, tegen het uiteinde van hetjaar 162% p » t El ^ 
een vloot van vier-en-twintiff fchepen van J? f n< ? St « 

& *■ Chris- 

oorlog en vyftien fregatten uitgerust, on- toffci. 
der bevel van Don Frederik de Toledo, 
C 4 blyk- 



40 GESCHIEDENIS 



IE blykbaar om de Nederlandfche vastigheid 
D E K - op Brafil te overmeesteren , gaf geheimen 
>fdst. l astaan d i en Admiraal , om , in de eerfte plaats, 
het bovengemelde Eiland ('t welk , fchoon 
door de Spanjaarden in de daad 130 jaaren 
van te vooren ontdekt , echter nook door hen 
in bezit genomen was) te neemen en, zo 
wel de Engelfchen als Franfchen, die ten 
dien tyde hetzelve te famen in een vreed- 
zaam bezit hadden , van daar te verdryven. 

Noch de Franfchen , noch de Engelfchen , 
noch beide famen genomen , vvaren fterk 
genoeg om zulk een' vyand tegenftand te 
bieden. De Franfche Planters namen hun 
toevlucht op het nabuurig Eiland Antigo, 
en de Engelfchen vlooden naar de bergen , 
van waar zy afgevaardigden zonden, om 
wegens de overgaaf te handelen ; maar 
de trotfche Spanjaart eischte en verkreeg 
onvoorwaardelyke onderwerping ; en uit 
de Engelfchen zes honderd van de be- 
kwaamfle mannen uitgekoozen hebbende, 
dien hy tot de mynen veroordeelde , beval 
hy het overig gedeelte (voornaamelyk uit 
vrouwen en kinderen beftaande) terftond , 
op ftraffe des doods, het Eiland te verlaa- 
ten ? met eenige Engelfche fchepen , die hy 

" te 



DER W E S T-I N D I E N. 41 

te Nevis in beflag genomen hadt. Daarop I '• 
verwoeste hy alle vastigheeden binnen zyn fl ° E K * 
bereik, en het vaste land in een woestyn H00 fdst. 
veranderd hebbende , zette hy zyne reis 
voort. 

Men mogt onderfteilen , dat het verbond 
van 1630 zulke buitenfpoorigheeden in het 
toekomende zou voorgekomen hebben , 
maar, met fchending van alles, wat plegtig 
en heilig is onder Christenftaaten , en tot tu jL or * 
fchande der menschlyke natuur, vielen de 
Spanjaarden , flechts acht jaaren naa de ge- 
beurtenis te St. Christoffel , eene kleine 
Engelfche volkplanting aan , welke van het 
klein onbewoond Eiland Tortuga bezit ge- 
nomen hadt , en deeden alle mannen , vrou- 
wen en kinderen over den kling fpringen ; 
zy hongen zelfs dezulken op , welken zich , 
op de belofte van genade , hadden overge- 
geeven. 

De ongelukkige Monarch , toen ten tyde 
den Engelfchen throon bekleedende , was 
te diep in verfchillen met zyne onderdaanen 
te huis gewikkeld , dan dat hy in ftaat ware 
om zyne volkplanters buiten befcherming te 
verleenen , en deze verfchillen ten laatften 
in eenen bivrgerlyken oorlog eindigende, 
C 5 ver- 



42 GESCHIEDEN IS 

II. vervolgden de Spanjaardcn ongeftraft hun- 
b o e k. ne i 00 pb aan . aiie de Britfche onderd.:a- 
hoofdst. nen -> die Z Y *" ^ e West-Indien vonden, als 
indringers en zeeroovcrs behandelende. De 
Engelfchen en Hollanders hadden, in het 
jaar 1635, famen bezit genomen van Santa 
Crux, ten dien tyde geheel onbevolkt en 
in een' woesten ftaat. Verfchillen tusfchen 
deze nieuwe volkplanters ontftaande , namea 
de Engelfchen de wapenen op en maakten 
zich meester van dat Eiland. In 1650 land- 
den 'er de Spanjaarden , en , zonder de min- 
°P St. fte belediging , roeiden zy alle de inwoo- 
ners uit , die in hunne handen vielen ; ver- 
moordende , gelyk op Tortuga , zelfs de 
vrouwen en kinderen. Na de gewoonte van 
die wraakgierige natie vermeesterden zy het 
flechts ora het tevemielen; want al het volk, 
dat zy konden opvangen , verdelgd hebben- 
de , verwoesten zy het Eiland , waamaa zy 
het verlieten ; en als eenige Hollanders, uit 
hoofde van die verlaating, tentweedenmaa- 
le daarvan bezit namen , kwamen de Span- 
jaarden weder 9 en behandelden hen , zo 
als zy de Engelfchen behandeld hebben. 

Talloos zynde voorbeeldenhunner wreed- 
heeden, gepleegd aan onderdaanen van 

vreem- 



DER W E S T-I N D I E N. 43 

vreemde Staaten , zelfs zodanigen, als in II. 
ongelegenheid op hunne kusten kwamen. B ° EK * 
Hunne behandeling dcr matroozen was zo 1100PD " 9T- 
barbaarscb en onmenfchelyk , als hunne 
voorwendfels om hen gevaiigen te neemen, 
geraeenlyk ongegrond en onrcchtvaerdig 
vvaren. Zelfs de genade der Spanjaarden 
was wreed ; want zoo zy in eenige weinige 
gevallen hunne gevangenen niet onmidde- 
lyk den dood deedeii ondergaan, dan von- 
nisten zy hen tot een harde ftraf , hen ver- 
oordeelende , om huii leven lang in de my- 
nen van Mexico te werken (V). \ Is blyk- 

baar 

(</) De Spanjaarden vcrnieuwden , naa den dood 
van Cromwel, deze bedryven, en hidden 'er mec 
aan tot op onze tyden. Omtrent het jaar 1680 landen 
zy aan het Eiland Providence, een der Bahamas, en 
verdelgden 'er volkomen de Engelfche volkplamicg. 
Den Gouverneur (Mr. Clark) namen zy geboeid 
met zichnaar Cuba , en bragten hem doorpynigingen 
ter dood. Oldmixon , die the Bhritizh Empire in 
America fchreef, werdt door Mr. Trott.'een van 
de opvolgers van Mr. Clark, bericht, dat de Span- 
jaarden Chrk aan het fpit gebraaden hadden. De ver- 
woestendheid en beest?chtigheid der Spaanfcheguar- 
da-cofta's, (Kustbewaarers) ten dage van Walpole, 
lieugen nog aan eenigen in leven zynde perfoo- 
nen; en misfchien zyn zy nog in 't leven, die'er by 
tegemvoordig waren, toen Kspitein Jenkins aan het 

Huis 



44 GESCHIEDENIS 

1 1, baar uit de vertoogen en voorftellen om de 
b o e k. Spanjaarden aan te tasten , die aan Crom- 

hoofdst. wel » h y z y ne verlieffin & tothet Prote&or- 
fchap, werden aangeboden, dat de Engel- 
fchen over het algemeen een dieptreffend en 
rechtmaatig gevoel hadden van de ellenden , 
die zy van het bygeloof , de wreedheid en 
de gierigheid der Spanjaarden hadden te ly- 
den gehad. — Wy mogen zeeker befluiten , 
dat aandrangen van zulk eenen aart, niet 

aan 

Huis derGemeeme, zulke bewyzen opleverde , die 
men gedacht zou hebben ■, dat ieder Britsch hart zoudeu 
aangefpoord hebben, om eene voorbeeldige wraak 
te neemen: Een Spaansch Commandeur bragt, naa, 
zonder iets te vinden,'s mans fchipdoorzochtte heb- 
ben, naar het geen men contrabande noemde, Jen- 
kins op de pynbank, en fneedt hemdaarnaa, zonder 
eenige terging, een zyner ooren af, hem zeggende, 
dat hy dat aan den Koning van Engeland,zyn' mees- 
ter, kon overbrengen. Jenkins hadt het oorin een 
flesch bewaard , die hy aan het Huis der Geraeente ver- 
toonde. Door een der Leden gevraagd zynde, wat 
hy dacht of verwachtte in de handen van zulk eenen 
. barbaar? ., Ik beval (zeidehy) myn zieJ aan God, en 
myn zaak aan myn land!" DeHofgezinde Leden, die 
ongeneegen waren tot eenen oorlogmet Spanje, lie- 
ten hunne hoofden hangen, en eenigen hunner (loo- 
pen uit het Huis. Zie Torbuck's Parliamentary 
Rebates > vol. IX. p. 414. 



BOEK, 



DER WEST- INDIE N. 45 

aan de hoogfte uitvoerende Magistraat H 
konden gedaan worden, zonder eenig voor- B ° E 
wendfel van ontvangen belediging. Te on- H0QFDSTf 
derftellen dat een lighaam van ingezetenen 
van eenigen befchaafden Staat, ofdatzelfs 
eenig byzonder perfoon van gezond ver- 
ftand by de Nationaale Raadsvergaderin- 
gen zoude aandringen, en zich onderwin- 
den om een fchending van de openbaare 
trouw, en het beginnen van vyandlykhee- 
den tegen eenen magtigen Staat en bondge- 
noot te eisfchen , zonder eenige vooraf- 
gaande terging, is een geval te onderftel- 
len , *t geen ik niet geloof , dat ooit in de 
gefchiedenis voorkomt , en 't geen ik ge- 
loof, dat naast aan het onmogelyke grenst. 
Onder andere perfoonen, die memorien ter 
dier gelegenlieid inleverden , vinden wy de 

naamen van Colonel Modyfort en Thomas c Mod Y- 

fort en 

Gage. De eerfte was een van de vroegfte Gage le- 
cn de aanzienlykfte Planters van Barbados , Memori- 
en Gage hadt in Nieuw Spanje twaalf jaaren en hier " 
als Priester gewoond. Hy was broeder van in. 
Sir Henry Gage , een der Generaals onder 
Karel de I. (/) 9 en blykt een man geweest 

te 

(0 Deze Sir Henry Gage fneuvelde in den flag 

van 



46 GESCIIIEDENIS 

1 1, te zyn van bckwaamheid , en uitgebreide 
b o e k. kundighceden. 
1 In zyne memorie , die ondcr de ftaatspa- 

IIOOFDST. 

pieren van Thurloe bewaardis gebleeven, 
rechtvaardigt hy ten voile de maatregels, 
die hy aangiypt. „ Geen volk (zegt hy) 

denied ma S met S eruster h?st zu & eene uitdryving 
vcn. der Span jaarden uit die deelen onderneemen, 
dan de Engelfchen , die dikwyls door hun 
uit derzelver Plantagien verjaagd zyn; als 
van St. Christoffel , St. Martin , Providence 
en Tortuga , waar de Engelfchen onmensch- 
lyk en op het wreedaartigts door de Span- 
jaarden zyn behandeld geworden , die tot 
heden llechts op de beste gelegenheid loe- 
ren, om ons uit alle onze Plantagien te ver- 
jaagen , en zeggen , dat alle de Eilanden , 
zowel als de Zee , aan hun behooren. En 
ter goeder trouw, het is pligtmaatig , zulk 
eenen vyand en onrustigen nabuur zyne be- 
zittingen te ontneemen , die ons de onzen 
heeft willen, ja gepoogd heeft te ontnee- 
men." — 

van Culham- Bridge, in 1 jaar 1644. Hy was een 
voorzaat van wylen den Generaal Gage, door wien 
ik met dit bericht, betreffende Thomas Gage, begun- 
itigd weak. 



II. 

HOOFDST. 



DER W E S T-I N D I E N. 47 

men." — Dan gaat hy voort om te betoo- 11/ 
gen , dat het geene moeilyke zaak is de B ° e k 
Spanjaarden ait eenige van Inuine waardig- 
fte bczittingen tc doeii verhuizen, en pryst 
an, om den eerften aanval op Hifpaniola 
of Cuba te doen. „ De eerstg-ernelde (zegt 
hy) was de fecrfte Plantagie der Spanjaar- 
den, en daarom zou het voor hun een flecht 
voorteken zyn dat eerst te verliezen, waar- 
van zy het eerst genot gehad hebben. Die 
Eiland (voegt hy 'er by) is niet zeer be- 
woond, en dus des te gemakkelyker te nee- 
men- w Gage hadt, eenige jaaren te vooren, 
ecu boek uitgegeeven , dat nu voor my 
ligt, getiteld: „ A New Survey of JVest-In- 
dixs" (Nieuwe Befchouwing der West-In- 
dien.) Het behelst zeer veele aanmerklyke 
berichten nopens den ftaat van Spaansch 
America, ten tyde dat hy zichdaarophieldt. 
In de opdragt aan Fairfax , Generaal van 
de krygsmagtdesParlements, beftrydt hy, 
met groote kragt van redenen, de eisfchen 
der Spaanfche Kroon , op een uitfluitend 
recht op de Landen der Nieuwe Waereld. 
w ik weet »te (zcgt hy) welk recht de 
Spanjaarden (uitgezonderd de gift van den 
Paus) op de Nie»we Waereld hebben dan 



ge- 



II. 

HOOFDST 



48 GESCHIEDENIS 

1 1, geweld , dar door hetzelfde recht kan worden 
b £ K. te g en g e g aant — En wat aangaat de eerfte 
ontdekking , fcliynt 'er my zo weinig reden 
voor, dat de komst van een Spaansch fchip 
aan de kust van Indien , den Koning van 
Spanje recht zou geeven op dat Land , als 
de komst van een Indiaansch en Engelsch 
fchip aan de kust van Spanje , of den Indi- 
aanen of den Engelfchen recht geeven zou 
om zich daarover het gebied aan te maati- 
gen. 'Er is geen verfchil , of het waare 
recht en de billyke aanfpraak op deze Lan- 
den , behoort aan de inboorlingen zelve : 
die , zoo zy vrywillig en ongenoodzaakt de 
Engelfchen tot hunne befcherming inroe- 
pen, welk recht zy, hoe het zy, in zich- 
zelven hebben, hetzelve williglyk aan an- 
deren mogen overdragen. Maar, om alle 
gefchillen van dien aart af te fnyden , daar 
God de aarde aan de kinderen der menfchen 
ter bewooning gegeeven heeft , en 'er zeer 
veele groote landen in die gedeelten der 
waereld zyn, die nog niet bewoond wor- 
den , nocli door Spanjaarden , noch door In- 
diaanen , wat zou myn landgenooten , de 
Engelfchen, beletten, gebruik te maaken 
van dat geen, het welke God, van den be- 
gin- 



DER WES T-I N D I E N. 49 

ginne af, als een weldaad, aan het mensch- It 
dom 'gegeeven heeft ? B ° E K * 

Deze of diergclyke bewyzen, en een Ian- H00FDST , 
ge lyst van Spaanfche voorrcchten op de in* 
gezetenen van Engeland , maakten 9 zonder 
twyfel , eenen diepen indruk op de ziel van 
Cromwel. Hetblykt, in de daad, dat het 
Hof van Spanje , bewust van de hevigfte 
wraak verdiend te hebben, een' ftorni zag 
boven het hoofd hangen en dien poogde 
af te wenden. Thurloe bericht ons , dat Bericht 
Cardenas, de Afgezant, In een geheim vet-^f 6 ^ 
hoor, den Protector, by zyne verheffing derh. 
tot het be wind', geluk wenschte : ,, hem Spaan- 
verzeekerende van de waare en ftandvastige ^mba*. 
vriendfchap van zynen meester;'t zy in den fedeur. 
ftaat, waarin hy zich bevondt, of dat hy 
een' flap verder ging en de kroon zich aan- 
maatigde , zyn meester de kroon van Spanje 
zou waagen om hem te befchermen in zyne 
rechten." Deze algemeene uitdrukkingen 
werden daarnaa byzondere voorftellen , die 
Cromwel met een koelheid ontving , die 
den Gezant verbaasde ; die toen begeerde dat 
de voorige verdragen van bondgenootfchap , 
tusfchen de twee Koningryken , zouden ver- 
jiieuwd worden , als de eerfte flap van na^ 
D de* 



50 CESCHIEDENIS 



IL de v r£c^y£reeriiging. 'Er is gcen blyk , dat 
I p ^^Jppd^wel eenige tegenwerping tegen dit 
hoofdst. voorftel gedaan heeft , of dat hy de Na- 
tie in een redenloozen en onnoodzaaklyken 
oorlog met Spanje hadt zoeken te .\vik- 
kelen , of , zo als Ludlow het uitdrukt, 
„ de mannen in afgelegen krygsdienst 
tragtte te gebruiken , die anders gereed wa- 
ren , om binnen 's lands eenige party te- 
gen hem op te zetten ," fchoon zulks ftoute- 
lyk verzeekerd is , ftrydig te zyn met klaare 
en handtastelyke blykbaarheid. 'tis waar, 
hy eischt voldoening van voorleedene , en 
zeekerheid tegen toekomende verongelykin- 
gen, en daarop zendt hy Commisfarisfen , 
om daarover met den Spaanfchen Gezant 
te handelen ; met wien , zegt Thurloe , 
verfcheide onderhandelingen werden ge- 
houden , hoofdzaakelyk over het recht ver- 
ftand van het verbond van het jaar 1630.— 
De uitflag van deze onderhandelingen , die 
ik in Thurloe"s eigenwoordenopgeevenzal, 
rechtvaardigt zo volkomen en daidelyk de 
volgende handelingen van den Protestor, 
dat 'er geen veifchooning kan worden by- 
gebragt voor die gefchiedfcliryvers , door 
welken willekeurig deze waarheid is onder- 
-drukt ceworden. De 



DER W E S T-I N D I E N. 51 

De Hoofdzwaarighecdcn , . zegt Thurloe •, I *» 
Waren de volgendc , „ Eerftelyfc, raakende B ° E ^ 
de West-Indien , waarpmttent verfchil ver- H0(5FD s T# 
oorzaakt was by het eerfte artikel van het ,_ 

* Zwnang# 

voorzegde traclaat van 1630 , waarby be- heeden 
paald was , dat 'er \Tede en vricndfchap * ^erhan- " 
tusfchen de twee Koningen en hunne we- deiingen v 
de'rzydfche onderdaanen -, in alle deelen der 
wacreld zyn zou, zo wel in Europa als er- 
gens elders. Hierby werdtaangetoond^dat., 
ftrydig met dit artikel , de Engelfchen door 
de Spanjaarden als vyanden behandeld. wa- 
ren , waar zy hen in America ontmoetten 9 
fchoon zelfs zeilende van en naar hunne 
eigen Plantagien , en aangedrongen , dat 
hieromtrent vergoeding zou gegeeven wor- 
den , en een goede grond van vriendfchap 
•ten dien aanziene in't vervolggelegdwerdt* 
tusfchen hunne wederzydfche ingezetenen , 
(zynde 'er de Engelfchen in een zeer aan-. 
merklyk getal, en in welker veiligheid en 
belangen het Beftuur moest voorzien) of 
anders kon 'er geene vaste en duurzaame 
vrede tusfchen de twee Staaten in Europa 
beftaan." 

55 Het tweede verfchil raakte de Inquifi- 

tlc enz» — Op deze twee behaagde het 

D s Don 



5^ GESCHIEDENIS 

n « Don Alonzo te antwoorden, dat, betref- 
B ° E K - fende de vraage wegens de Inquifitie , en 
die van de vrye vaart naar de West IndiBn > 



KOOFDST. 



was zyns meesters wee oogen te vraagen , en 
dat 9 er niets in deze punt en kon gerfaan wor- 
den , ah overeenkomflig de pra&yk van vroe- 
gere dagen" 

„ Toen op het tapyt kwam voor Olivier 
en zyn' raad , met welke dezer kroonen 
(Frankryk of Spanje) een bondgenootfchap 
te kiezen ware , was Olivier zelve voor een' 
oorlog met Spanje 9 ten minftm in de West- 
Indicn , zoo 9 er voor de geleedene fchaden geen 
vergoeding wierde gegeeven 5 en de din gen niet 
voor het toekomende vastgefteld wierden. De 
meesien van den raad verkoozen mede denzelf- 
den weg" 

Volgends de daaden en het verflag,datifc 
dus gegeeven heb , is het blykbaar , dat de 
Spanjaarden niet ilechts de eerfte aanvallers 
\varen, maar zulke vyandlykheeden tegen 
de onderdaanen van Engeland hadden ge- 
pleegd , die zelfs in eenen ftaat van daade- 
lyken oorlog niet te rechtvaerdigen wares ; 
en , fchoon de beleedigingen , waarover ge- 
klaagd werdt, zodanig waren, dat de minst 
betekenende ftaat der waereld , dien zich 

niet 



DER W E S T-I N D I E N. 5 



m 



niet gemakkelyk van den magtigften zou heb- I h 
ben laaten aandoen; toonde echter Crom- B ° EK * 
wel , in het zoeken van herftel , zyne K0Of ' DSTt 
oplettenheid op de voordragt van den 
Spaanfchen Gezant, om zyne gemaatigheid 
en bedaardheid te toonen. Hy eischte wel 
voldoening voor voorleedene verongelykin- 
gen , en zeekerheid tegen toekomende ; doch Crom- 
hy gaf geen bevel om fchae te verhaalen , ^.^ 
voor dat zyn eisch verworpen was , en dat voidoe- 
hy openlyk verklaard hadde , dat dezelfde worpeo. 
vyandelyke handelwyze , die de Spanjaarden 
tot dus verre in America tegen de Engel- 
fchen gehouden hadden , nu in 't werk zou 
gefteld worden. „ Nu 9 gelyk Blome wel 
aanmerkt by deze gelegenheid 9 was de 
cor log te rechtvaerdigen , daar de vrede onge* 
oorkofd was." 

De loop van myn werk zou my nu bren- 
gen tot een opheldering van des Protectors 
maatregelen , met opzicht tot zyne toevlucht 
tot geweld ; de uitrusting van eene aanzien- 
lyke wapening , de mislukte aanflag op Hi- 
fpaniola, en de voorfpoed zyner wapenen 
te Jamaica ; maar van alle deze zaaken is 
reeds een naauwkeurig en omftandig ver- 
D 3 haal 



54 GESCHIEDENIS 

1 1* haal gegeeven in de gefcfciederiis van Jamai- 

B ° E K ' ca , door Mr. Long ; waaraan ik gefch 1 kans 

hoofdst. z ^ e 5 om meer klaarheid of gezag by te 

zetten. Den leezer, daarom, totdatwaar- 

dig werk overwyzende , om in deze by- 

zonderheeden genoegzaame onderrichting 

te ontvangen , zal ik dit hoofftduk belluiten 

met een bericht van den flaat van Jamaica y 

zyn inwooners en voortbrengfels , zo als 

hetzelve door de Engelfche magt, in Mai 

van 1655, gcvonden werdt; alleenlyk op 

merkende (en ik meld het met een gevocl 

. van fmart, waarin zeeker de leezer deelen 

zal) dat Gage , die deze onderneeming 

ontwierp , zich aan boord van een der 

fchepen begaf — en daarop ftierf ! 

Staatvan Het geheel getal van blanken , vronweii 

by^es* en kinderen daar onder gerekend , belicp 

zelfi in n [p. t meer d an yyftien honderd. Penn , in 
bezit- J 

nee- zyn onderzoek voor den Raad van den Pro- 
xning * tector, op den 12 September 1655, bepaalt 
het flegts op twaalf- of veertien honderd , 
waarvan omtrent vyf honderd man onder de 
wapens -was , toen de Engelfchen landden, 
\ Is egter aanmerkenswaardig, datBlome, 
die een kort bericht, wegens Jamaica, reeds 

in 



DER WEST-INDIEN 55 

in 't par 1672, famenftefdS, verzcckert, II. . 
dat de Stad St. Jago dc la Vega beftondt uit B ?j E * 
twee dtiizend huize/1, twee kerken, twee lI00F p STj 
kapellen en een abtdy. 'Er moet daarbm 
den ecnen of andcren tyd een verbaazende 
vermin deririg in het getal der blanke inwoo- 
ners hebben plaats gehad , en de uitdry ving . 
van de Portugeefche Planters , door dezeh 
fchryver verhaald ., heeft waarfchynlyker 
voorkomen. Blome heeft misfchien een ver- 
groot verflag van het getal der huizen ge- 
geeven , maar genoegzaame blyken zyn 'er 
overgebleeven , tot binnen weinige jaaren 
van geftichten, den godsdienst gewyd, by- 
zonder van de twee kerken en de abtdy. 

Het hoofd van de andere voornaame vas- 
tigheeden fchynt te Puerto de-Caguaya, fe- 
dert door de Engelfchen Port Royal ge- 
noemd, geweest te zyn; maar fchoon het 
zeeker naast in rang op St. Jago volgt, was 
het waarfchynlyk niets meer dan een onbe- 
duidend geHucht, gebouwd met oogmerk 
0111 eenen kleinen handel te dryven met de 
fchepen van Hifpaniola naar het vaste land 
beftemd. Deszelfs opkomst en groote voor- 
fpoed, deszelfs ellendige verwoesting. en. 
D 4 ramp- 



5<5 GESCHIEDENIS 

**• rampzalige ondergang, zynzaaken, die te 
b o EK-bekend zyn ^ om herhaald te worden (/). 
hoofdst. Ten westen van Caguaya was de haven 
van Esquivel (Porta de Esquivella) zo ge- 
heeten , denk ik , ter eere van den Gouver- 
neur van dien naam. Deze haven fchynt 
in de daad , meest venvoest ge weest te zyn , 
ten tyde van de vermeestering in het jaar 
1655, daar de Spanjaards de voorkeuze aan 
Caguaya gaven, maar zy werdt nog door 
de Galjoenen bezogt, als een fchuilplaats , 

ge- 

(f) Het volgende byzonder opfchrift ftaat op een 
graffchrift, te Green-Bay, by de Apostels Battery. 



„ Hier ligt het lighaam van Lodewyk Goldy, 
Schildkn., die te Port Royal, op den 22 December 
1736, In den ouderdom van 80 jaaren, overleedt. 
Ky was gebooren te Montpellier , in Frankryk, 
maar verliet dat land om zynen godsdienst, en zette 
Zich in dit Eiland neder , waar hy, in de groote 
aarbeeving van het jaar 1692, door den grond ver- 
zwolgen, en door de Voorzienigheid van God, door 
een* anderen fchok in zee werdt geworpen , en zich 
wonderdaadig, door zwemmen, redde, tot dat een 
boot hem opnam. Hy leefde veele jaaren daarnaa 
in groote achting, bemind door alle dien hem ken- 
den, en zeer beklaagd by zynen dood." 



II. 

BOER. 



D E R W E S T-I N D I E N. 57 

geduurende de ftorm-maanden; en, om 
haaren ouden mister, noemdcn haar de En- 
gelfchen de oude Haven. hoofdst. 

Van de oude Haven totPunto Negrillo, 
de wester -punt van het Eiland, beflondt 
de zeekust voornaamlyk in weilanden , over- 
vloeijende van hoornvee ; maar 't blykt niet 
dat eenige vastigheid op de groote uitge- 
breidheid lands plaats gehad hebbe , behal- 
ven een klein gehucht, Oriftan geheeten, 
waarvan egter de verhaalen duister zyn , en 
elkander tegenfpreeken. 

Oostwaards terug keerende , was ten noor- 
den van Port Caguaya de Hato de Liguany ; 
vertoonende by de haven een uitgeilrekte 
vlakte of weide (Savanna) , bedekt met ce- 
derboomen en ander uitmuntend houtgewas. 
Dit gedeelte des lands was uitmuntend voor- 
zien van hoornvee en paarden , die , in groo- 
ten getale , in het wild liepen ; en het eer- 
fte gebruik der Engelfche troepen was het 
jaagen en het llagten van het hoornvee, uit 
hoofde van de huiden en het fmeer , dat 
wel rasch een artikel van uitvoer werdt. Door 
Sedgewicke wordt onderfleld, dat de fol- 
daaten 'er 20,000 in den loop van de eerfte 
vier maanden, naa hun komst, gedood had- 
D 5 den; 



53 GESCHIEDENIS 

1 1 - den ; en wat de paarden aangaat „ zy warerr 
b o e k. , ef j n zulk eene men igte ^ zegi- Goodfon 9 

hoofdst. dat wy ze voor het ongedierte van het land re* 
kendefi (g) n 

Oostwaards . van Luguany was de Hato, 
door fommigen Ayala geheeten , door an- 
deren Talos ,• en nu gefchreeven Tallahs; 
een plaats, zegt Venables, „ die veelge- 
fchiktheid hadt voor het planten van fuiker- 
riet en het bouwen van fuikermolens , door 
middel van 't water aan den gang te bren- 
gen, uit hoofde van twee zeer gelegen daar 
door heen loopende rivieren." Naast Ayala 
was de Hato Morante genoemd. „ Dit Mo- 
rante (zegt Venables) is eene mime en 
overvloedige Hato, zynde vier mylen lang* 
beftaande uit verfcheide kleine weiden , en 
heeft wild vee en varkens in grooten over- 

vloed* 

(J) „ Het huis van Coll. Barry met Galleryen, 
(nu Cavaliers genoemd,) was eertyds , toen de 
Spanjaarden het Eiland bezaten, de eenige bewoon- 
de plaats in Liguany; een ryke weduw hadt hier 
een fuikerfabriek , en overvloed van weiden, by- 

na 40,000 ftuks." (Sloane , vol. I. Intr. p. 73.) 

De bergen van Liguany werden 00k onderfteld goud 
en koper mynen te bevatten. 



D E R WES T-I N D I E N. 59 

vloed, en eindigt in dc myn, aan dc kaap 11 
of punt van Morante zelve gelegen , waar- B ° E * 
door de haven Antonio ten noorden ge- mov ' DiTm 
maakt wordt." 

Zodanig is het verhaal van Jamaica , in 
den brief van den Generaal Venable aan 
den Secretaris Thurloe gezonden, gedag- 
tekend den 13 Juny 1655. De leezer zal 
ontdekken, dat 'er geen melding gemaakt 
is van de noordzyde des Eilands; 't welk 
reden gceft om te gelooven , gelyk buiten 
twyfel het geval is, dat het een volko- 
men woeftyn was , van het oosten tot het 
westen, gantfchelyk onbebouwd en onbe- 
woond. 

Wegens de binnenlandfche gedeelten, 
blykt het uit Sloane, dat Guanaboa be- • 
roemd was om zyne cacaoboomen, en de 
laage landen van Clarendon wegens de 
tabaksplanteryen. 

Over het geheel , fchoon de Spanjaar- 
den het Eiland anderhalve eeuw bezeeten 
hadden, was niet het honderdfte gedeelte 
van het beplantbaare land bebouwd, toen 
'er zich de Engelfchen meester van maak- 
ten. Egter hadden de Spaanfche Planters 
de oorfpronglyke eigenaars, op de wyze, 

ge- 



6o C E S C H I E D ! N I S 

1 1, gelyk wy gezien hebben , niet eer uitgedelgd 9 
b o e k. ^ an naa Z y • met hunne nabuuren van Hifpa- 
1 L niola , toe vlucht konden neemen , tot den in- 
voer van flaaven van Afnca. Wy zyn on- 
derricht, dat bet getal der negers, op het 
Eiland, ten tyde dat het genomen werdt, 
byna dat der blanken evenaarde. Het is 
niet gemakkelyk te ontdekken , tot welk 
nuttig einde de arbeid dezer zwarten gebe- 
zio-d werdt. De luiheid en armoede der 
Spaanfche Planters was tot het uiterfte top- 
punt geklommen, toen 'er de Engelfchen 
landden. Van de menigte goederen, van 
groote waarde , die Jamaica daarnaa in zo 
grooten overvloed heeft voortgebragt , wa- 
ren eenigen geheel onbekend, en van de 
overigen bearbeidden de inwooners niet meer 
dan voor hun eigen gebruik noodig waren. 
De voomaame uitvoer, behalven de cacao, 
beftondt in varkensreufel en huiden. De 
verkoop van deze artikels, en de verzor- 
ging van voorraad aan de weinige fcheepen » 
die in hunne havens aanlandden , • en ruiling 
voor Europifche manufaduuren , maakte 
hunnen geheefen koophandel iiit : qenkoop- 
handel, welken de wilden van Madagascar 
rnet gelyke fchranderheid en voordeel dree- 

ven. 



DtH W E S T-I N D I E N. 6l 

ven. Zy bezaten niets van het befchaafde I L 
leven , noch hadden zclfs kennis aan die B ° E *• 
aangenaamheeden , die , in befchaafde ftaa- II00F ^ ST# 
ten, voor noodzaaklyk gehouden worden. 
Zy waren noch befchaafd door maatfchap- 
pyelyke verkecring , noch hadden eenen 
goeden aanleg van de opvoeding ontvan- 
gen ; maar zy bragten hunne dagen door in 
norfche kwyning, verzwakt door luiheid, 
en vernederd door armoede. Ten gelyken 
tyde , flegts weinige of geene gemeenfchap 
met Europa hebbende , noch de middelen . 
om hunne kinderen derwaards ter opvoe- 
ding te zenden, (dat, van tyd tot tyd, on- 
der hun een zekere maate van befchaafd- 
heid en kundigheid zou ingevoerd hebben ,) 
hadden zy veele jaaren doorgebragt in eenen 
ftaat van voortgaande ontaarting, en zou- 
den waarfchynlyk binnen kort de fchuld 
hunner voorvaders betaald hebben , door 
zelve tot ilachtofters van hunne flaaven te 
ilrekken. De tyd hadt in de daad eene 
wonderbaare verandering in de zeden en 
gezindheeden van alle de Spaanfche Ameri- 
kaanen veroorzaakt. Men moet egter beken- 
nen , dat zoo zy de bekwaamheeden hun- 
ner voorvaderen met bezaten , zy ook niet 

. be- 



62 GESCHIEDENIS 

*" bezoedeldwuen met hunne misdaaden. Zoo 
'wy by hun gcene fpooren ontdekken van 
hoofdst. dien onderneemcndcn geest, die onverwin- 
baare volftandigheid , dat verfmaaden van 
gevaar en dood , 't welk zo wonderbaar de 
groote gelukzoekers onderfcheidde - v die 
het eerst beproefden , om een nieuw half* 
rond aan het Spaansch bewind toe tevoe- 
gen ; moeten wy ten zelfden tyd erkennen , 
dat zy gelukkig vry wareri van hunne fchul- 
dige eerzucht ; hun verhardde dweepery en 
hunne raazende wreedheid. Doch-hoe ook 
hun character ware , het is niet mogelyk de 
harde voorwaarden , door de Engelfche be- 
velhebbers aan de arme Planters van Jamai- 
ca opgelegd , te rechtvaardigen , waarby zy 
hen alle hunne flaaven en goederen afeisch- 
ten , en hen bevolen al te famen het land te 
verlaaten. Zy bragten in, dat zy op het 
Eiland geboren waren, en noch bloedver- 
wanten , noch vrienden , noch vaderland 
ergens anders hadden , en zy verklaarden , 
dat zy beflooten hadden liever in de bos- 
f then te fterven , dan hun brood op eenen 
vreemden grond te bedelen. Dit was hun 
eindelyk antwoord, gegeeven op de voor- 
ftelleii van den Engelfchen Gencraal , en zy 

ken- 



DER W E S T-I N D I E N. 63 

konden 'er niet weder toegebragt worden If. 
om in eenige onderhandeling te komen. De B ° E K » 
wederftand , dien zy naaderhand aan de poo- 

7 J r HOOFDSTt 

gingen van onze troepen booden , om hen 
uit het Eiland te verdryven , kan deze be- 
langiyke les aan overwinnaars geeven , — - 
dat zelfs de zegepraal zyne bepaalingen 
heeft, en dat onrechtvaardigheid en dwing- 
landy meestal derzelver eige oogmerken 
verydelen. 



III. HOOFD- 



64 GESCHIEDENIS 



II. 

B O E K. 
III. 

ttOOFDST. 



III. HOOFDSTUK. 

Verdert handelingen der Engelfchen op J a' 
maica , naa deszelfs bezitneeming. — Col. 
cfOyley wordt tot Pre/idem verklaard. — 
Verfchillen en ft erf te in de armee. — Moedige 
poogingen ran den Proteclor. — Col. Bray- 
ne tot Opper -Commandant verheven. — 
Zyn dood. — DOyley hemeemt het he- 
wind — Verjlaat de Spaanfche troepen y 
die van Cuba in het Eiland gey } alien wa~ 
ren. — Zyn wys en aanhoudend beftuur. — 
Bucanneefen. — Bevreedigend gedrag van 
Karel de II. by zyoc herftelling. — Eerjle 
yestiging van een geregeld Gouvernement 
op Jamaica. — Lord Windfors aanftel- 
ling. — Koninglyke afkondiging. — Ame- 
rikaatisch verbond in 't jaar 1670. ~ 
Verandering van maatregels van de zydt 
der kroon. • — Nieuw Staatsgejlel van 
Jamaica entworpen. — - Graaf van Carl* 
ifle aangefleld tot Hoofd- Gouverneur , ten 
einde het nieuw Regeeringsftelfel kragt by 
H zetteru ~ Gelukkige tegenkanting der 

Ver- 



D B R W E S T-I N D I E N. 65 

Vergadering. ■ — Daarop volgende gefchil- I f« 
Aft , betreffende de beveiliging hunner wet- D ° E ** 
*<». — Geeindlgd door de Revenue- ASte li00FD * T# 
yap 1728. 



JNaa het neemen van het Eiland, tot de Hande- 
herftelling van Karel de II., bleeven de^ in S en 
Engelfchen onder een Militair rechtsgebied. geifchen 
Cromwel hadt Winflow, Serle en Butler ^ an ^ 
benoemd, om als Commisfarisfen te hande- deszelft 
leu , met Penn en Venables , ftrekkende , neeming. 
zo ik denk , om door deze befchikking 
een Staatsraad in te voeren , wiens gezag de 
ftrengheid van de martiaale wet kon verzag- 
ten ; maar de twee Generaals met den Com- 
misfaris Butler, zonder verlof, naar Enge- 
land terug keerende , kwam het geheel be* 
vel over de armee op den Majoor Generaal 
Fcrtescue , en dat der vloot op den Admi- 
raal Goodfon. Niettemin was het oogmerk 
van Cromwel geweest, om een burgerlyk 
Gouvernement in het Eiland, op zeer edel- 
moedige grondbeginfels , te vestigen. Spoe- 
dig , naa het ontvangen van het bericht van 
het neemen van dit Eiland, deedthyeene 
afkondiging ten dien einde, en by de te- 
E tug<i 



U O E K 
III. 

HUOFDST. 



66 G E S C H I E D E N I S 

lr « rugkomst van den Commisfionaris Butler 
in Engeland , zondt hy den Majoor Sedge- 
wicke , om zyne plaats aan te vulJen. Sed- 
gewicke kwam in Jamaica in October , maar 
Window en Serle, intusfchen als ilachtof- 
fers van die lugtftreek omgekomen zynde y 
was hy ongenegen , om daar in des Protec- 
tors bevelen uit te voeren , zonder verde- 
ren byftand. Daarop werdt 'er een ftaats- 
ftuk van een Gouvernement gemaakt, en 
ondertekend, op den 3 van October 1655, 
door Sedgewicke en de voornaamfte Offi- 
cieren,welke daarby zichzelven tot een'op- 
pcrften uitvoerenden Raad, 0111 zaaken van 
bet Eiland in het algemeen te befluuren^ 
DeCoU aanfi:elde; waarvan Fortescue tot Prefidcnt 

d'Oyley wcrc it verklaard, en, hy kort daarnaa Iter- 

wordt 

totPrefi- vende, werdt Colonel Edward d'Oyley, de 

UauST" naaste in het bewind, tot voorzitter in zyn 

plaats verkcoren. Maar de gefteldheid der 

troepen eischte de martiaale wetten en de 

ftrikfte krygstucht ; want de beroofde Span- 

jaarden en voortvluchtige Negers ontruste- 

den deSoldaaten doorgeduurigewapenkree- 

ten. Dagelyksch werden zy door de vyan- 

den, in hinderlaagen , overvallen en ver- 

moord. De Spaanfche zwarten hadden zich 

van 



P.OOFDST. 



D E R WEST-INDIE N, Cj 

van hunne voorige meesters losgerukt , en II. 
vcrmoordden , zonder genadc , alie zodanige B0E1{ . 
Engclfchen , die , ronddwaalende in het J^ 
land, in hunne handen vielen. Zy waren 
zelfs zo flout, dat zy by nacht eenen an* 
val op de Engelfche troepen in hunne quar- 
ticren onderftonden , en eenige huizen, 
waarin die zich onthielden, in brand ftaken , 
in de Hoofdftad St. Jago de la Vega. 

Doch de Protector hadt befloten dit zyn 
wingewest te handhaven , en fcheen 'er ten 
uiterften op gefteld om het Eiland te bevol- 
ken. Wyl 'er nieuwe troepen in Engeland 
geworven werden , gaf hy de Gouverneurs 
van Barbadoes , en de andere loefwaardfche 
Britfche volkplantingen , (die op dien tyd 
uitfteekend bevolkt waren) bevel , om aeni- 
gen hunner Planters naar Jamaica te zen« 
den, met verzeekering , dat hun daar Ian* 
den toegelegd waren. Aan den Agent in 
Nieuw - Engeland zondt hy een diergelyk 
bevel , als ook , om het volk der noordely- 
ke Provincien te verpligten , tot het aan- 
fchaffen van levensmiddelen aan het nieuw- 
lings verkreegen grondgebied. Hy gaf be* 
vel aan zyn' zoon Hendrik Cromwel , die 
Majoor-Generaal van de troepen in Ierland 
E 2 was, 



63 CESCHIEDENIS 

1 k was , om daar twee of drie duizend jonge 

B ° E K * perfoonen , van beide de fexen , te bewe- 

boofdst. S en ? om volkplanters op Jamaica te wor- 

den ; en hy overlegde met den Lord Brog- 

hill, die te Edenburg bevel voerde, de 

beste middelen, om een zo groot getal over 

te haalen , om ten dien einde uit Schotland 

te verhuizeH. 

Onge- Intusfchen werden de oude foldaaten op 

noegcns ^ et £ij anc [ mishaagen in hunnen toeftand 

en lterf- 7 ° 

te onder hebbende , en , uit de voorbereidende fchik- 
g er. e " kingen van bet Gouvernement in Engeland, 
begrypende , dat de Proteftor van oogmerk 
was, om hen voor hun leven op Jamaica 
als gevangen te houden , ontevreeden en 
oproerig. Andere oorzaaken liepen 'er in 
de daad famen , om onder hen zulk eenen 
geest van ontevreedenheid op te wekken , 
dat dezelve naby aan muitery kwam. In 't 
cerst hoornvee en zwynen in grooten over- 
vloed gevonden hebbende , hadden zy die , 
met zo groote onbedachtzaamheid en dartele 
verfpilling,gebruikt, datheteene fchaarsch- 
heid van verfche levensmiddelen in eene 
plaats te weeg bragt, die voorgeileld was 
als een land van den grootften overvloed. 
De Hoofd-Bevelliebbers dezen loop der 

din- 



D E R W E S T-I N D I E N. 69 

dingen befpeurende , en bemerkende, dat H. 
het brood en meel , uit Engeland komen- B ° E * 
de , dikwyls bedorven ware , door de IIOorD * ST . 
lengte der reis en de hitte van het cli- 
maat, hadden de foldaaten, met grooten na- 
druk, gedrongen om den grond te bebou- 
wen, en, door hun eigen vlyt, Indiaansch 
koorn , peulvrugten en casfavi, genoeg- 
zaam tot hun eigen onderhoud, te teelen. 
Zy poogden hen te doen gevoelen, dat 
de toevoer van Engeland noodzaakelyk 
toevallig en onzeeker zyn moest; en, de 
overreeding geenen ingang vindende , zou- 
den zy hen met geweld hebben willen 
noodzaaken tot het bebouwen van den 
grond: maar de Onder-Officieren ftemden 
met de gemeenen famen , volftrektelyk 
weigerende, om in de kleinfte maat , zelfs 
voor hun eigen behoud, door de aange- 
preezen middelen mede te werken. Zy 
hadden een fterk veiiangen om naar En- 
geland weder te keeren , en verbeelden 
zich dwaasfelyk, dat de geduurige groote 
uitgaaven , noodzaakelyk om op zulk eenen 
verren afftand een zo groot lighaam van 
troepen te onderhouden , den Protector 
aouden beweegen om zyn conquest te ver- 
E 3 laa- 



70 GESCHIEDENIS 

M» laaten. Zy roeiden zelfs den voorraad uit* 

B m K# ^ e ^ e P^ ant en a § ter g elaaten was door de 

hoofdst. Spanjaarden. » Onze foldaaten (fchryft 

Sedgewicke) hebben alle foorten van mond- 

behoeften en vee vernield. Niets dan de 

verdelging vergezelt ' hen , waar zy hunne 

voeten zetten. Spitten noch planten wil- 

len noch kennen zy, maar zy hebben befloo- 

ten liever te flerven dan te werken." Een 

fchaarschheid , grenfcnde aan hongersnood , 

was eindelyk het gevolg van zulk een wan- 

gedrag 9 en ging gepaard met derzelver 

gewoone gezellinnen , ziekte en befmetting. 

Misfchien zyn 'er llechts weinige befchry- 

vingen in de gefchiedenis voorhanden, 

waarin een grooter meenigte van afgrys- 

lykheeden opeengeftapeld is , dan in de brie- 

ven, by deze gelegenheid 9 door Sedge- 

wicke en de overige Opper-Officieren , ge- 

fchre.even aan het Gouvernement in het 

rooederland, die onder Thurloe's ftaatspa- 

pieren gevonden worden. Zo groot was 

het gebrek aan voedfel, dat ilangen, ha- 

gedisfen en ander ongedierte, met graagte, 

gegeeten werden , als ook onrype vruchten 

en fchadelyke gewasfen. Deze fchadelyke 

kvenswvs iiep met andere omftandigheeden 

fa- 



D £ R WES T-I N D I E N 71 

famen , om een hccrfchenden persloop te 1 1. 
veroorzaaken , die als de pest woedde. Een B ° E *• 
geruimcn tyd ftierven 'er 140 menfchen H0O fdst. 
weekelyksch , en Sedgewicke kwam einde- 
lyk om in deze algemeene fterftc. 

De' Protector, zo rasch als hy bcricht MoedU 
ontvangen hadt van den verwarden en el- &? P°°- 

gingcn 

lendigen ftaat der volkplanting , flelde , met vnn den 
zyn' geest van werkzaamheid , alles in het to r r ° tec ~ 
werk , om aan dezelve verligting te bezor- 
gen. Voorraad en noodzaaklyke behoeftcn 
vverden zonder uitftel gelaaden ; en Crom- 
wel , twyfelende , zo men wil , aan de 
trouw vanOyley, fchortte hem in zyn' post, 
door de commisfie van Hoofd-Commandeur 
van Jamaica aan den Colonel Brayne ? Gou- Col. 
verneur van Lochabar in Schotland, op te Brfi y ne 

v r wordt 

draagen. Deze Edelman zeilde , met een Opper- 
vloot van benoodigdheeden bevracht , en hebber. 
eene verfterking van een duizend recruten , 
van Port Patrick, in 't begin van October 
1656, en kwam te Jamaica in de volgcn- 
de December. Col. Humphreys was met 
zyn regiment, beftaande uit 830 man, uit 
Engeland , eenigen tyd van te vooren , ge- 
land; en Stokes, Gou verneur van Nevis, 
met vyf den honderd perfoonen , in de loef- 
E 4 waard- 



72 GESCHIEDENIS 

II. waardfche Eilanden byeengezameld , hadt 
b o e k. j ama ica bereikt , en begon eene vastigheid 
hoofdst. te niaaken ? ^igt by de haven van Morant, 
waar eenigen van Stoke 's afftammelingen , 
van den zelfden naam , ten dien dage een 
aanmerkelyk eigendom bezat. Een ander 
regiment, door Col. Moore aangevoerd, 
kwam, in het begin van 1657, van Ierland, 
en eenige yverige Planters volgden fpoedig 
daamaa van Nieuw-Engeland en Bermudas. 
De eerfte berichten van Brayne waren 
zeer mismoedig van aart. Hy klaagde , dat 
hy alle de zaaken in de grootile venvarring 
vondt; dat 9 er hevige verbitteringen onder 
de troepen plaats hadt, en dat 5 er bo venal 
een groot gebrek aan manfchap was, (cor- 
dial to the bufinefs) die hart hadden voor 
den arbeid; zo is zyne uitdmkking. Hy 
begeerde dat hem £ 5000 zouden overge- 
maakt worden, om hem in ftaat te ftellen, 
tot het oprichten van verfterkingen , en 
eene verdere voorziening van voorraadvoor 
zes maanden; ten zelfden tyde eene alge- 
meene vryheid van handel , tusfchen dit 
Eiiand en alle volkeren , in vriendfchap met 
Engeland, ten fterkften aanbevelende;eene 
toegeevendheid, die hy dagt, dat fpoedig 



D E R W E S T-I N D I E N. 73 

genoeg Planters zou aanmoedigen , om zig l f « 



ft O E K, 



te vestigen in dat land, om hct in beter 

ftaat tc brengen. hoofdst. 

Doch Brayne , fchoon een man van fchran- 

derheid en doordringend verftand , ontbrak 

het aan ftandvastigheid en dapperheid. De 

troepen bleeven nog ongeroerd , en , de 

ziekte zich fpoedig onder de nieuw geko- 

menen verfpreidende , hadtBrayne, bekom- 

merd voor zyne eige veiligheid, zo weinig 

bezorgheid om de volkplanting te vestigen ,. 

als de overigen. Hy verzocht ten emftig- 

flen dc vryheid om naar Engeland terug te 

mogen keeren. Tntusfchen , om een voor- 

behoedmiddel (zo fchreef hy) tegen een 

koorts te gebraiken, verzwakte hy zich tot Braync 

eenen hoogen trap , door overvloedig zich te u 

doen aderlaaten ; een daad , die waarfchyn- 

lyk doodlyk voor hem was ; want hy ftierf 

tien maanden naa zyne komst ter dezer 

plaatfe. Weinige dagen voor zynen dood , 

zich in het uiterfte gevaar bevindende, 

zondt hy om d'Ojdey, endroeg, op eene 

plegtige wyze , aan dien Officier het be- 

wind over. D'Cyley bezat gelukkig alle 

die hoedanigheeden , waarin Brayne te kort 

fchoot ; hy nam egter zyn' post met tegen- 

E 5 zin 



74 C E S C II I E D E N I S 

n * zin op; want reeds op eene onvriendelyke 

* i°ii EK * w ^ ze c * oor den P rote( ^ or m z Y ne waardig- 
hoofdst. heid gefchort zynde , verwachte hy mis- 
D'Oyiey fchien andermaal eene afzetting. In de 
het be- brieven , die Iiy aan Cromwel en Fleet- 
de i r nd op e " wood? by gelegenheid van Brayne's dood 
zig. fchreef , drukte hy zich , zeer gevocge- 
lyk en met waardigheid, dus uit; „ Uvv 
Hoogheid, (fchryft hy aan Cromwel) is 
het niet te zeggen, hoe moeilyk het valt 
een amide te bevelen zonder geld, en ik 
beef op het denkbeeld van de ongenoegens , 
waar mede ik zal te worftelen liebben , tot 
de temgkomst van uwe bevelen ; fchoon ik 
God dank, dat ik de liefde van het volk 
heb boven alien die ooit over hen het bevel 
vberden, en voor myzelven een' geest, die 
niet onder het gewigt van onredenlyke ge- 
fchillen bezwyken zal." Aan Fleetwood 
fchreef hy : ' „ Ik zou geweigerd hebben , 
dit bewind op my te neemen , zoo ik het kon 
naagelaaten hebben , beftaanbaar met mync 
cer en de trouw aan myn landverfchuldigd; 
maar ik heb nu beflooten 'er mee door te 
gaan, tot dat ik nadere bevelen van zyne 
Hoogheid kryg, of myn ontflag, 'tgeenik 
uLordfchap ten vriendelykftenvoormy ver- 

zoek 



DER W E S T-I N D I E N. 75 

zoek te bewerken. Eer en Rykdom zyn IF. 

de dingen met , waaniaar ik ftrceve. Ik dank B ° EK * 

in 
God, dat ik een ziel heb, daar boven ver- UOOFI35Ta 

heven. Eilaas ! Myn I leer ! laat uwe groot- 
heid zich venicdcrcn , en beveel uwen Se- 
crctaris my een antwoord te geeven ; want 
fchoon ik van alle myne eertitelen , en van 
myn gewigtig ambt beroofd ben , gy vveet 
egtcr, dat ik een Edelman ben, en een 
getrouw vriend van het moederland." 

't Was gelukkig voor Engeland , dat 
zyn vraag om ontflag niet werdt toege- 
flaan 9 en dat de Protector 9 eindelyk ge- 
voelig geworden voor de bekwaamheid en 
verdienften van dezen braaven man, hem 
in zyn bewind bevestigde. Aan de poogin- 
gen van d'Oyley , bemoedigd en onder- 
iteund door de genegenheid welke zyne fol- 
daaten , onder alle hunne zwaarigheeden en 
ongelukken , hem , by elken gelegenheid , lie- 
ten blyken , zyn wy tot op dezen dag het 
bezit van Jamaica fcbuldig ; wiens hernee- 
ming 9 door de Spanjaarden , tegen het ein- 
de van het jaar 1657, een groot voorwerp 
van Nationaal bclang werdt. Zyne verde- 
diginglooze toeftand 9 de ontevredenheid 
der Engelfche troepen, en de poogingen, 

door 



7<5 GESCHIEDENJS- 

1 1, door Cromwel aangcwend, om hun byftand 
n o e k. tc bieden , zo wel als om hun getal te ver- 
mmnnmn grooten . deedt den Gouvemeur van Cuba 

IIOOFDST» C3 * 

denken , dat bet tydsgewricht gekomen 
was , om de eer van zyn land te herftellen , 
door dit Eiland weder onder deszelfs magt 
te brengen. Aan den Onder -Koning van 
Mexico een ontwerp , op dit denkbeeld ge- 
bomvd , hebbende medegedeeld , en des- 
zelfs bekragtiging en onderfteuning gekree- 
gen hebbende , maakte hy toebereidfels tot 
een' ftouten inval , en gelaste Don Chrifto- 
pher Safe Arnoldo , die Gouverneur van 
Jamaica geweest was , ten tyde toen het ge- 
nomen werdt , om het beleid dezer onder- 
neeming te hebben. 

Op den 8 Mai 1658 landden 'er dertig 
compagnien Spanjaarden te Rio Nuevo, 
een kleine haven aan de noordzyde van het 
Eiland. Zy waren voorzien met acht maan- 
den leeftogt , gefchut en krygstuig , van 
allerleijen aart, en zy bragten alle foorten 
van werkmeesters mede , om uitgebreide 
fterkten op te richten. Twaalf dagen wa- 
ren 'er verloopen , eer d'Oyley kermis kreeg 
van hunne landing , en nog zes weeken 
duurde het , eer hy in ftaat was hen ter 

zee 



D E R W E S T-I N D I E N. 7? 

zee te naderen. Staande dezen tusfchentyd , II. 
hadden zich de Spanjaarden in groote magt B ° E K# 
gevestigd ; maar d*Oyley eindelyk Rio H00FD J ' ST# 
Nuevo bereikende , met zeven honderd en rroyiev 
vyftig van zyn bekwaamfte foldaaten, viel flaat de 
hen in hunne verfchanfmgen aan ; nam by f c he 
verrasfing een fterk fort, dat zy op eene ^ ep £" „ 
hoogte over de haven hadden gebouwd;ba. 
en verdreef zodanig den gewezenen onge- 
hikkigenGouverneur, dat hy, zo rasch mo- 
gelyk, naar Cuba temg keerde,naa hetver- 
lies van al zyn voorraad, gefchut, krygs- 
voorraad en vaandels , en van de helft der 
krygsmagt, die hy medegebragt hadt. Wei- 
nige zegepraalen zyn beflisfender geweest 
dan deze ; ook geeft de gefchiedenis wei- 
nige proeven van grooter krygskunde en 
onverfchrokkenheid , dan die , welke de 
Engelfchen, by deze gelegenheid, aan den 
dag legden. 

Naa eene zoo groote nederlaag, deeden 
de Spanjaards geene pooging van eenig be- 
lang om Jamaica te herkrygen. Eene party 
dcr oude Spaanfche inwooners , echter , 
verfchool zich in de bosfchen , en Safi, 
bun Gouverneur, was terug gekomen, om 
met hen in hunne lotgevallen te deelen; 

maar 



fo GESCHIEDENIS 

H. maar eenigen hunner gevluchte Ncgers, 
b o e k. zich aan d'Oyley ovcrgegceven hebbende , 
iiouFDST. °P belofte van vryheid , berichtten hern 
deze ondankbaare , waar hunne voorige 
mcesters zich verfcholen hadden ; en voeg- 
den zich by eenige troepen , die gezonden 
waren , om hen te vervolgen : dus de arme 
Spanjaards geheel wcrden uitgeroeid, ende 
weimgen, die in het leven bleeven, door 
naar Cuba te vluchten , zeiden het laatst 
vaarwel aan een land, waaraan zy zodanig 
verkleefd waren , dat men daarby , zonder 
de aandoeningen van medelydcn , niet kan 
ftil {ban. 
7 yn wys Door het toys, ftandvastig en zorgvuldig 
h* d" "~d ^ e ^ uur van d'Oyley, begonnen de zaaken van 
beftuur. dit Eiland een guniliger aanzien te krygen. 
De armde werdt nu tamelyk gezond. Eeni- 
ge welgeilaagde poogingen , omtrent het 
teelen van Indiaansch koorn , caslavi, tabak 
en cacao , hadden den geest van landbouw 
aangemoedigd. De komst van verfcheide 
koopvaardyfcheepen , om handel te dryven , 
gaf verdere aanfpooringen aan 's volks 
naarftigheid 5 en over het geheel begon de 
dageraad van toekomenden voorfpoed zich 
te vertoonen. 

Maar, 



D E R W E S T-I N D I E N. 79 

Maar, gelyk indedaad opgemerkt is ge- II. 
worden , door een wcl onderricht fchry- Bon » 
ver (a) 9 niets bragt zo veel toe , tot de J^ 
vestiging en rykdom van dit Eiland in vroe- Bu 
ger tyden, als de komst van de Bucaniers nic " s 
ter dier plaatfe; daar de fchatten, doorhun ojTja- 
verkreegen, rasch uitgeftort werden in den maica * 
fchoot van een volk, dat zyn vlyt befleed- 
de in den landbouw en in den koophandel. 
Het was te wenfchen, dat van die zonder- 
linge famenvoeging van gelukzoekers een 
naauwkeuriger bericht kon gegQtvm wor- 
nen , dan men tot dus verre bezit. 't Is hier 
jttist de plaats om aan te merken, dat de 
lodanigen, die tot Jamaica behoorden, niet 
die zeefchuimende plunderaars en openbaa- 
re roovers waren , zo als men ze gewoon- 
lyk affchildert. Een Spaanfche oorlog, op 
de billykfte gronden van de zyde der En- 
gelfchen begonnen, hadt nog plaats in de 
West-Indien , en zy waren voorzien van 
geregelde brieven van marque. Naa de 
herftelling van Karel de II. beval de Koning 
dat zy alle aanmoediging en befcherming 
zouden genieten; en, zoo wy Sir William 

Bees- 

(a°) European Settlements, 



8o GESCIIIEDENIS 



i U Beeston (F) gclooven mogen , achtte het 
s o £K. z ^ e jyjajefteit niet beneden zync waardig* 



HOOIDST. 



heid, om deel in de Bucaneefche zaak te 
neemen. Men verhaalt indedaad, dat hy 
een aandeel van den gemaakten buit bleef 
eiichen en trekken , zelfs naa dat hy open- 
baare orders hadt afgevaardigd , om die 
foort van vyandelykheid te keeren (V). 
Lieden van allerhande bedryf , en uit al- 

le 

(Z>) MS. Journal onder my berustende. 

(V) De gunst door den Koning aan Henry Mor- 
gan, de beroemdite der Engelfche Bucaniers, (een 
man in waarheid v?.n een verheven verftand en eeu* 
onoverwinnelyken moed,) betoond , ontftondt , 
buiten twyfel, goedieels alt het goed verftand, dat 
*er tusfchen ben in 't bovengemelde deelgenootfchap 
plants gehad heeft. Als de Graaf van Carlisle van 
Jamaica wederkwam, werdt Morgan aangefteld tot 
Gouverneur en algemeenen Luitenant by zyn afwee- 
zen; en vervolgends, zich Daar Engeland begeeven 
hebbende, werdt hy daar zeer vriendelyk ontvan- 
gen, en hadt de eer van door zynen Souverein tot 
den Ridderftand verheven te worden. Ik hoop daar- 
om, en heb indedaad goede reden om te gelooven, 
dat alle of de meeste der zwaare befchuldigingen, 
die tegen dezen dapperen Bevelhebber , wegens 
balddaadige wreedheeden, omtrent zyne Spaanfche 
kiygsgevangenen gepleegd, ingebrajt werden, niet 
op de waarheid gegrond zyn. 



DER W ES T-I N D I E N. 8l 

alle deelen van Engeland trokken naar Jamai- I S. 
ca. De verwarringcn, die , naa den dood van B ° Ei: * 
Cromwel, Engeland overftroomden , dree- II00FD " ST , 
ven veelen , om veiligheid en rust in de 
Plantagien te zoeken. Eenigen hunner, 
die zich onderfcheiden hadden , door huiir 
ne werkzaamheid , om hunnen ongelukki- 
gen Koning op het fchavot te brengen, 
merkten ditEiland als eene zeekere en veili- 
ge fchuiplaats aan. Voorziende uit de geest- 
neiging , die onder alle de rangen van En- 
geland begon te heerfchen , voornaamlyk 
omftreeks den aanvang van het jaar 1660, 
dat de Natie zich vereenigde in haare wen- 
fchen,tot herftel van den ouden regeerings- 
vorm, hoopten zy in eene volkplanting, fa- 
mengefteld uit de aanhangelingen van Crom- 
wel , die veiligheid te zullen vinden , die zy 
achten, dat hun binnen kort in 'tmoeder- 
land geweigerd zou worden (d). 
Maar fchoon lieden van dien ftempel oog- 

lui- 

(<f) Eenlge van die lieden , die als Reenters ge- 
zeten hadden in de zaak van Karel de I., zegt men, 
dat hier vreedzaame Planters geworden zyn , en on- 
opgemerkt en ongeftoord , nna de herftelling vaa 
Karel de II., hier hun verblyf gehouden hebben. 
Waite tn Biagrove worden onder dat getal gerekend; 
F *« 



02 ©ESC II IE DENIS 

IL luikende toegelaaten werden zich op dit Ei- 
UJL ' land te vestigen, begonechterdeherleeven- 
■oofdst. de vlam vanKoningsliefde in het algemeene 
lighaam des volks en der armee wedcr te 
ontbranden, en deelde ernftig in de natio- 
naale zegepraal over hetherfteldesKonings. 
De herftelde Vorst zag , van zynen kant , niet 
alleen hunne begaane misftappen over, maar 

wacht- 

en de Generaal Harrifon werdt ten ernfligften aange- 
fpoord om hun voorbeeld te volgen, maar, over- 
eenkomftig met zyn character , roemde hy op den 
fchandelyken dood, die hein verbeidde. Naa zyne 
te rechtftelling, vestigden zich zyne kinderen in die 
Eiland, waar eenigen zyner aflhmmelingen, van de 
vrouwelyke linie, nogleeven, in goed r.anzien, in 
de Parochie van St. Andries. Men verhaalt ook, dat 
de overblyfTels van den Prefident Bradshaw op Ja- 
maica begraaven zyn; en ik vond, in eenfraai boek, 
betyteld Memoirs of Thomas Hollis , een opfchrift, dat 
men wil , gevonden te zyn op een ftuk gefchut, 
dat geplaatst was op het graf van den Prefident, maar 
het is, na myne gedachte, van eene hedendaagfche 
famenftelling. Prefident Bradshaw ftierf in Londen, 
in November 1659, en hadt eene aanzienlyke be- 
gravenis in de Abtdy van Westmunfter. Een zoon 
van Scott, den Koningsmoorder, vestigde zich op 
dit Eiland, en lag de Plantagie aan, die den naam 
draagt van ys in St. Elizabeth. De geweezen Al- 
dermrn (Schepen) Beckford, ftamde af van eens 
dochter van ckzen man. 



DER WEST-INDIE N. 83 

wachtte zich ook voorzichtig van hunne 
jalouzy op te wekken , door naar eenigen van 1 1 u 
die fchuldigcn onderzock te docn, aanwel- hoofi>st. 
ken zy befcherming vcrleend hadden. Om 
de genegenheid der Colonisten te vvinncn , 
vvier vermogen cen zo belangryk toevoeg- 
fel aan zyne landen gaf , bevestigde zelfs de 
Koning, hunnen zo geliefden Generaal, in 
zyn gezag; benoemende D. Oyley, dooi'D'Oyiey 
een' lastbrief, den dertienden February 1661 Gouverw 

getekend, als Hoofd -Gouvemeur van het "enr van 
z,. , _ T , . , , , Jamaica. 

Eiland. Hykreeg, ten gelykentyde, be- 
vel , om de amide van de krygsonderwer. 
ping te ontilaan , gerichtshoven op te rich- 
ten, en, met het advys van eenen Raad, 
door de ingezetenen te kiezen, wetten te maa- 
maaken , gefchikt na de behoefte dezer 
volkplanting. 

Deze gedenkwaardige aanftelling van 
den Generaal d'Oyley, meteen'Raad, ge- Gen?a 
koozen door het volk , mag aangemerkt geidbur- 
worden als de eerfte vestiging van een ge- beiiuur 
regeld burgerlyk befruur op Jamaica, naa dat aldaar * 
'er de Engelfchen meester van geworden wa- 
ren \ maar , om het volkomen vertrouwen van 
zeekerheid in de gemoederen der inwooneren 
te verwekken , waren 'er verdere maatre- 
F 2 gels, 



84 GESCHIEDENIS 

1 1, gels , van de zyde van den Souverain , nood- 
B ° E K# zaakelyk, en zy werden fpoedig ter hand 
hoofdst. genomen. D'Oyley , verlangende terug 
L , geroepen te worden , werdt Lord Windfor 
Windfor in zyne plaats benoemd, en gelast, om by 
in zyne zyne aankomst af te kondigen een Koning- 
piaats ^ r | cen en g ena digen Lastbrief , waarin om 
uoemd. de vestiging van de volkplanring aan te moe- 
digen , zulke verdeelingen lands , onder zo- 
danige voorwaarden , als op andere Planta- 
gien gebruiklyk was , werden aangeboden , 
verders met zulke aanneemelyke en daar 
aan verknochte voorrechten en vryheeden , 
als de Planters , met reden , konden eisfchen. 
Koning-D e afkondiging gaat dan in de volgende 
lykeaf. bewoordinsen voort : „ En \vy maaken 

kondi- ° J 

ging. „ verder bekend en verklaaren , dat alle de 
„ kinderen van onze natuuiiyk gebooren 
„ onderdaanen van Engeland, gebooren op 
„ Jamaica, zullen,van hunne res- 

„ PECTIVE GEBOORTEN AF, GERE- 
„ KEND WORDEN TE ZYN, EN ZUL- 
„ LEN, ZYN VRYE BURGERS (JDtni- 

„ zeni) van engeland, en zullen 

„ HEBBEN DEZELFDE VOORRECH- 
n TEN, TEN ALLEN OPZICHTE ENIN 
„ ALLE GEVALLEN, ALS ONZE VRY- 

„ GE- 



DER W E S T-I N D I E N. ■ 85 
„ GEB00REN ONDERDAANEN VAN Ih 

„ engeland ; en dat alle vrye perfoo- B ° EK * 
„ ncn zullen vryheid hebben om zich en rooFI)ST# 
„ hunne familien , zonder belemmering , 
„ alsmede eenigen hunner goederen, met 
„ uitzondering van geldfpecie en ftaaven 
„ goud ofzilver, over te voeren van eeni- 
„ gen onzer landen en gewesten , naar bet 
„ gezegde Eiland Jamaica , enz. (e)" De- 
ze belangryke verklaaringen zyn altyd , met 
recht, door de ingezetenen van Jamaica aan- 
gemerkt geworden als een plegtige erkente- 
nis en bevestiging van de zyde der Kroon , 
van die rechten , welken zyn verknogt aan ? 
en onvervreemdbaar gemaakt van den per- 
foon van een Engelsch onderdaan, en van 1 
welk vooiTecht , zo lang hy den Staat getrouw 
blyft, geen verhuizing hem, ten behoeven 
van den Staat, kan en zeekerlyk nietbe- 
hoort te berooven. Ingevolge van en over- 
eenkomftig den geest dier afkondiging, 

was 

(e) In het oorfpronglyke is hier woordelyk, in 
een noot, de Proclamatie van den Koning te vin- 
den. Ik oordeelde dit ftuk voor den Nederlandfchea 
Leezer van te weinig aanbelang ora het hier^ in te 
Voegen , daar ik *er my geen nuttig gevolg altoos 
ran konde voorltellen. vert. 

F3 



86 GESCHIEDENIS 

I *• was aan dfen Gouvcrneur voorgefchreeven 9 
b o ek. eene vcr g a j cr i n g by een te roepen, om, 
BoorD ^ Tt in dezelve , cmverfchafig, door net ge- 
hcele volk, te doen verliiezen de zoclanigen , 
die wctten zouden maakcn voor huninwen- 
dig beftuur. Zulk voorrecht, gejiootenzyn- 
de door de zodanige van hunne Mede - on- 
derdaanen , als in het Koningryk waren 
overgebleeven , heeft men grond om te den- 
ken , dat zy met onbetvvistbaar recht mog- 
ten uitoeffenen , alleen met die bepaaling r 
dat de wetten , welken zy mogten maaken y 
niet ftrydig waren met hunne af hangelyk- 
held van het moederland (/). 
Bevree- By deze onderfcheide blyken van Ko- 
gedrag' ninglyke rechtvaardigheeden en gunften je* 
J?* Ka- S ens ^ e nieuwe volkplanters , mogen vvy 
jeicteil. nog voegen de bykomende veiligheid, voor 

hem 

(/) Het behaagde ook Zyner Majefteit om her 
Eiland te begunftigen met een groot zegel, met het 
volgende w?pen;^aamelyk: een rood kruis, met 
vyf pynappels. op een zilver veld: de fchildhouders. 
(reporters') waren twee gepluimde en gebogen In- 
diaanen ; de km van den helm was een leevendige 
Crocodil. Het opfchrift om dm rand: 

Ecce alium Ramos p or rexit in orbem 

Nee fieri!; s est crux. 
r-:tis: Zict het Kruis fprddt zyne taklzen uit it* 
ten andcre watreld* en is niet onvruchtbaar*. 



DER W E S T-I N D I E N. 87 



hen verkreegen , door he t Americaansch ver- 1 fc 

bond , eefloten en p'etekend te Madrid , in B ° E ** 

in. 
de maand van Juny i6ro. Want, naa de H0OPDSt# 

• hcrftelling des IConines 5 ontftondcn 'er twy- 
felingen by de voorftanders van het Ko~ Ameri- 
ningfchap , of , daar de verheffing van V erbond 
Cromwel gerekend werdt voor een mis- ini ^7°» 
bniikt gezag, de ovcrwinningen , die on- 
der de bekragtiging van zyn bewind ge- 
maakt waren, met goed recht, onder eeii 
Koninglyk beftuur jkonden betrokken wor- 
den; fchoon niets beuzelachtiger was dan 
deze bcdenkingen, werdt het egter nood- 
zaaklyk geoordeeld, zich tegen de beflui- 
ten , welke Spanje daaruit af leiden mogt, 
te wapencn. Deze voorzorg deedt het 
zevende Artikel van het bovengemeld ver- 
bond gebooren worden , 't geen begreepen 
was in de volgende woorden; naamelyk: 
3, De Koning van Groot-Brittanje , zyne 
„ erfgcnaamen en opvolgers, zullen heb- 
3, ben , houden en bezitten , voor eeuwig , 
„ met vojkomen recht van oppermagtigbe- 
3 , fluur , eigendom en bezitting , alle landen * 
3, plaatfen , ' eilanden , volkplantingen en 
3, landftreeken , waar ook gelegen, in de 
„ West-Indien , of eenig gedeelte van 
F 4 „ Ame- 



So ' GESCHIEDENIS 

IT * „ America, welke de gezegde Koning van 
"iii*"" Groot-Brittanje en zyne onderdaanen, 
uoomsTi >» voor het tegenwoordige , hebben of be- 
„ zitten ; zo dat ten dien opzichte , of on- 
„ der eenigen fchyn of voorwendfel , hoe 
„ genoemd, niets mag of behoort te wor- 
„ den aangevoerd, of eenigen twist of ver- 
„ fchil dienaangaande hiemaa begonnen te. 
„ worden (g)." 

Dus verre moet men bekennen was het 
oppergezag eigenlyk bezig in de befcher- 
ming van de wettige rechten der Kroon*. 
en in het verzeekeren der bezittingen van 
derzelver onderdaanen , op eenen grooten at 
(land van het Ryk woonachtig; maar ongeluk- 
kig was Karel de II. een Vorst zander ftand- 
v^stigheid, en een man zonder braafheid. 
Zyn algemeen gedrag rustte op beweegre- 
denen, ontleend van eigenbaat en bedrog. 
Omtrent den tyd van het Americaansch ver- 

bond , 

Cg) Hier uit blykt het dwnaze van een zeer veel 
plaats hebbend gevoelen, naamlyk, dat de Souve^ 
fainen van Spanje, of eenigen hunner onderdaanen % 
fcog hunne aanfpraaken op Jamaica en bun eigendom 
vim hetzelve beweeren, als op geene plegdge wyz.e. 
tan de Kroon van Engeland afgeftaan zyode* 



DER W E S T-I N D I E N. 09 

bond , door hem of zyn Ministerie , een ont- I ft 
werp gevormd zynde , om de vryheeden B ° E *• 
van het volk in het moederland te vcrwoes- H00FDST . 
ten ; is het weinig te verwonderen , dat de veran- 
voorrechten , door de Volkplanters genoo- *J enn j; 
ten, door den Koning, met een oog vanregelea 
jalouzy werden gadegeflagen , welke aan- trekking 
groeijende met den aanwas van hun getal , tot . J a " 
ten laatften uitbrak in bedryven van opcn- 
baare vyandfchap en wreedheid tegen hen. 
In het begin des jaars 1678 brak de ftorm 
los op Jamaica. Een nieuw ftelfel van wet- Nicnwe 
geeving werdt voor dit Eiland vastgefteld , Co . nfu - 
zeer naby gevormd na het model van de 
Ierfche Conftitutie onder Poyning's Acle; 
en de Graaf van Carlisle werdt aangefteld Dc 
tot Opper-Gouverneur, met oogmerk om ^ a r n 
dat ftelfel klem by te zetten. Een Kghaarn Carlisle 
van wetten werdt door den Raad van Enge- Opper- 
land gereed gemaakt , onder anderen een 2?!T^ 

nciiij 0111 

Bill , om een geduurig inkomen aan de deze 
Kroon te bepaalen , 't welke hy den Raad tut i e 
moest aanbieden ; met den eisch, dat zy^V^ 
het geheele wetboek , zonder verbetering. 
of verandering, zo als het daar lag, moes- 
ten aanneemen. In het toekomende moes- 
tcn de hoofden van alle Bills (Geld Bills al- 
F 5 leen 



<)0 GESCHIEDENIS 

1 S leen iiitgezonderd) eerst door dm Gouver- 

* ° * K *neur en zynen Raad goedgekeurd , en dan 

■oqfdst. aan Zyne Majeftcit worden gezonden , om 

of bekragtigd of verworpen te worden. By 

de Koninglyke bekragtiging keerden zy on- 

der het groot zegel terug, in de gedaante 

van wetten , en goedgekeurd door de alge- 

xneene Vergadering ; die tot geen ander 

einde , dan dit , byeengeroepen werdt , en om 

te ftemmen in het ftuk van de gewoone on- 

derftanden , ten ware op uitdrukkelyken 

last nit Engeland. 

Alleen acht geevendc op den affhnd van 

Jamaica van Groot -Brittanje, mogen wy, 

zonder aarfeling, befluiten, dat het onmo- 

gelyk voor de Volkplanting ware om onder 

zulk eene Conftitutie en frelfel van Regee- 

ring te beftaan. Welk wangedrag aan de 

zyde der inwooners, of welke heimelyke 

betfoeling van de zyde der Kroon , oor- 

fpronglyk, dit onderwerp deedt gebooren 

worden, is nu moeilyk te bepaalen. Het 

Waar- waarfchynlykfte gevoelen is dit. — In het 

fchyne- -^ rffio W erdt de Vergadering van Barba- 

lyke oor- J u ° ° 

zaak van dos , door zeer weinig te rechtvaardigen 

beurtf- 6 " maatregelen, gelyk wy hiernaa zullen aan- 

nis * toonen, overgchaald, om te bewilligen in 

eene 



^— 



D E R WES T-I N D I E N. 91 

eene belasting van 4^ ten honderd, van de Ifc 
groote voortbrengicls van dat Eiland, voor B ° E *• 
altyd , ten voordeele der Kroon. Het is H00FD ^ T . 
niet onwaarfchynlyk , dat de aanhoudende 
weigering van de Jamaicafchc Planters, om 
rich en him naagdlacht met zodanige be- 
lasting te bezwaaren , de gevocligheid van 
den Koning gaande maakende , eerst het 
dcnkbccld deedt gebooren worden , om hen 
van die Conftitutioneele Vryheeden te be- 
rooven , diQ alleen veiligheid en waardy 
aan hunne bczittingen konden geeven. Ge- 
lukkig voor de tegenwoordigc inwooners 
ilaagden noch geheime ftreeken, noch on- 
vermomd geweld. Hunne dappere Voor- 
vaders lieten aan hunne naakomelingen hun- 
ne goederen agter, niet bezwaard met zulk 
eenen last, en hunne burgerlyke rechten, 
niet overhecrscht door het ftelfel eener Re- 
geering, gefchikt om die te overwcldigen. 
„ De Vergadering (zegt Mr. Long) ver- Be Ver- 

\vierp de nieuwe Conltitutie met veront- S aderin g 
r verwerpt 

waardiging. Geen bedreigingen konden de nieu- 
hen doen vreezen , geene gefchenken om- mtoOc. 
koopen , noch kimstgreepen , noch bewys- 
redenen , hen overhaalen , om in wetten 
toe. te ftaan, die hun naageflacht in flaaver- 

ny 



$2 GESCHIEDEN1S 

1 1, ny dompelen zouden ! Laat my hier , als een 
b o e k. f chatting van billyke erkentenis vandeedele 

hoofdst. P°°g in g en van c * en Grootvader van 'dezcn 
Heer, Col. Long, 'er byvoegen, dat Ja- 
maica voornaamelyk aan hem zyne verlos- 
Coi.fing fchuldig was. Als een Opper-Rech- 

verdee- ter van c ^ t ^ anc *? en Lid van den Raad, 

digt in- oefende hy , by deze belangryke gelegen- 

heid de heid, de magt, met welke hy bekleed was, 

rechten met zu ^ een f c handerheid en ftoutheid , ter 

voiks. verdeediging van het volk , uit , als ftrekte 

om elke pooging, om hetzelve in llaaverny 

te brengen , te befchaamen en volkomen 

Doch over ^ aa S te ^ ee ^ en - L)e Gouverneur, naa 

wordt j iem van de posten , die hy, met zo veel 

31S ltartlS" 

gevan- eer voor zich zelven en voordeel voor het 

fwj!? 3 ' algemeen , vervuld hadt, ontzet te hebben* 

land ge- deedt hem als ftaats^evangen naar Enge- 
voerd. ° ~i. ° 

land voeren. Deze geweldige maatregelen 

bragten in het eind iets goeds voort. Col. 
Long voor den Koning en den geheimen 
Raad gehoord zynde , toonde met zulk 
een kragt van bewysredenen de flechte 
Maar ftrekking der gevolgde maatregels aan , dat 
daar^een * iet Engelsch Ministerie zyns ondankskamp 
gunftig gaf. De Vergadering hadt haare magt van 
uk. Ult beraadflaan aan hem te danken, en Sir Tho- 
mas 



D E R \V E S T-I N D I B N. 93 

mas Lynch, die opditEiland, als Lieutc- II. 

nant-Gouverneur, van 1670 tot 1674, hadt B ° E K * 

voorgezeten, zeer tot genoegen van de in- HO0FD ' ST# 

wooners, werdt tot Capitein-Generaal en Thomas 

Hoofd-Gouverneur , in plaatfe van Lord Lynch 

word: 
Carlisle, gekooren Qi). Gouver- 

Men mogt nu gehoopt hebben, dat alle "^ u - 1 
reden van toekomend verfchil met de Kroon van # 
gelukkig was uit den weg geruimd; maar 
de uitkomst toonde , dat deze verwachting 
valsch ware. Schoon de Vergadering het 
onwaardeerbaar vooiTecht van zulke wet- 
ten voor haar inwendig beftuur te maa- 
ken , als haare behoeften , waarover zy, 
buiten twyfel, alleen gerechtigd was te 
oordeelen, vereifchen mogten, weder ge- 
kreegen hadt, en fchoon het niet bewee- 
zen ware, dat de wetten, die zy gemaakt 

had- 

(A) Ik heb, als een aanhangfel by dit boek „ een 
Historiesch verflag van de Conftitutie van Jamaica" 
gevoegd , gefchreeven door iemand , die in zyn le- 
ven Hoofd-Gouverneur was , en van uitfteekende 
bekwaamheeden , waarin de byzonderheeden van Lord 
Carlisle's beftuur in het breede worden voorgedra- 
gen. — Die Historiesch verflag ziet nu voor het eerst 
het licht, en zal zeeker den leezerten uiterften aao- 
genaam zyn. 



94 GESCIIIEDENIS 

1 *• hadden , zo voor als naa de hcrftelling 

B ° E K ' hunner voorrcditen , ftrydig waren met 

mx>FDST. die van het moederland, is hun egter de 

Koninglyke bckragtiging van een groot 

gedeelte derzelven ftandvastig geweigerd, 

en is tot nu toe ingehoudcn geworden. 

Men moet wel toeftaan , dat de Engel- 

fchen, die het Eiland in bezit nanien, de 

wet van Engeland, waaronder xy ftonden, 

Verdere als hun gebootterecht medebragten ; maar 

fe^over vee * van ^ e Engclfche wet was ontoepas- 

hec be- f e ]yk op den ftaat en aangelegenheid der 

wettcn. nieuwe Volkplanters : en het was beweerd, 

dat; zy geen rccht hadden op eenige keuren 

van het Britfche Parlement, die naa hunne 

verhuizing gemaakt waren, ten zy dczelven 

zich by naame byzonder tot de Volkplan- 

ting uitbreidden. De Gerechtshoven op 

het Eiland hadden egter, uit noodzaaklyk- 

heid, veele zodanige keuren afgekondigd , 

en daarop verfcheide vonnisfen en belang- 

ryke fchikkingen gegrond , en de Vcrgade- 

ring hadt Bills gemaakt, waarby verfcheide 

Engelfche keuren aangenomen werden , 

welke anders op het Eiland geen onmidde- 

lyke betrekking hadden ; maar verfcheidene 

dezer Bills, als zy naar Engeland , terKo- 

4 ning- 



DER \V E S T-I N D I E N. 95 

ninglyke bevestiging , gezonden werden, II. 
€11 deze vonnisfen en fchikkingen van de B ° E *• 
Gerechtshovcn , als zy by beroeping voor 
den Koning en den Raad gebragt werden, 
bleeven , fchoon niet afgekeuid , onbekrag- 
tigd. In dezen vlottenden ftaat zyn de zaa- 
ken van Jamaica den tyd van vying jaaren 
gebleeven. 

De waare reden dezer onbuigzaamheid 
was geene andere , dan de oude zaak , 
wegens de inkomften. Ten einde, gelyk 
men voorgaf , de onkosten van het oprich- 
ten en het herftellen van fterkten goed te 
maaken , en eenige andere openbaare be- 
hoeften te voldoen , hadden de Ministers 
van Karel de IL, gelyk opgemerkt is van 
den Raad van Barbados , en indedaad van 
de meeste andere Engelfche Volkplantingen 
in de West - Indien , eene toeftemming in 
het opbrengen van eene duurzaame fchat- 
ting weeten te bewerken. De weigering 
van Jamaica , om in eene diergelyke inrich- 
ting te ftemmen ; de ftraf aan deszelfs hard- 
nekkigheid apgelegd, en de middelenvan 
zyne verlosfmg, zyn reeds voorgedragen; 
doch het bleek , dat men verwachte dat. 
de ilaihe'd van d; Kioon, als afziende van t 

dwang. 



96 GESCHIEDENIS 

II. dwangmiddelen , het uitwerkfel zou voort- 
u o e k. brengen , waartoe de onderdrukking niet in 

«^1dst. ftaat fcheen § eweest te zy n - Het Engelsch 
Gouvernement eischte eene erkentenis van 
het volk van Jamaica , om dat zy een on- 
derdrukkend en fchadelyk ontwerp hadden 
laaten vaaren , eveneens als of zy hun 
daadelyk eene ftellige en voortduurende 
weldaad beweezen hadden ; een eisch , wel- 
ke alle de Engelfche Ministers, van de 
herftelling van Koning Karel af , tot de re- 
geering van George de II. wel zeer van 
harten billykten. 

De Vergadering bleef egter pal flaan. 
Onder andere tegenwerpingen beweerde 
zy, dat het geld, door het Eiland Barbados 
toegeftaan duidelyk gebruikt was tot ein- 
den, zeer verfchillende van die, waartoe 
het uitdrukkelyk was gegeeven, en zy ver- 
zochten eenig onderpand of verzeekering 
tegen diergelyk eene verkeerde befteeding; 
indien zy hun land aan eene duurzaame en 
onheiToepelyke fehatting zouden onderwer- 
pen. De Ministers weigerden eenig vol- 
doend antwoord op deze byzonderheid te 
geeven ; en vindende den Raad van Jamaica 
even vast in deszelfs befluit, om flechts van 

joar 



DER WEST-INOIEN <)? 

jaar tot jaar hunhe Toelaag-Bills te maaken, H» 
als na gewoonte , raadden zy den Souve- D ° E fe% 
rain, door den geestvanftaatkundige wraak- lloor ^ ti 
zucht gedreeveri , de bekfagtiging der wet- 
ten te vertraag'en , en het rechtsbeftuur van 
dat Eiland op dien losfen voet te laaten, • 
zo als ik befchreeven heb. 

Deze was de daadelyke gefteldheid van Dege* 
Jamaica tot het jaar 1728, wanneer erge- wordert 
lukkig een vergelyk getroften werdt. In" 1 '? 28 
dat jaar ftemde de Raad aan de Kroon een 
vast onherroepelyk inkomen van £, 3,ooo 
jaarlyksch te geeven, op zekere voorwaar- 
den, waarin de Kroon bewilligde, enwaar- 
van de volgende de voornaamften zym 

Eerftelyk. Dat de Erfpagten , op het Ei* 
land geheven , (toen gef chat op eenfomvan 
£. 1,460 jaarlyksch,) een gedeelte van dat 
inkomen zouden uitmaaken. Ten 2* n . Dat het 
lighaam hunner wetten de Koninglyke be- 
kragtiging zou ontvangen. En ten 3 en . Dat 
alle zodanige wetten en keuren van Eilge- 
land, als ten eenigen tyde geacht , inge- 
voerd , in gebruik gebragt en aangenomen 
mogten zyn, als wetten op dat Eiland ,voor 
altyd wetten van Jamaica zouden zyn en 
blyven. De acte van deze fchatting, met 
G de- 



93 GESCHIEDENIS 

1& deze belangryke verklaaring daarby, werdt 

e o e k. vervo ig en d s gemaakt, en derzelver bekragti- 

koofdst. gi n g door den Koning, maakte een einde aan 

een' twist, niet minder onaangenaam voor 

het beftuur in het moedcrland , als beleedi- 

gende voor het volk op het Eiland. 

Met alle kortheid , die het onderwerp ge- 
hengde, heb ik dus gepoogd, de ftaatkun- 
dige gefteldheid van Jamaica, van derzel- 
ver kindsheid tot hsfiiren lyperen ouderdom , 
te fchetfen ; maar fchoon derzelver af komst 
en beginfel Engelsch zyn , haare uitwendige 
gedaante is gewyzigd en geregeld geworden 
door verfcheide onvoorziene gebeurtenisfen 
en plaatslyke omftandigheeden. In haar 
tegenwoordig voorkomen en daadelyke uit- 
oefening gelykt zy zo juist naar het regee- 
ringsftel in de andere Engelfche Eilanden 
in de West-Indien, dat eene algemeene be- 
fchry ving (die ik voor een volgend gedeelte 
myns werfcs bewaare) dezelve geheel bevat- 
ten zal. Een naauvvkeurig verhaal van plaats- 
lyke omftandigheeden en inwendige ftaat- 
kundige gebeurtenisfen zou , zo ik achte , 
niet belangryk genoeg zyn voor den alge- 
meenen leezer (/). 

ij In het jaaf 16S7 werdt Christopher , Ilertbj 

van 



DER WES T-I N D I E N, 99 

van Albemarle, tot Opper-Gouverneur van Jamai- tj # 
ca gekoren. Deze Edelman was de eenige in levcn d o e ic, 
©vergebleeven zoon van den Generaal Morik, die m. 
Karel de II. herftelde, en ik melde dit hoofdzaake- hoofds?.. 
lyk om een fpreekend bewys van de onftandvastig- 
heid der menfchelyke grootheid te geeven. De va- 
der was begunftigd met de hoogfte belooningen , die 
een Souverain aan zyn' onderdaan geeven kon ; een 
Hertogdom, de order van den Kousfeband en een 
vorftelyk vermogen; en de zoon door ondeugd en 
buitenfpoorigheeden tot den bedelftaf gebragt , was 
tot de noodzaaklykheid gebragt , ora van Jacobus 
de II, brood te verzoeken. De Koning, om van 
zyn lastige aanzoeken bevryd. te zyn, gaf hem hen 
Gouvernement van Jamaica , waar hy, kinderloos 
ftervende, korten tyd naa zyn aankomst, zyn eeiu 
ampt met zyn leven eindigde. De Hertog leefde 
toch nog lang genoeg om een aanmerklyke fom gelds 
voor zyne fchuldeisfchers byeen te zamelen; want 
in compagniefchap getreeden met Sir William Phlpps, 
die het wrak van een Spaansch fchip derzllvervloot, 
*t welk op een droogte aan de noord-oostkust van 
Hifpaniola geflrand was, in 't jaar i65pontdekthadt, 
zondt hy floepen van Jamaica met bekwaame dui- 
kers, om te zoeken naardenverborgen fchat, en men 
zegt dat by daadelyk gekreegen heeft een-en-twintig 
tonnen zilver. Het gedrag van dezen edelen Gouver- 
neur, by zyne aankomst, levert verfcheide ftaalen 
van de willekeurige grondbeginfels dier tyden op; 
onder anderen is de volgende niet de minst aanmer- 
kenswaardige. — Eene vergadering byeen geroepen 
"hebbende, fcheidde zyne Genade dezelve onmidde- 
lyk^ om dat een der Leden, in een gefchil, het ou& 
G 3, go- 



*d GESCHIEDENI9 

TTT gezegde : [aim populi fuprema lex , hadt aangevoerd* 
boek. Zyne Genade liet daaraaa dat Lid in bewaaring nee- 
III. men , en deedt hem voor die beleediging in de boete 
uooFDsr. van £. 600 beilaan. Vader Thomas Curchill , een 
Roomsch Pastoor, kwam met zyne Genade over, 
door Jacobus de II. gezonden, om het Land cot den 
Roomfchen Godsdienst tebekeeren; maar de dood 
van zyne Genade en de omwenteling in 1683 very del- 
de des goeden Vaders ontwerp. De Ilertogin ver- 
zelde haaren echtgenoot; eenezaak, diedenfpree- 
ker der vergadering, in zyne eerfte aanfpraake, in 
eene groote vervoering van welfpreekenheid deedt 
zeggen : „ 't Is een eer , die de ryke gewesten Mex- 
ico en Peru nooit te beurt viel , en zelfs Columbus 
geest zou zich vergoed achten, voor alle de harde 
bcjegeningen , die hy van de Spanjaarden verduur* 
de , zoo hy weeten kon, dat deze, door hem zogelief- 
de , grond, door zulke voetflappen zou geheiligd wor- 
den" — De vereeringen van den Raad konden niet 
wel verder gaan! 

In de maand Juny van 1602 gebeurde die ver- 
fchriklyke aardbeeving , waarby een groot gedeeke 
van Port Royal verzonk. Eene befchryving van die 
vreeslyk tydllip kan gevonden wordeu in de Philofo* 
phical Tranfactions ; maar 't was niet algemeen be- 
kend, dat de ftad goeddeels gebouwd was op een 
zandbank, vast zynde aan een rots in zee, en dat 
dus een zeer geringe beweeging, geholpen door het 
gewigt dergebouwen, waarfchynlyk de vervvoesting 
dier Had zou voltooid hebben. Ik ben daarom ge- 
negen te vermoeden, dat de befchryving der aard- 
beeving zeer vergroot is.Deinwoonerswarennaauw- 
lyksch van den fchrik, door dezen aardfehok ver- 

oor- 






DER WEST-INDIEN 101 

oorznakt, bekomen, nls zy ontroerd werden door IT. 
een bericht van eene beoogde gewapende landing b o e k. 
van Hifpaniola, door den Gouverneur van dat Ei- ill. 
land, chi Casfe, in peribon aangevoerd. Ingevolge hoqtdst. 
hiervan vertoonde zich den 17 Juny 1694 een vloot 
van drie oorlogfcheepenentwintigtranfportfcheepen, 
(aan boord hebbende 1,500 man Iandtroepen) op de 
hoogte van Cow Bay, waar acht honderd foldaaten 
geland waren , met bevel om het land tot Port 
Morant te verwoesten. Deze barbaaren volgden 
hunne bevelen in de volkomenfte uitgeftrektheid 
op. — Zy darken met alleen ieder vasrigheid, 
waarby zy kwamen , in brand , tuaar mavtelden 
hnnne gevangenen op de gruwzaamfte wyze, en 
vermoorden een groot t^etal in koelen bloede , naa 
hun de fchending hunner vrouwen door hunne ei- 
gen negers te hebben laaten aanzien. Zodanig ten 
minften is het bericht, door Sir William Beeston, 
de Gouverneur, aan den Secretaris van Staat over- 
gegeeven. Ongelukkig was de krygsmagt uit dit 
gedeelte des lands getrokken, om de hoofdftad te 
befchermen; waardoor de Franfchen in hunne ver- 
woestingen, zonder tegenkanting, volharden, alle 
de plantagien in hun bereik in vuur en vlammen 
gezet, en omtrent een duizend negers omgebragt 
hebbende, du Casfe lywaards afzeiide, en ankerde 
in de Carlisle Bay, in den ftreek van Vere. Deze 
plaats hadt geene andere verfterking dan een kwa~ 
lyk aangelegde borstweering , voorzien van . een 
detachement van 200 man, van de krygs-magt van 
St. Elizabeth en Clarendon, welke du Casfe met 
nl zyn magt aanviel. De Bngelfchen booden eenen 
dnpperen wederftand; maar Colonel Cleyborn,Lui- 
^3 tf- 



102 GESCHIEDENIS 

XL tenant -Colonel Smart, Kapitein Vasftl en Luitc- 

5 o E K. tenant Dawkins , gedood , en veele andere gevaar- 

III. lyk gewond zynde , werden zy genoodzaakt ,te 

Uoofdst. wyken. Gelukkig kwamen op dit oogenblik vyf 

compagnien van het krygsvolk, dat de Gouverneur 

hun uit Spanish -town zondt. Deze, fchoon zy 

dertig mylen, zonder zich te verfrisfchen , gemar- 

cheerd hadden , vielen onmiddelyk met zo veel 

dapperheid op den vyand aan, dat dit geheel de kans 

van dezen dag deedt veranderen. De Franfchen 

wenden zig naar hunne fchepen, en kort daarnaa 

keerden du Casfe , met zyn zo onrechtvaardig 

verkreegen buit, naar Hifpaniola terug. 



IV. HOOFD- 



D E R WES T-I N D I E N. 103 



II. 

B O E K. 
IV. 

IV. HOOFDSTUK. hoofdst. 



Ligging. — ' Climaat. — Gedaa?ite van het 
La?id. ■ — Bergen , en daaruit vloeijende 
yoordeelen. • — Grond. — Behouwde Lan- 
den, — Onbebouwde Landen, en aanr,ier m 
kingen daarover. — Bosfchen en Hout. — 
Rivieren en Medicinaale Bronnen. — Dclf- 
fiojfen* ~ Phmten. — - Graanen. — . Gras- 
fen. — Meezcry. — Tafelvruchten enz. em. 



i 



amaica is gelegen in de Atlantifche Zee , Ligging. 
omtrent vier duizend mylen zuid-west vaa 
Engeland. Het heeft het Eiland Hifpaniola 
negentig Engelfche mylen van zich ten 
oosten : Het Eiland Cuba omtrent op den- 
zelfden afftand ten noorden: De Golf van 
Honduras ten westen, en Carthagena, op 
het groote vaste land van Zuid- America, 
ten zuiden van zich , op den afftand van 
vier honderd vyf-en-dertig Engelfche 
mylen. 

Het midden van Jamaica ligt omtrent op 

io° 12 noorderbreedte , en op'?6 Q 45' 

G 4 leng- 



104 GESCIIIEDENIS 

H. lengtc ten westen van Londen. Uit het 
3j o e k. opgegeevene zal de aardrykskundige leezer 
800FDST. afneemen ? dat de luchtftreek, fchoon ge- 
teinperd en gemaatigd door verfcheide oor- 
Climaat. zaaken ? waarvan ik nu eenige opgeeven 
zal, egter zeer heet is , met weinig ver- 
fchil van January tot December ; dat de da- 
gen en nachten byna gelyk zyn , zynde 'er 
weinig meer dan twee uuren verfchil tus- 
fchen den langften en kortften dag ; dat 'er 
zeer weinig fchemering is , en eindelyk , 
dat , wanneer het 9 s middags twaalf uuren te 
Londen is 9 het omtrent zeven uuren 's mor- 
gens op Jamaica is. 
Gedaan- 't Algemeen voorkomen van het land 
Lands, verfchilt grootelyks van de meeste deelen 
van Europa ; egter de noord- en zuidzyden 
van het Eiland, die door een groote keten 
van bergen, zich iiitftrekkende van het oos- 
ten tot het westen, gefcheiden worden , ver- 
fchillen ten zelfden tyde veel van elkander. 
Als Golumbus eerst Jamaica ontdekte , nader- 
de hy het aan de noordzyde ;endatgedeelte 
van het land befchouwende , het geennude 
Parochie van St. Anne uitmaakt, gevoelde 
rty een groot vermaak , en verwondering 
over de nieuwheid , verfcheidenheid en 

fchoon- 



DER WEST- INDIE N. 105 

heid van het gezicht. Het geheele tooneel H. 
is indedaad alleruitfteekendst fchoon , en B ° E R « 
geen woorden alleen (ten minften die ikkan H0OFDST , 
vinden) kunnen 'er een juist denkbeeld van 
geeven. Misfchien ben ik in (hat om eeni- 
ge der uitfteekendfte byzonderheeden af te 
fchetfen, maar hunne famenvoegingcn zyn 
zo oneindig verfcheiden , en moeten gezien 
worden , om ze te begrypen. 

Op een' kleinen afftand van den oever Heuvels. 
verheft zich het land in heuvels, die meer 
aanmerklyk zyn 9 uit hoofde van hunne 
fchoonheid dan ftoutheid; zynde alle van 
eene zagte helling, en gemeenlyk van el- 
kander gefneeden door mime valeijen , en 
romaneske oneffenheeden ; doch zy zyn 
zeldzaam fteil , 00k is de overgang van de 
heuvels tot de valleijen zeldzaam kort. 
Over het algemeen heeft de hand der 
natuur ieder heuvel tot den top met een 
byzonder geluk afgerond. Het meest tref- 
fende, dat zich met deze verhevenheeden 
paart, is de gelukkige ligging van de Pe- 
perboschjens, waarmede de meesten der- 
zelven bekleed zyn, en de groote hoeveel- 
heid groente van het Gras beneden, het^ 
welk men door duizend openingen ont- 
G 5 dekt; 



I06 GESCHIEDENIS 

Hi dekt ; maakende ecu aangenaam contrast 
u o e k. met ^ e rioni-^i-er tinten van dc Spaanfche 
hoofdst. P e P er - £^ ar deze boom , die niet minder 
aanmerklyk is , uit hoofde van deszelfs 
fchoonheid, als broosheid, niet lydt, dat 
een plant als mededinger in zyne fchaduw 
blocit, zyn deze boschjens niet alleen zui- 
ver van kreupelhout, maar het Gras groeit 
5 er zeldzaam weelderig. De grond is over 
het algemeen krytaditig mager , die een 
digt en fchoon Gras voortbrengt, zo glad 
en effen als de fchoonfte weiden in Enge- 
land, en ved glansryker in kleur. Over 
deze oppervlakte verfpreidt zich de Spaan- 
fche Peper in onderfcheide afdeelingen. Op 
de eene plaats zien wy groote bosfchen ; op 
de andere een aantal van fchoone groepen , 
waarvan fommigen de heuvels bedekken, 
terwyl andere langs de af hellingen groeijen. 
Om het tooneel te verleevendigen , en de 
fchoonheid te voltooijen , heeft de goed- 
heid der natuur het geheele land overvloe- 
dig met water voorzien. Geen gedeelte 
Rivieren der West-Indien, dat ik gezien heb, vloeit 
en Wa- van zo veele aangenaame ftroomen over, 
leu. Ieder vallei heeft zyn riviertjen , en ieder 
heuvel zyn' watcrval. In een gezichtspunt, 

waar 



D E R WES T-I N D I E N. 10? 

waar de rotfen over den Oceaan hangen, II 
kan men niet minder dan acht doorfchy- B o e k. 
nende watervallen, in een oogenblik, be- 
fchouwen. Die alleen , welke lang op Zee 
zyn geweest, kunnen oordeelen, over de 
aandoening, welke de dorftige reiziger op 
znlk een betoverend verfdiiet gevoelt. 

Zodanig is de voorgrond der fchildery. 
Daar het land naar het middengedeelte des 
Eilands opryst, wordt het oog, de fchoon- 
heeden, die ik opgeteld heb, voorbygaan- 
de, getroffen door een eindeloos amphi- 
theater van houtgewas ; „ onovertref baare 
hoogten van de hoogfte fehaduwen der 
Ceders, en wydgetakte Palmboomen;" een 
onnoembaare meenigte bosfchen , welker 
buitenfte lyn wegfmelt in de afgelegen 
blaauwe bergen , en deze verliezen zich 
weder in de wolken. Groot _ 

Aan de noordzyde van het Eiland* is heidil1 

de Na 

gelyk ik aanmerkte, het tooneel van eene taxa. " 
andere natiuir. In het landfchap , waarvan 
wy handelden, zyn de voornaamfte charac- 
ters , verfcheidenheid en fchoonheid ; en 
dat, het welk te befchouwen ftaat, zyn de 
heerfchende trekken, grootheid en verhe- 
venheid. Wanneer ik eerst deze zyde des 

Eh 



IOo GESCHIEDENIS 

II. Eilancls naderde, en van verre zulke ver- 
b o e k. ba azen de , en ten hemel opftygende ftcil- 
hoofdst. ten van blaauwe bei 'g en aanfchouwde , die 
hier en daar de wolken verdeelden , was 
Bergen, myne verbcelding (en onbepaald maar ys- 
lyk denkbeeld vomiende van 't geen ver- 
borgen was, uit het geen ik nu gedeelte- 
lyk zag) vervuld met verbaasdheid en ver- 
wondering. 't Gevoel egter , dat ik ge- 
waar werdt, was nader aan fchrik dan aan 
genoegen. Schoon het verfchiet, voor my 
in den hoogften top ftaatelyk was , fcheen 
het my egter een tooneel van ilaatelyke 
verwoesting. De afgebrooken fbeilte en 
ongenaakbaare rotfen hadden meer het aan- 
zien van een chaos, dan eene fchepping; 
en fcheenen de uitwerkfels van eene ver- 
fchriklyke verwoesting op te leveren, die 
de natuur ten bouwval gebragt hadt. Het 
voorkomen werdt egter gunftiger by onze 
nadering ; in het midden van tien duizend 
ftoute trekken, te hard om door de hand 
der bebouwing verzagt te worden i ontdek- 
ten wy reeds verfcheidene plaatfen, waar 
de hand der vlyt leeven en vruchtbaarheid 
hadt doen ontwaaken. Met deze bevallige 
tusil'henmengfels vereenigde zich de ait de 

hoo- 



DER W E S T-I N D I E N. I09 

hooger gebergten afloopende kom van la- lh 
gere bergen (die nu zichtbaar begonnen te B ° E Km 
warden , bedekt met bosfchen en heerlyke H00FD s T . 
groenten) om de ruvve ftaatelykheid der 
hoogere fteiltens te vcrzagten en te ver- 
goelyken ; tot dat cindclyk de velden op 
den grond in het oog vielen. Deze vel- 
den zyn uitgebreide vlakten, hoofdzaake- 
lyk met fuikerriet, vertoonende, by al den 
glans der bebouwing het groen der Lente , 
gepaard met de vruchtbaarheid van de 
Herft, en alleen door den Oceaan bepaald; 
op wiens oppervlakte een nieuw en altyd 
beweegend fchildery zich aan het oog ver- 
toont , want ontelbaare fcheepen worden 5 
in vcrfcheide richtingen ontdekt, af en aan- 
vaarende, in de baaijen en havens, waar 
van de kust overal voorzien is. Zulk een 
verfchiet van menfchelyke fchranderheid 
en vlytbetoon , bczig met de overtollighee- 
den der oude waereld metdevoortbrengfels 
der nieuwe te verwisfelen , opent een an- 
der, en ik mag 'er wel byvoegen, een on- 
betreeden veld voor befpiegelingen en op- 
merkingen. 

Das brengen de bergen van de West -In- 
dien , zoo al niet op zich zelve voorwerpen 

van 



110 GESCHIEDENIS 

n » van volmaakte fchoonheid, veel toe tot de 

B ° E K ' algemeene fchoonheid der natuur ; en de 

iioofdst. inwooners kunnen zeeker niet, dan met het 

Nut der- diepst gevoel van dankbaarheid aan de God^ 

e ven ' delyke Voorzienigheid , de verfcheidenheid 

van luchtftreek betrachten , zo bevordeiiyk 

voor de gezondheid , het genoegen en het 

vermaak, die dcze hoog gelegen ftreeken 

hun verfchaffen. Over dit onderwerp fpreek 

ik uit daadelyke ondervinding. In een zce- 

ftreek , op de zoele vlakten van dc zuid- 

zyde, by de Stad Kingfton, waar ik my 

hoofdzaakelyk den tyd van veertien jaaren 

ophield, was de gemiddelde hoogte van de 

heetfte maanden (van Juny tot November , 

beide ingefloten ,) tachtig graaden op den 

thermometer van Fahrenheit (V). Op een 

landgoed , op den afftand van acht mylen , 

in de hooge landen van Liguanea, rees de 

ther- 

(^) In de andere maanden , te weeten van De- 
cember tot Mai, loopt de thermometer van 70 tot 
80 graaden. De nachtlucht in de maanden Decem- 
ber en January is fomtyds verbaazend koud; ik heb 
.den thermometer by zonnen opgang op 6p Q , zelfs in 
de Stad Kingfton, gezien ; maar in de heetfte maan- 
den is het verfchil van hitte , tusfchen den midday ea 
middcrnacht. niet mecr dan^ of£K 



DER WES T-I N D I E N. Ill 

thermometer zelden, op 't heetfte van den IL 
dag, bovcn de zcventig graaden. Met was B °* K - 

dus een verfchil van tien graaden en acht H00FD * ST . 
mylen: en in den morgen- en avondftond 
was het verfchil veel grooter. Te Cold- 
Spring, het verblyf van Mr. Wallen, lig- 
gende zeer hoog en zes mylen verder in 
het land, in het bezit van een' Heer, die 
genoegen vindt in de fchoonheeden van 
dat oord , om deszelfs voortbrengfels te 
volmaaken , is de algemeene ftaat van den 
thermometer van 55 tot 65 . Men heeft 
hem zelfs op 44 gezien ; zo dat 'er op het 
midden van den dag , niet alleen een vuur 
aangenaam is , maar een groot gedeelte des 
jaars onontbeerlyk (IS). Men onderftelt, 

dat 

(li) Cold Spring ligt 4,200 voeten boven de op- 
pervlakte der Zee. De grond is zwarte molm en 
bruine mergel ; flechts weinig of geene van de vruch- 
ten , die tusfchen de keerkringen gemeenlyk vallen , 
willen in een zo koude luchtftreek bloeijen. Noch 
de Neibezie (Nesberry), de Advocaatpeer (Avoca- 
do Pear),de Stariippel, noch de Orangeappel, draa- 
gen vruchten op eenen aanmerklyken afftand , zelfs 
van Mr. Wallens tuin ; maar veele Engelfche vruch- 
ten, als de Appel, de Perfik en de Aardbezie, be- 
neveus verfchcide goede buitenlandfche vruchten, 

groe;- 



IV 

HOOFDST 



112 GESCHtEDENM 

II. dat een fpoedige overgang van de heete 

b o £ K.i uc h t der vlakten tot de koude lucht der 

hoogere gewesten , gewoonlyk naadeelige 

uitwerkfels voor het menschlyk geftel voor- 

brengt 

groeijen hier zeer vvel; waaronder ik een groot ge- 
tal van zeer fchoone planten van den Theeboom en 
andere Oosterfche geivasfen waarnam. De grond 
en deszelfs oorfpronglyken ftaat is meest geheel be- 
dekt met verfcheideYoorten van Vaaren, van welke 
Mr. Wallen omtrent 400 verfchillende fpecies out- 
dekt heeft. Iemand,*voor de eerfte maal te Cold 
Spring komende, acht zich overgebragt in een ander 
gedeelte der waereld; daar de lucht en de gedaante 
van het land te veel verfchilt van die der gewesten, 
welke hy verlaaten heeft. Zelfs zyn de vogels hem 
alle vreemdelingen. Onder anderen byzonder eigen 
aan deze hooge Itreeken , is 'er een foort van 
zwaluw, wiens vederen van kleur veranderen , even 
als de hals van een eend; en 'er is eene zeer fraaije 
zingende vogel, genoemdVischoog (Fish-eye), don- 
ker bruin van kleur, met een witten kring om deit 
hals. Ik bezogt deze plaats in December 1788, de 
thermometer ftondt op 57 , by den opgang der zon- 
ne, en ging nietboven de 64 op het heetftevanden 
' dag. Deze luchtftreek fcheen my de aangenaamfle 
toe, die ik ooit gevoeld had. Op den top van den 
Blaauwen Berg, die 7,431 voeten boven de opper- 
vlakte der zee is, is de thermometer bevonden , zelfs 
in de maand van Augustus, niet hooger te klimmen 
dan 47 by zonuen opganj, en 58 's midd?gs. 



DER WES T-I N D I E N. 113 

brengt, maar ik geloof, dit is een zeld- II* 
zaam geval , indien de reiziger , hoorende B ° E K - 
naar de lesfen der voorzichtigheid , uitreist H00FD * Ti 
by het begin van den dag , (wanneer de 
porien van de huid in zekere maate geflo- 
ten zyn ,) en zich wat warmer , dan ge- 
woonlyk , kleedt. Met deze voorzorgen 
zyn altyd de togtjens naar de bovenlanden 
onfchadelyk , gezond en vermaakelyk be- 
vonden. Ik moet ook opmerken, metae 
woorden van eenen aangenaamen Schry- 
ver (c) , dat „ op de toppen van hoogc 
bergen, waar de lucht zuiver en verfynd 
is , en waar niet dat verbaazend gewigt van 
grove dampen , die op het lighaam druk- 
ken , plaats heeft , de geest m?t grooter 
vryheid handelt , en alle de werkzaam- 
heeden , zo van ziel als lighaam , op een 
voortreflyker wyze verricht worden." Ik 
wenschte , dat ik 'er met denzelfden Schry- 
ver by kon voegen , dat de ziel ten zelfden 
tyde alle laage en gemeene gevoelens agter- 
laat, en de luchtgewesten naderende , zyne 
aardfche betrekkingen vaarwel zegt, en het 
gedeelte van de heraelfche zuiverheid deel- 

achtig wordt." 

Aan. 

(<•) Brydone. 

H 



114 GESCHIEDENIS 

!*• Aan dezc oneffenheeden der oppervlakte 
L ° E K - egter is het toe fchry ven , dat fchoon de 
eoofdst. grond op veele plaatfen van dit Eiland diep- 
Onbe- en zeer vruchtbaar zy , egter de hoeveel- 
Land. heid van dit ryk vruchtvoortbrengend land 
flegts weinig in evenredigheid van het geheel 
is. Meerendeels is de bebouwde grond van 
een middelmaatige hoedanigheid en vereischt 
arbeid en bemesting, om denzelven vrucht- 
baar te maaken. In't kort, met alle vooroor- 
deelen, ten voordeele van Jamaica, als wy 
het vergelyken met andereEilandenvanby- 
na dezelfde uitgebreidheid , (Sicilie , by voor- 
beeld, waarby het door Columbus verge- 
leeken is) moet het voor een onvruchtbaar 
en zeer werklyk land gehouden worden, 
gelyk het volgende zal bewyzen. 
Aanmer. Jamaica is een honderd en vyftig myten 

Werom- in de len g te > en in het midden van drie af- 

trenu meetingen, op vcrfchillende plaatfen, om~ 

trent veertig mylen in de breedte. Hiervol- 

gends zou het Eiland, op vlakke grond gere- 

kend, moeten opleveren 3,840,000 Acres* 

Maar een groot gedeel- 
te, beftaande uit hooge 
bergen , wier oppervlakte 
veel meer land dan de veer 



DU WES T-I N D I E N. 115 

alleen beflaat, ftel ik bet, JI » 

na eene ecmaatigde be- B ° E K * 

rekening, fc meer te be- hoofdst, 

loopen, dat uitmaakt - 240,000 



Dus het gehecl - - 4,080,000 Acres* 

Volgends een lyst van een Clerk derfchat- 
tingbrieven , is bevonden , dat hiervaii niet 
meer dan 1,907,589, in November 1789, 
verhuurd of opgenomen waren in de belas- 
ting voor de Kroon. Dus blykt het dat 
meer dan de helft der landen gcrekend wor- 
den als van geene waarde , zynde de onkos- 
ten van een'fchattingbrief van geene groote 
betekenis, en van de verhuurde landen ver- 
neem ik dat weinig meer dan een millioen 
tegenwoordig bebouwd wordt. 

In de fuikerplantagien (ingeiloten de lan- 
den, dienende tot bosfchen, om duigen, 
timmer- en brandhout te verfchaiFen , of ge- 
bruikt voor algemeene weiden, welke alle 
gewoonlyk twee derde van ieder plantagie 
uitmaakcn ,) mag het getal der acres bepaald 
worden op 639,000 ; waaruit blykt dat het 
naauwkeurig getal van deze landen, vol- 
gends de beeedigde lysten der maand Maart 
1789, was 7 10 9 en dus ieder gerekend op 
H 2 900 



BOEK, 
IV. 

HOOFDST. 



Il6 GESCHIEDENIS 

H- 900 acres, by een aftrekking van het ge- 
heel, ruim gefteld moet gehouden wordcn. 
Het getal van opbrengende landlioeven 
(of, zo als zy gewoonlyk genoemd wor- 
dcn , pens ,) is omtrent 400 ; ieder van wel- 
ke ik 700 acres toeftaan wil, 'tgeen 280,000 
geeft ; en niemand , -die het land gezien 
heeft, met een onderzoeklievend oog, zal 
aan alle mindere voortbrengfels , dan ca- 
toen, koffy , fpaanfche peper, gengber enz. 
zelfs ingefloten de planragien, gefchikt voor 
de kvensmiddelen , meer dan de halve uit- 
geftrektheid voor de pens gefchikt, toeken- 
nen. Het bedrage van het geheel is 1 ,059,000 
acres , laatende boven de drie millioen een 
onveibeterde en vruchtbaare wildernis , 
waarvan , zo ik my verbeelde , niet meer dan 
een vierde gedeelte gefchikt is voor bebou- 
wing , zynde een groot gedeelte van het 
binnenfte des lands , onbruik- en ongenaak- 
baar. 

Doch niettegenftaande, een zo groot ge- 
deelte van dit Eiland geheel onverbeter- 
baar is, egter (zodanig is de invloed van 
groote wai*mte en aanhoudende vochtig- 
heid). zyn de bergen in 't algemeen bedekt 
met groote bosfchen , beyattende mtftee- 

kend 



DER WES T-l N D I E N. 117 

femd timmerhout, van verbaazende grootte IE 
en fterkte , zo als het lignum vita, dog-* ° EK# 
w?o^, iron-wood, pigeon-wood, green-heart , roori) " ST# 
braziletto^n bully-trees; waarvan het groot-Boomen. 
fte getal in het water zinkt, en van zoda- 
nig eene digtlieid en ondoordringbaarheid 
is , als zich geen Europiesch werkman 
verbeelden kan. Eenige dezer foorten zyn 
noodzaakelyk in moclenwerk , en zouden 
van veel waarde zyn in de loefwaard- 
fche Eilanden. Zo zyn zy, in zodanige 
gedeelten van Jamaica, als lang bebouwd 
zynde , bykans van zulke naby gelegen bos- 
fchen geheel beroofd , maar het gebeurt 
dikwerf in de binnendeelen , dat de over- * 

vloed van dit hout den Plan terbelemmert, in 
ftede dat -het hen een weldaad zy , en zich 
van een genoegzaame voorraad tot onmid- 
delyk gebruik voorzien hebbende , fteekt 
hy het overige in den brand, om zyn land 
te zuiveren, daar de onkosten, omhetnaar 
de zeekust te vervoeren , te groot zyn , om 
het naar een afgelegen markt te zenden. Van 
cninder foorten, als planken en fpaanen, is 
'er een ontelbaar aantal, en ? er zyn veele 
fchoone verfcheidenheeden voor kabinet- 
werk, als onder anderen de bread- nut, de 
H 3 wil- 



Il3 GESCHIEDENIS 

1 r « wilde limoen en het welbekendc mahogny- 
BOEK -hout. 

IV. 

hoofdst. Terwyl het land dus ryk is van bosfchen , 
zo is het , dit durven Avy verzeekeren , over 
Rivie- 9 t algemeen wel voorzien van water. In des- 
zelfs omtrek worden meer dan honderd ri- 
vieren gerekend , die haar oirfprong van 
de bergen neemen , en , gewoonlyk met 
groote fnelheid, naar zee loopen , aan beide 
zyden van het Eiland. Geen een is diep 
genoeg om door zeefcheepen bevaaren te 
worden. De zwarte rivier in St. Elizabeth, 
voornaamlyk door een vlak land vloeijende , 
is de diepfte en de zagtst vloeijende , en 
kan tot op dertig mylen door platbodemde 
fcheepen en cano's bevaaren worden. 
Bron- Eenige der bronnen ', die overal in over- 
vloed, zelfs op de hoogfle bergen, gevon- 
den worden, bezitten geneezende kragten ; en 
worden gezegd byzonder dienftig te zyn in 
ziekten aan dat climaat eigen. Demeestaan- 
merklyke wordt in het ooster gedeelte van 
St Thomas gevonden , en derzelver be- 
roemdheid heeft in haare nabuurfchap een 
Dorp doen gebooren worden , dat den naam 
van Bath gegeeven is. Het water ftroomt 
van een rotsachtigen berg, omtrent op een 

myl 



DER W E S T-I N D I E N. 119 

myl afftands, en is zo licet, dat men 'er II 

O ] 
IV 



de handen nict in onder kan houden ; de B ° E ** 



thermometer van Fahrenheit , in een glas 1I( 
van dit water gedompeld , klimt terftond 
tot 123 . Bet is zwavelachtig en met 
groot nut gebruikt geworden in de ver» 
fchriklykc ziekte van dat climaat, genoemd 
de drooge buikpyn dry -belly- a ch. 'Er zyn 
andere bronnen , zwavel en ftaalachtig bei^ 
de , in verfcheide deelen van het land, 
waarvan egter de eigenfehappen , flegts wei- 
nig bekend zyn aan de inwooners in 't al* 
gemeen. 

In veele deelen van Jamaica, is 'er een Metaa- 
groote blyk v r an metaalen : en het is door Ien# 
Blome en andere vSchryvers verzeekerd, dat 
de Spanjaarden 'er mynen hadden , zo wel 
van zilver als van koper ; en ik geloof het. 
Maar de tegemvoordige bezitters zyn mis- 
fchien nuttiger werkzaam op de oppervlak- 
tc der aarde, dan dat zy in derzelver in- 
gewanden delven. Een loodmyn was in 
de daad eenige jaaren geleeden geopend, 
digt by Hope's landftreek in St. Andrew, 
en, men zegt, 'er was geen gebrek aan 
bergftof, maar het hooge arbeidsloon, of 
andere oorzaaken, waaromtrent ik onkun- 
H 4 dig 



120 GESCHIEDENIS 

I!t dig ben, hebbende cigenaars aangedreeven 

15 ° L K ' om van hun ontwerp af te zien. 

uoofdst. Over de belangrykfte van de tegemvoor- 

Gewas- dic;e natuurlyke voortbrengfels , als fuiker - 
fen 

indigo , koffy en katoen , zal ik gelegen-. 

heid hebben in het breede te handelen, 

wanneer de loop van myn werk my op het 

onderwerp van den landbouw brengen zal. 

Alleen fchiet 'er voor het tegenwoordige 

over , eenige weinige aanmerkingen hier by 

te voegen , over de gewasfen van den min- 

deren rang : ik meen die , welke , fchoon 

niet van gelyk belang in den handel, even 

noodzaaklyk zyn tot het welvaaren en het 

onderhoud der ingezetenen. Zoo de leezer 

genegen is tot kruidkundige nafpeuringen , 

dat hy de groote verzamelingen van Sloane 

en Browne raadpleege. 

Graati. De onderfcheide foorten van graan op 

dit Eiland aangekweekt, zyn: i°. Maize, 

of Indiaansch Koorn 9 't welk gemeenlyk 

twee en fomtyds drie gewasfen in het jaar 

voortbrengt. Het moet geplant worden , 

wanneer het regent, en het brengt, na dat 

de grond is, van vyftien tot veertien fche- 

pels, de aire op. 2°. Guineesch Koorn, 

dat maax een gewas jaarlyksch geeft. Het 

wordt 



DER WEST-IND1EN. 121 

wordt geplant in de maand September, en !'• 
geoogst in January daaraanvolgende , gee- B ° E K ' 
vende van dertig tot zestig fchepels de aire. H00FD " ST . 
3°. Verfcheide iborten van Peulvruchten , 
en eindelyk ryst, doch in geene groote 
hoeveelheid, daar de gefteldheid , die tot 
deszelfs wasdom vereischt wordt, nietvoor- 
deelig geoordeeld wordt, en de Negers ge- 
woonlyk gebruikt worden tot den aanbouw 
van voordeeliger artikelen. 

Dit Eiland heeft ook overvloed van ver- Grns- 
fehillende foorten van Gras , zo inheemfche foorten * 
als buitenlandfche , van uitfteekende hoe- 
danigheid. Van de eerfte wordt uitmun- 
tend goed Hooi, fchoon in geene groote 
hoeveclheid , gewonnen ; vindende deze 
tak van de boerdery maar in weinige deelen 
van het land plaats ; en het is te minder 
noodzaakelyk, daar de inwooners zich ge- 
lukkig voorzien vinden van twee verfchil- 
lende foorten van Kunstgras , beide uitftee- 
kend goed, en geevende aan het vee een 
kragtig voedfel. Het eerfte is een water- 
plant , genoemd Scot's grafs , 't geen ik denk , 
fchoon 't algemeen voor een buitenlands 
gewas gehouden wordt, datvanzelvegroeit 
in de veenachtige en moejrasfige ftreeken der- 
II 5 West- 



122. GESCHIEDENIS 

II. West-Indien. Het groeit vyf en zes voet 
B ° E K 'hoog, met lange fappige leden, en is van 
iioofdst. een ' zeer fpoedigen groei. Van een enke^ 
le aire van deze plant kunnen vyf paar- 
den een geheel jaar gevoed worden, elk 
op zes-en-vyftig ponden van dit Gras op. 
een dag gerekend. 
Gui- De andere foort , Guineesch Gras gehee- 
Gras# ten , mag , naast het Suikemet , in belangryk- 
heid gefteld worden ; daar het de meeste 
van de landhoeven , of pens , door het geheel 
Eiland hun oorfprong heeft gegeeven , die 
ook nog onderhouden worden , voomaamlyk. 
door dit onwaardeerbaar gewas. Hier van 
daan de overvloed van hoornvee voor den 
Slachter en Planter ; die zodanig is , dat 
weinige markten in Europa rundvleesch 
tot goedkooper prys 9 of van beter hoedanig- 
heid, dan die van Jamaica , opleveren. Mis~ 
fchien is de vestiging van de meeste noord- 
lyke Kerfpels geheel toe te fchryven aan 
de invoering van dit uitmuntend Gras , wel- 
ke toevallig, omtrent vyftig jaaren gelee- 
den , plaats hadt ; zynde deszelfs zaaden 
van de kust van Guinee gebragt, als vocd- 
fel voor eenige vogels, dk gefchonken wa- 
ren aan Mr. Ellis, Hoofd-Rechter van het 

Ei- 



D E R WES T-I N D I E N. I23 

Eiland. Gelukkig leefden de vogcls niet H. 
lang gcnoeg om den geheelen voorraad op B ° E K# 
te ccten , en het overfchot wel zorgvuldig H00FD " ST# 
agter een affchutfel gezaaid zynde , groeide 
en bloeide, en het leedt niet lang, of de 
begeerte door het vee vertoond , om het 
gras te bereiken , trok de aandacht van Mr. 
Ellis, en bragt hem opt de gedachten om 
het zaad te verzamelen en de plant voort te 
kweeken ; 't welk nu zecr voorfpoedig ftaat 
op de rotsachtigfte deelen van het Eiland ,• 
geevende groente en vruchtbaarheid aan 
landen, die anders de bebouwing nietwaar- 
dig vvaren. 

De verfchillende foorten van Moeskrui- Mocs- 
den, als eetbaare Wortelen en Peulvmch- 
ten, die in Europa bekend zyn, groeijen 
00k weelig op de bergen van dit Eiland : en 
de groenmarkten van Kingfton en Spanish- 
Town zyn voorzien van Koolen, Saladen, 
Peenen , Raapen , Pasternaaken , Artifchok- 
ken, Snyboonen, groene Erwten, Afper- 
gien en verfchillende foorten van Europee- 
fche Ki'uiden, in den grootften overvloed. 
Eenige hunner (zo als de drie eerfte) zyn , 
denk ik , van beter fmaak dan die van het 
zelfde foort in Engeland. Na myn' eigen 

fmaak 



124 GESCHIEDENIS 

H. fmaak egter zyn verfcheide landeigene 
u o e k. groenten , voomaamelyk de Chocho , 0chra 9 
*,™ * Lima -bean en Indian - kale , aangenaamer 

UOOFDST. ° 

dan eenige eetbaare planten van Europa. 
De andere inlandfche voortbrengfels van 
deze foort zyn Weegbree^ Bananas , Tarns 
van verfcheidene foorten, Calalue (een 
foort van Spinagie), Eddoes, Casfavi en 
zoete Aard-Appelen. Een mengfel hier- 
van gekookt, met gezouten visch of ande- 
re foort van gezouten fpyze , en welgekruid 
met Cayenne-Peper, is een lekker mengel- 
moes voor de Negers. Voor brood is een 
onrype gebraaden Weegbree plant niet al- 
leen een uitmuntend aanvulfel, maar in 't 
. algemeen door de Negers en de meeste 
blanke inboorlingen 9 wordt dezelve de 
voorkeus gegeeven. Het mag in waarheid 
voor de levensftaf der eerften gehouden 
worden , wordende 'er veele duizend Acres 
in verfchillende deelen van het land voor 
het dagelyksch onderhoud dienende, be- 
teeld (</). 

Wat 

(d) Deze vrucht, fchoon reeds overlang in Hi* 
fpaniola ingevoerd , is niet een oirfpronglyke inboor- 
iing der West- Indien \ zy was derwaards gebragt 

van 



DER WES T-I N D I E N. 125 

Wat de fyne vruehten betreft, derzel- H» 
ver verfchcidenheid wordt alleen geeven- B ° E K * 
aard door haare uitfteekendheid. Geen land H00 fd1t. 
op aarde misfchien levert zulk een aanmerk- FyneTa- 
lyk naageregt op , en ik meen dat de vol- t e n v , ru 
gende van zelve op dit Eiland , door de 
goedheid der natinir , worden voortgebragt : 
de Annanas, Tamarinde, Papaw, Guavo, 
twee foorten van Svveetfop , Cashew- Appe- 
len , Cuftard- Appelen (een foort van Chiri- 
meya (<?), Kokernoot , Star-Appel, Gre- 
nadilla , Advocaat-Peer , Hogh-PIum en 
deszelfs verfcheidenheeden , Pindal-Nut, 
Nesbozie , Mammee , Mammee-Sapota, 
Spaanfche Kniisbezie , Prickly-Pear , en 
raisfchien eenige weinige anderen. Want 
de Crangeboom, Civil, Limoen, Lime, 
Shaddock en zyne talryke foorten , de 
druif, Meloen, Vyg- en Granaat-Appel, 

\va- 

van de Canarifche Eilanden , door Thomas de Ber- 
langa , een monnik, in het jaar 1516. De Banana is 
een fpecie van dezelfde plant. 

(>) Deze vrucht is het puikje van Zuid-America, 
en wordt door Ulloa voor een der beste van de vvae* 
reld gerekend. Ik ben onderricht , dat verfcheide 
planten daarvan bloeijen in den vorftelyken tuin van 
Mr. East, aan den voet van Liguanea- Bergen. 



126 C £ S C II I E D E N I S 

n * waren de West-Indifche Eilanden hoogst- 

D °* K# waarfchynlyk aan hunne Spaanfche over- 

hoofost. meesteraars verpligt. UitgezonderddeAard- 

bezie en eenige weinige van de groenten uit 

Europeefche boomgaarden , (die egter gem 

groote volkomenheid, behalven opdehoog- 

He bergen , gekreegen hebben ,) de Roos- 
Appel , Genip en eenige anderen van getn 
grooter waarde, geloof ik met, dat de En- 
gelfchen veel by dezen lyst gevoegd heb- 
ben, tot binnen de laatfte twintig jaaren. 
Omtrent het jaar 1773 werdt ? er een'Kruid- 
tuin , onder de goedkeuring van den Raad , 
opgericht, maar het was niet voor het jaar 
1782 dat hy met recht op veele aanzien- 
lyke vreemde gewasfen roemen mogt. Ten 
dien tyde, door het lot des oorlogs, een 
Franfch fchip van het Eiland Bourbon naar 
Kaap Francois, op St. Domingo, gedesti- 
neerd, in bezit van Lord Rodney geko- 
men zynde , 't geen bevonden werdt eeni- 
ge planten van den oirfpronglyken Kaneel- 
boom (Cinnamon), de Mango en andere 
Oosterfche vrugten , aan boord te hebben , 
gaf zyn Lordfchap, uit hoofde dier edel- 
moedige partydigheid , welke hy altyd voor 
Jamaica en deszelfs inwooneren aan den 

dag 



D E R WES T-I N D I E N. 12? 

dag legt, de planten aan zyn begunftigd II. 
Eiland ten sefchenke. — Dus heerlyk ver- B ° E K - 

IV. 

fierende en verrykende dat land , het geen H00FDS ^ 
zyne dapperheid voor vermeerdering be- 
veiligd hadt (*). Gelukkig was het ge- 
fchenk niet kwalyk befteed : de Kaneel 
mag men nu zeggen dat op deze plaats ge- 
naturalifeerd is. Verfcheide perfoonen maa- 
ken 'er plantagien van , en een Heer heeft 
reeds over de vyftig duizend planten. De 
Mongo is 'er reeds zo gemeen als de Oran- 
geboom; maar uit gebrek aan oplettend- 
heid verloopt dezelve in duizend verfchei- 
dendheeden , die uit de naamlingen haaren 
oirfprong neemen. Eenige van dezelve 
zyn na myn' fmaak volmaakt lekker. 

Ik zal dit Hoofdftuk eindigen met 
cen echten naamlyst (f) van de vreemde 

plan- 

(*) Rodney, de Edelmoedige Rodney ! Getirig 
St. Euftatius!!! 

VERTAALER, 

(|) In Itede van den naamlyst, die hier in het oir- 
fpronglyke onmiddelyk volgt , voeg ik den naamlyst 
hier agter, dien ik te laat ontvangen hadt om hier 
te laaten volgen , welken ik wel in het eerst voornee- 
mens gevveest was agter te laaten, doch , uit hoofde 
dat ik hier mede den Kruidkundigen leezer een ge- 
voelig ongenoegen zou gedaan hebben, laat ik dien 

hier 



123 G E S C H I E D E N I S 

II*. planten in den openbaaren Kruidtuin van dit 
b o^e k. Eiland . my tevcns beklaagende, dat ik niet 

hoofdst. in ftaat ben aan den kezer een volkomener 
Kruid-en grooter open te leggen, uit de uitftee- 

Mr^East! kende Hofftede van wykn mynen vriend 
Hinton East, die beloofd hadt my te be- 
gunftigen met een Bonus Eaftcnfis, onder 
zyn eigen onmiddelyk opzicht voor dit werk 
vervaardigd. — Doch grooter reden heb 
ik om te klaagen over de reden van dit 
gemis , en te weenen over de wreedheid 
van het noodlot 9 dat zo fpoedig een be- 
minnelyk en uitmuntend burger aan zyne 
vrienden en 't algemeen ontrukte 9 en hem 
ontydig in het graf ftootte. — Maar zoda- 
nig is de ydelheid der hoope 9 en de onzee* 
kerheid des levens! (/") 

hier volgen , egter met agterlaating van eene vertaa- 
ling der Engelfche naamen , alzo dezelve aan te vee- 
le gebreken zou onderhevig zyn. 

VERTAALER. 

(/*) Mr. East ftierf in April 1792. Zyn Kruid- 
tuin , aan den voet van de Liguanea bergen , in St. 
Andries Kerfpel, is misfchien de voortreflykfte in- 
richting van die foort in de waereld. Een naamlyst 
van dezelve, hoor ik met vreugde, wordtvoorde 
pers gereed gemaakt, door Doftor Brougthon , een 
zeer uitmuntend en geleerd Geneesheer en Kruid- 
kundige ; nu op Jamaica woonende. 

HOR- 



HORTUS EASTENSIS: 

O F 

NAAMLYST 

VAN 

VREEMDE GEWASSEN, 

IN DEN TUIN VAN 

H 1 NT N E A S T, Efq. 

OP DE BERGEN VAN LIGUANE A, OP HET 

EILAND JAMAICA, TEN TYDE VAN 

ZYN OVERLYDEN. 

DOOR 

ARTHUR BROUGTHON, M.D. 



Plants? nnmeroflsfimaj quibus obveftit globum terraqueum 
Deus optimus maximus, funt totidem documenta infinite 
fapientia?, nata; in gloriam fui Creatoris, ct in commoduiu 
twninis, cujus eft eas intueri. 

AM (EN. ACAD. vol. VS. p. 40. 



HORTUS EASTENSIS. 



o F 



NAAMLYST 

VAN 

VREEMDE GEWASSEN, 

IN DEN TUIN VAN 

H I NTO N EAST, Efq. 





Clasfis I. 




M N A N D R I A. 




MO N G T IV I A. 


Canka 


indica var. lutea Oost-Indien. 


Amomum 


Granumparadifi* Guinea. 




Zingiber Oost-Indien. 


Curcuma 


longa Oost-Indien. 


KXMPFERM 


i Galanga Oost-Indien. 


TllALIA 


geniculata Zuid-America. 




Cfas- 



* Deze plant heeft verfcheide maalen zyn zaad tot rypheid 
gebragt, waaruit het bleek de waare of Malagita Pepcr te zyn. 
Het is egter geen amomum, maar korat nader aan de umo- 
dorum dan eenig ander bekend Genus. 

la 



I>2 GESCHIEDENIS 



Clasfts II. 



DIANDRIC 



M N GT N I A 



Nyctanthes. 


Sambac 






var.fl.pleno Oost-Indien. 


Jasminum 


Officinale 






lanceclaium 


Oost-Indien, 




azoricum 


Madera. 




odoratisfimum 


Madera. 


Olea 


europxa 


Europa. 




fragrant 


China. 


Syringa 


vulgaris 


Perfia. 




perjica 


Perfia. 


JUSTICIA 


fp. nov. arlrorea 


Italie. 


Dianthera 


americana 


Virginia. 


Rosmarinus 


officinalis 


Europa. 


Salvia 


officinalis 


Europa. 




africana 


Kaap de G. Hoop; 




coccinea 


Oost-Florida. 




Solarea 


Syria. 




T R I G T N I A. 


Piper 


nigrum 


Oost-Intfienv 



€!*i 



DEJ W E S T-I N D I E N. I33 

Clasfis III. 
T R I A N D R I A. 



M N GT N I A. 


"Valeriana 


Locufta 


Portugal. 


'Tamarindus 


indica 


India. America. 


Crocus 


fativui 


Engeland. 


I XI a 


rofea 


KaapdeG.Hoop. 




chinenfis 


China. 


Gladiolus 


communis 


Europa. 


Antholyza 


athiopica 


Kaap de G. Hoop. 


Iris 


pumila 


Oostenryk. 


Wachendorfia 


thyrfiflora 


Knap deG. Hoop. 


Lygeum 


Spar turn 


Spanje. 




DIG TN I A. 


AVENA 


fativa 




Arundo 


Bambos 


Oost Indies 


HORDEUM 


vulgare 

Clasfis IV. 




TETRANDRIA. 



SCABIOSA 



RUBIA 



MONOGTNIA. 



cretica 


Candia. 


atropurpuria 


Italie. 


fiellata 


Spanje. 


tinclorum 


Europa* 


13 





Bud- 



134 



GESCHIEDENIS 



Budleja globofa * Chili. ' 

Plantago lane eo lata Brittanje. 

Cissus quadrangularis India. 

Oldenlandia umbellata India. 

Alchemilla vulgaris Brittanje. 

TpTRAGTNIA. 

Ilex aquifolium Brittanje. 

Cas/ius Carolina. 

nov. Sp. Madera. 

Clasfis V. 

PENTANDRIA. 

M N G T N I A. 



Heliotropium 


peruvianum 


Peru. 


Anchusa 


officinalis 


Europa. * 


Cynoglossum 


officinale 


Brittanje. 


BORAGO 


officinalis 


Engeland. 


Primula 


veris 


Brittanje. 




auricula 


Oostenryk. 


Cyclamen 


perficum 


Candia. 


Azalea 


vifcofa 


N. America. 


Plumbago 


rofea 


Bengalen. 


Phlox 


glaberrima 


N. America. 


Convolvulus 


Scammonia 


Levant. 




purpureus major 


America. 




minor 


America 




tricolor 


Spanje. 



Con- 



* HorU Kewtnfts, vol. p. 150. 



DER WES T-I N D I E N. I35 



Convolvulus 


canarienfa 


Kanar. Lilanden, 




fpeciofus 


Oost-Indien. 


Ipomoea 


(hiamoclit 


Oost-Indien, 


Campanula 


rotundifolia 


Brittanje. 


Cinchona * 




Hifpaniola, 


Coffea 


arabica 


Arabia. 


Lonicera 


Periclymenum 


Brittanje. 




fymphoricarpos 


Carolina. 




tartarica 


Rusfia. 


MlRABILIS 


Jalapa 


O.enW.Indl&u 


Verbascum 


Thapfiis 


Brittanje, 


Datura 


Metel 


Africa. 


NlCOTIANA 


Tabacum 


America. 


Physalis 


Alkekengi 


Europe 


SOLANUM 


tuberofum 


Peru. 




Melongena 


India. 




Sodomaum 


Africa. 


Rhamnus 


Jujuba 


Oost-Indien. 


DlOSMA 


ci/iata 


Kaap deG.Hoop, 


Mangifera 


indica f 


Oost-Indien, 


RlBES 


grosfularia 


Europa. 




rubrum 


Brittanje, 




nigrum 


Brittanje, 


VlTIS 


vinifem 




Celosia 


crifl at a 


Afia. 




var. 


Afia. 


Gardenia 


fiorida , 


China. 




Thunbergia 


Kaap deG. Hoop, 
Al- 


* Affinis Cinchona carifoa. 




t Mango is op 


zyne gewoone plaats 


ingevoerd, fchoon hy 


indedaad tot de ! 


Polyraagia behoort, en zeer onvolkemen be- 


fchreeven is, -. 


14 





136 E 


SCHIEDK 


N I S 


ALL AMANDA 


cathartica 


Z. America. 


VlNCA 


rofea 
alba * 


Oost-Indien. 


Nerium 


Oleander fl.rubt 

fl.albo 
ft.pleno 


Spanje. Portugal. 


. 


D I G T N I A. 


AsCLEPIAS 


fruticofa 
gigantea 


Africa. 


Stapelu 


variegata 


Kaap de G.I loop. 


Beta . 


hybrid* 


Europa. 




vulgaris 


Engeland. 


Daucus 


Carota 


Brittnnje, 


GoMPRENA 


globofa 


India. 


CORIANDRUM 


fativum 


Engeland. 


Pastinaca 


fativa 


Engeland. 


Anethuhi 


gray eo lens 


Spanje. Portugal. 




Fozniculum 


Engeland. 


Carum 


Carvi 


Brittanje. 


Pimpinella 


Anifum 


Egypte. 


Apium 


Petrofelinum 


Sardinie. 




graveolens 


Brittanje. 


C AS SIM 


capenfis 


Kaap de G. Hoop, 


Sambucus 


Ebulus 


Brittanje. 




nigra 


Brittanje. 


Rhus 


Coriaria 


Europa. 




typhinum 


Virginia. 

PEN 



* Deze plant vertoondc zich hier eerst op een mesthoop, 
waar haar wortel uitgeliaald zynde, is zy vervolgens geduurig 



Uit zand voortgetceld. 



DER WES T-I N D I E N. 1 37 
PENTAGTNIA. 



LlNL'M 



nifitatisfimtm 

viaritimum 



Brittanje, 
Italic. 



Clasfis VI. 

H E X A N D R I A. 

M N G T N 1 A. 



Tabescantia 


discolor * 


Honduras 




odortis 


Z. van Europa. 


Narcissus 


Jonquilla 


Spanje. 




Tazetta 


Spanje. Portugal, 


Rkmaktui 


puniceus 


Guiana. 


Crlnum- 


Americamim 


Z. America. 




Zeylanicum 


Oost-Indien. 




Av.iericamim 


Z. America. 


AlMARYLLIS 


Africanum 


Oost-Indien. 




Atamafco 


Kaap deG.Hoop, 




formofisfima 


Z. America. 




regime 


Z. -America. 




Belladonna 


Z. America. 




aurea 


Z. America. 




longifolia 


Kaap deG.Hoop, 




radiata 






vittata 




Allium 


afcalonicum 


Afia. 




gracile \ 


Africa. 



Al- 

* Hon. Krswenfis 9 vol. I. p. 403. 

f Ibid. vol. I. p. 429. wordt bet verkeerdelyk voor een 
oirfpronglyke plant van Jamaica gebouden. 

15 



138 



GESCHIEDENIS 



Allium 


fativum 
Porrtim 

Cepa 


Africa. 


LlLICM 


bulbiferum 


Italic. 




pomponium 


Siberia. 




Chalcedonicum 


Levant. 




Mart a go 


America. 


GloriAos 


fuperba 


Oost-Indien. 


TULIPA 


Ge fner tana 


Levant. 


Ornithogallum pyrenaicum 


Engeland. 




nutans 


Italic. 


ASPHODELUS 


ramofus 


Zuid.vanEuropa. 


ASPERAGUS 


officinalis 


Engeland. 


DRACiENA 


Draco 


Oost-Indien. 




ferrea 


China. 


POLYANTHES 


tuberoja fi. pleno Oost-Indien. 


Hyacinthus 


orientalis 


Levant. 


Aletris 


capenfis 


Kaap de G. Hoop, 




hyachintoides 


Ceylon. 


Yucca 


gloriofa 


N. America. 




aloifolia 


Z. America. 




draconis 


Z. Carolina. 


Aloe 


perfoliata 






var.Barbad. 


Berberis 


vulgaris 


Brittanje. 




D I G T N I A 


t 


Oryza 


fatiya 






T R I G TNI A. 


RUMEX 


cbtufifolius 


Brittanje. 



Clas. 



B£R WES T-I N D I E N. I39 

Clasfis VII. 
HEPTANDRIA. 



MONOGTNIJ. 

fiLscvivs Hippocajlanum Afia 

flava N. Carolina, 

Pavia N. America. 



Clasfis VIII. 

OCTANDRIA. 

MONOGTNIA. 



Trop^eolum 


minus 


Peru. 


Melicocca 


bijuga 


Z. America. 


XlMENIA 


inermis 


Oost-Indien. 


FUCHEIA 


triphylla 


Chili. 


Lawsonia 


inermis 


Africa. 




/pi no fa 


Oost-Indien. 


Vaccinium 


Arftojlaphylos 


Madera. 


Erica 


tnultiflora 


Zuid. van Europa. 


Oenothera 


pumila 


N. America. 


Nov. Gen. * 




Africa. 



* Deze plant was hier gebragt in een' flaavenhaalder van de 
kust van Africa, en groeit nu zecr wcelig ; alle jaaren een 
gioote hoeveelheid vruchten voortbrengende. Verfcheide hicr- 
0111 moedigen deszelfs voonteeling aan. Ik weec niet dat de- 

zel- 



140 GESCHIEDENIS 

T R I G T N I A. 

Sapindus edulh China. 



Clas- 



zrfve tot nog toe befchreeven is , zyne characters zyn de vol- 

gende : 

Cal. Perianthiutn pentaphyllum inferum , foliolis ovatis acu- 

tis concavis , perfiftentibus , villofis. 
Cor. Petala quinque oblongo-1: nccolata., acuta, villofa, ad 
bafin fuifiim flcxa et rcccptaculo adpresfa , calyce alter- 
na et to longiora. 
Stam. FiJamenta octo brevisfima; pilofa, ad bafin Germinis 
receptaculo glandulofo inferta. Anthera oblonga; in 
orbera circa Germen dilpoGtre et ejufdem fere lon- 
gitudints. 
Pist. Germen fubovatuin triquctrum pilofam. Stylus lon- 
gitudine Gcnninis , cylindricus , piiofus. Stigma* ob- 
tufum. 
Per. Capfula carnofa, oblonga, utrinque obtufa, trigona, 

triiocularis , trivalvis , apice dehifcens. 
Se.m. Tria, orbicularia, nitida, appendice aucta. 

Arbor I132C quinquaginta pedes altitudine plerumque fupc- 
rat ; Truncus cortice fubfufco fcabro tagitur nmis numerofis , 
longis, crasfis, irregularibus , ad terrain fere dependentibus. 
Folia habet pinnata, foliolis ovato-lanceolatis , venofis inte- 
gerrimis : oppofitus lsevibus fuperne nitidis , fpkhamaeis , 
Ittrinque quatuor vel quinque , petiolis brcvibus 'tumidis. 
Racemi fimplices ftricti , multiflori axillares , longitudine fere 
pinnarum, pedunculis propriis unifioris, ftipulis lanceolatis, 
rufo-tomentofis , perfiftentibus. Flores parvi albidi inodoii. 
Fructus magnitudinis ovi anferini , colore flavo , rubro , au- 
rantiaco, vel ex utrifque mixto. Semina tria nitida nigra 
magnitudinis Nucis mofchatai , quorum unum faepisflme abor- 
tit. S£inini fmgulo adnafcitur matcries albida (Semen nngni- 
tudini execdens) confiftentia? pinguedinis bovime et aqua, 
lenitur cocta , Medulla baud abfimilis. Ab Incolis in Guinea 
sA maifas apponitur , vel per fe , vel Jufculo vel Pulmento elixa. 



D E R. \V E S T-I N D I E N. 141 

Clasfis IX. 
ENNEANDRIA. 



MONOGTNIJ. 



Laurus 



Rheum 



Cinnamonum * 


Ceylon. 


Camphora 


Japan. 


nobilis 


Italie. 


indices 


Madera, 


fattens 


Madera. 


Benzoin 


Virginia. 


Borbonia 


Carolina. 


Sasfaphras 


N. America, 


T R I G T N l.A. 


rhaponticum 


Afia. 


palm a turn 


China. 


Clasps X. 




DECANDRIA. 



MONOGTNIA. 



Bauhinia 



purpurea 

fcandem 



Oost-Indien. 
Oost-Indieh. 



Bau- 



♦ Deze boom za! buiten tvvyfel binnen weinig jaaren een 
zeer groote aanwinst voor dit Eiland zyn : eenige monflers 
van de bast, onlangs naar Eiigel.ind gezonden, hebben bewee- 

zen, 



142 GESCHIEDENIS 



Bauhinia 


variegata 


Oost-Indien. 


Cassia 


Senna 


Egypte. 




Fiftula 


O. en W. Indien 


Poinciana 


pnlchervima 






var. fl. flavc 


» Honduras. 


GUILANDINA 


Moringa * 


Oost-Indien. 

Ru. 



zen, dat bet de waare Ceylonfche Kaneel, en van de beste 
foort is. Zy wordt nu met groote zorgvuldigheid in alle dee- 
Icn van bet Eiland aangekweekt. 

* Deze boom is dus ver over 't algemeen aangemerkt als 
een fpecie van 't Genus Guilandina, maar zeer ten onrechte, 
gelyk blykt uit de volgende characters : 
Cal. Perianthium penthaphyllum , foliolis oblongis obtufis , 
concavis , tribus fuperioribus reflexis , duobus inferiori- 
bus patentibus. 
Cor. Petala quinque. Petala duo fuperiora raagnitudine folio- 
rum calycis , plana obtufa reflexa obovata ; lateralia duo 
paulo majora, concava obovata lunata minus reflexa; 
inferius fpatulato-obovatum obtufum concavum, latera- 
libus majus, et genitalibus approximatum , patens. 
STAM. Filamenta novem, quorum quinque tantum fertilia, ad 
bafin crasfa villofa , verfus apices contorta , longitudine 
insequalia , antherse quinque bicapfulares fubrotunda?. 
Sterilia quatuor minora longitudine etiam inasqualia , an- 
theris minimis vel nullis 9 omnia petalis fere dimidio 
breviora. 
Pist. Germen oblongum. Stylus ftiliformis leviter curvatus , 

petalis et ftaininibus longior. Stigma acutum. 
Per. Longum triangulare trivalve, utrinque acutum. 
Sem. Trialatum , aliis lineis oblongis , fibi invicem junclis. Nux 
fragilis rotunda. Nucleo rotundo trifulcato. 
Arbor viglnti pedalis , corticc cinereo ; Rami paten tes nu- 
merofi. Folia tri vel quadripinnata fefquipedalia , foliolis 
ovalibus obtufis trilinearibus tenetris integerriinis pedicella- 

tis ; 



D E R WES T-I N D I E N. 



143 



Rita graveolcm 

Melia Azederach 

Quassia amara 

KaLMIA latifolia 

\u\li folia 
Rhododendron maximum 
ponticum 
Arbutus Unedo 



Saxitraga 

DlANTHUS 



Nov. Gen. 



Zuid.vanEuropa. 
Oost-indien. 
Guiana. 
N. America. 
N. America. 
N. America. 
Gibraltar. 
Ierland. 



D I G T N I A. 

ttmbrofa 

barbatus 

caryopbyh r us 



var 



Chinenfiz 
fuperhin 



Engeland. 

Europa. 

Engeland. 

China. 

Frankryk. 

Oost-Indien. 



TRI- 



tis; glandula parva pediceflata, intra fingulas foliorum divifio 

ncs. Raccmi axilkres femipedales , cnlycis foliola fubcamea , 

petalis albis ad bafin leviter purpureis. Pericarpium pcdale 

fulcatum, angulis acutis. Calycis foliola et petala fsepe ir- 

regulariter reflcxa et numero varia , fed Petalum inferius 

fempev rectum et genitalibus approximatum. 

* Deze Heester is in onze tuinen bier uit Engeland, onder 

den bovengemelden naam , ingevocrd , maar ik weet niet op 

welk gczag : De volgende zvn zyne carac~ters , zo goed al- 

tbands, als ik ze beb kunnen ondcrkennen, 

Cal. Periantbium pentapbyllum inferum , foliolis parvis ovatis 

erectis. 
Cor. Petala quinque, lnciniis ovatis vel fubrotundis, ereclis 

infcris, calyce duplo longioribus. 
St am. Filamenta decern circa Gennen comprcsfa, erech, Ion- 
gitudine Corolte. Anthers parv* fiinpliccs. 

Pist. 



144 GESCIIIEDENIS 

T R I G T N I A. 

Silene Armeria Engeland, 

PENTAGTNIA. 

Spondias Afia. 

Agrostemma covonaria Italie. 

Sedum Anacampferos Zuid. van Frankr. 

C las/is XL 
DODECANDRIA. 



M O N G T N I A. 



PORTULACA 

Halesia 
Garclma 



triangularis 
tetraptera 
cornea * 



St. Vincent. 

Carolina. 

Oost-Indicn. 



TRI- 



PlST. 



Stylus vix ullus. Stigma corn- 



German, fubrotundum. 
presfum. 

Per. Bacca lucida membrano tenui obtecla , pufpa paucisfima. 

Sem. Duo , membrano proprio tecta , ftriata , pifi magnitudi- 

ne, ita ut duo applicata fphjerum conftituunt, et forte 

femen unicum in duo Affile. 

Frutex quatuor pedalis inordinate ramofa , folia petiolata 

lanceolato-ovata alterna glabra integerrima; flores axillares 

congcfli fubfesfibiles. Corolla alba. Germen facie semulat 

frudlum juniorem Citri Aurantii. 

* Deze boom vverdt eerst gehouden voer de waare Mango- 
ftein , maar zyn vrucht volgroeid zynde , dezelve vergelyken- 
de by de befchryving van de waare Mangoftein, oordeelden 
wy bet te. zyn G. Cornea- Mannelyke en tweeflachtige bloe- 
men zyn op den zclfdcn boom gevonden. 



DER WEST-INDIEN I45 

T R I G T N I A. 

Reseda odorata Egypte. 

1 

Clasfis XII. 
ICOSANDRIA. 

M O N O G T N I A. 



Cactus 


conchinillifer 


Z. America. 




Pevcfcia 


Z. America. 


Philadelphia 


coronarius 


Zuid.van Europa 




aromaticus 


NieuwZeeiand. 


Eugenia 


Jamb os 


India. 


Myrtus 


communis 






var.romana 
belgica 


■ 


PUNICA 


Granatumfl.plenc 


Spanje. 


Amygdalus 


Per/tea 

var, Neftarina 






communis 


Africa. 


Prunus 


Armeniaca 






Cerafus 


Engeland. 




domeftica 


Engeland. 




D I GT N I A. 




Crataegus 


Oxycantka 


Brittanie. 



Crux Galli N. America. 



PEN* 



146 


G E S C H I E D 


E n r s 




PENTAGTNIA. 


Mespilus 


germanica 


Engeland.- 




Pyracantha 


Italie. 


Pyrus 


Malm 


Brittanje. 




communis 


Engeland. 


Cydom'a 
Mesembryanthe- 


Duitschlandi 


MUM 


cryftallimim 


Griekenland, 


SFIRiEA 


Ulmaria 


Brittanje* 



P LTGTN I A. 



Rosa 



Rubus 



Fragaria 



Intea 

cinnamomea 

tentifolia 

damafcenc* 

gallica 

mufcofa 

mofchata 

alba 

rubigimfa 

idaus 

yar. ruber Brittanje.. 
albus Brittanje. 
vefca 

var.chiloenf. Chili. 
p-atcnf* Brittanje* 



Dnitschland. 

Zuid.vanEuropa. 

Spanje. 

Frankryk. 

Zuid.vanEuropa*. 

Frankryk. 

Italie. 

Europa. 

Brittanje. 



€fas- 



D E R WEST- INDIE N. 14? 

Clasjts XIII. 
POLYANDRIA. 



MONOOTNIA. 



Capparis 


Spinofa 


Italic?. 


Papaver 


R/iaas 


Brittanje. 


Thea 


viridis 


China. 




Bohea 


China. 


Carophyllus 


aromaticui * 


MoIucfcheEiland. 


ClSTUS 


populifolius 


Portugal. 




incanus 


Portugal. 




crifpm 


Portugal. 




Tuberaria 


Portugal. 




grandifiorum 


Siberia. 


DELPHINIUM 


Confolida 


Engeland. 




datum 


Siberia. 
China. 


ACONITUM 


Napellus 


Frankryk. 


PENTAGTNIA. 


Aquilegia 


vulgaris 


Brittanje. 


NlGELLA 


damafcena 


Spanie. 



POLTGTNIJ. 

Illicium fioridanum Florida. 

Liriodendron Tulipifera N. America. 

Mag- 

* Twee dezer planten werden aan Dodtor Clarke ten ge- 
fchenke gegeeven , door Monfieur Nectoux, uit *s Konings 
Tuin, te Port au Prince; zy fcheenen, by hun aankomst, 
in ten' goeden ftaat van groei > maar zyn daarnaa geftorven. 
K 2 



14^ G E 


S C II I E I> E 


NIS 


Magnolia 


grandijiora 


Carolina. 




glauca 


N. America, 




acuminata 


N. America. 


Annona 




Z. America. 


Anemone 


hortenfis 


Italie. 


Atragene 


ivdica 


Z. America. 


Clematis 


Flammula 


Zuid. van Frankr, 


Adonis 


autumnalls 


Engeland- 


Ranunculus- 


auricomus 

Clasp XIV. 


Brittanje. 


DIDYNAMIA. 



G T M N S P E R M I A. 



Satureja 


hortcnfis 


Italie. 


Hyssopus 


officinalis 


Zuid. van Europa, 


Nepeta 


Catarla 


Brittanje.. 


Lavandula 


Spica 


Zuid. van Europa, 




Stxckas 


Zuid. van Europa, 




dent at a 


Zuid. van Europa 




mult i fid a 


Kanar. Ellanden. 


Sideritis 


candicans 


Madera. 


Mentha 


viridts 


Engeland. 




piperita 


Engeland^ 




Pulegium 


Brittanje. 


Glecoma 


hederacea 


Brittanje. 


Betonica 


officinalis 


Brittr.nje. 


MARRU13IUM 


vulgare 


Brittanje.. 


Origanum 


Otiites 
Majorana 


Sicilie. 



Test- 



I)ER \V E S T-I N D I B N. 149 



Thymus 


vulgaris 


Italie. 




waft i china 


Spanje. 


IMelissa 


officinalis 


Brittanje. 


Dracocepitalu: 


\i Ruyfchiana 


Zweden. 




Moldavia* 


Mold* vie. 


OCYMUM 


Baftlicum 


Perfie. 


ANGIOSPERM I A. 


Antirrhinum 


tnajus 


Eugeland. 




afarina 


Italie. 


Digitalis 


purpurea 


Brittanje. 




airibigua 


Zwitzerland. 


BlGNONIA 


Catalpa 


'Carolina. 


Browallia 


elata 


Peru. 


.Sesamum 


orientate 


Oost-Indien. 


Barleria 


prioniies 


India. 


VlTEX 


Agnus Cajlus 


Sicilie. 


Pedalium 


Murex 


Oost-Indien. 


Melianthus 


major 

ClasJIs.XV. 


Kaap deG.Hoop, 



TETRADYNAMIA. 



SILICULOSA. 



•Lepidium 


latifolium 


Brittanje. 




fativum 


Duitschland. 


Cochlearia 


officinalis 


Brittanje. 




Armoracia 


Engeland. 


Iberis 


umbellata 


Zuid.vanEuropa. 


Alyssum 


halimifolium 


Italie. 




incanum 


Italie. 


Lunaria 


annua 


Duitschland. 




K3 


SI- 



150 



GESCHIEDENIS 



SILIOUOSJ. 



Sisymbrium 


Naflurtium 


Brittanje. 


Cheiranthus 


Ckeiri 


Brittanje. 




icanus 


Italic?. 




animus 


Spanje. 


Hesperis 


trijlte 


Hungaryen, 


Sin apis 


alba 


Brittanje. 




nigra 


Brittanje. 


Brassica 


Rapa 


Engeland, 




oleracea 


Engeland. 



Raphanus 



var. 



fativus 



China. 



var. 



Clasfis XVI. 
MONADELPHIA. 



PENTANDRIJ. 



Geranium 



malacoides 

alchimilloides 

coriandrifolium 

zonale 

quercifolhim 

Radula 

vitifolium 

capitatum 

betulinum 

Bohemicum 

laevigatum 

Hermannifolium 

palmatum 



Zuid.vanEuropa. 
Kaap deG.Hoop. 
Kaap deG.Hoop, 
Kaap deG.Hoop. 
Kaap de G. Hoop, 
Kaap deG.Hoop. 
Kaap deG.Hoop. 
Kaap deG.Hoop. 
Kaap deG.Hoop. 
Kaap de G.Hoop. 
Kaap deG.Hoop, 
Kaap deG.Hoop. 
Kaap deG.Hoop, 
DO- 



D E R WES T-I N D I E N. 151 
DODECANDRIA. 

^entapetes phccnicca Oost-Indien. 

P LTA N D R I A. 

Senegal. 

India. 

■China. 

Kaap de G. Hoop* 



Adansonia, 

SlDA 

Alcea 
Malva 



-Lavatera 
Hibiscus 



diginata 
indie a. 
rofea 
capenfis 



Camellia 



crifpa 

rotundifolia 

thuringiaca 

gopulneus 

mutabilis 

Rofa finenfis 

fyriacus 

ficulneus 

Trionum 

Sabdariffa 

japonica 



Syria. 

Brittanje. 

Hungaryen, 

Oost-Indien. 

Oost-Indien. 

China. 

Syria* 

Ceylon. 

Kaap de G. Hoop. 

India. 

Japan. 



Clasfis XVII. 



DIADELPHIA. 



ERITHRiNA 



Spartium 



Genista 



D E C A N D R I A. 


herbaca 


Carolina. 


grandiflor* 




junceum 


Zuid. van Europe 


fcoparium 


Brittanje. 


monofpermum 


Portugal. 


candicans 


Zuid.vanEuropa. 


K 4 


Ulex 



152 



GESCHIEDENIS 



Ulex 


eurojxeus 


Brittanje. 


Crotalaria 


capenfis 
juncea 


KaapdeG.Hoop, 
China. 




retufa 


Oost Indien. 




verrucofa 


Oost-Indien. 




pallida * 


Africa. 




labumifolia 


Afia. 


ONONIS 

Arachis 
Lupinus 


qiiinquefolia 
rotundifoUa 
hypogaa 
albus 


India. 

Zwitzerland. 
Z. America. 




varius 


Sicilien. 




anguflifolius 


Spanjc. 




luteus 


Sicilien. 


Phaseolus 


vulgaris 


India. 


DOLICHOS 


Lablab 


Egypte. 




Sinenfis 


Oost-Indien. 


Glycine 


triloba 


India. 


Clitoria 


Ternatea 

fl. alba 


Oost-Indien. 


Pisum 


fativum 


Zuid.vanEuropa 


Lathyrus 


oderatus 


Sicilien. 




var. 


Ceylon. 




Tin git anus 


Africa. 




latifolius 


Engeland. 


VlCIA 


Faba 


Egypte. 


Cytis us 


Laburnum 


Oostenryk. 




Cajan 


Oost-Indien. 


ROBINIA 


hifpida 


Carolina. 




grandiflora 


Oost-Indien. 




rnitis 


Oost-Indien. 



Co 



♦ Horu fow. vol. III. p. 20. 



DER WEST- INDIE N. 153 



CORONILLA 


valentina 


Spanje. 




arabica 


Arabia. 




minima 


Z. van Europa, 


iEsCHYNOMENE 


grandiflora 


Coit-Indien. 




Sefban 


Egypte. 




aquatica 


Oost-Indien. 


Hedysaru.m 


gyrsns 


Oost-Indien. 


Galega 


purpurea 


Oost-Indien. 


Lotus 


jacobaus 


Azores. 


Medicago 


pelymorpha 






var.fcutellata Europa. 




intertexta 


Europa. 




Clasfis XVIII. 


POLYADELPHIA. 



PENTANDRIA. 



Theobroma 
Ambroma 



Cacao 
augusta 



Z. America. 
Nieuw Z.Wales. 



DODECANDRIA. 

Monsonia fpeciofa Kaap de G. Hoop. 

ICOSANDRIA. 

Citrus 



Media 




Afia. 


var. 






Aurantium 


var. 


India, 


Decumana 




India, 



K5 



P0- 



154 



GESCIIIEDENIS 



POLTANDRIA. 

Hypericum bale aric tun 

mojwgynum 



Majorca, 
China. 



Clasfts XIX. 
SYNGENESIA. 



POLTGAMIA MQIJALIS. 



SONCHUS 


oleraceus 


Brittanje. 


Lactuca 


fativa 




Leontodon 


Taraxacum 


Brittanje. 


ClCHORIUM 


Endivia 






var. crifp, 


i 


Cynara ' 


Scolymus 


Zuid. van Frankr. 




Cardunculus 


Candia. 


Crepis 


barbata 


Zuid. van Frankr, 


Spilanthus 


Acmella 


Ceylon. 


POLTGAMIA SUPERFLUA. 


Tanacetum 


vulgar* 


Brittanje. 


Artemisia 


Abretanum 


Zuid. van Europa. 




Abjinthium 


Brittanje. 


Gnaphalium 


fcetidum 


Kaap de G. Hoop. 


Xeranthemum 


fpecio/isfimum 


Kaap deG.Hoop. 


Aster 


fruticofus 


Kaap deG.Hoop, 




chinenfis 


China. 




Amellus 


Italie. 


Bellis 


perennis 


Brittanje. 


Tagetes 


patula, 


Mexico. 




erecla 


Mexico. 

ZlN- 



D E R WES T-I N D I E N. 155 



Zinnia 


multiflora 


N. America. 


Chrysanthemum coronarium 


Sicilien. 


Anthemis 


nobilis 


Brittanje. 


Achillea 


millefolium 


Brittanje. 


PftLTGAMIA FRUSTRANIA. 


Helianthus 


anmius 
indicus 


Mexico. 




tuberofus 


Brazil. 


RUDBECKIA 


laciniata 


Virginia. 


, 


hirta 


Canada. 


Centaure 


Cyanus 


Brittanje. 


POLTGAMIA NECESSARIA. 


Calendula 


officinalis 


Zuid.vanEuropa. 


Arctotis 


calendulacea 


Knap de G. Hoop. 




MONOGAMIA. 


Lobelia 


jiphilitica 


Virginia. 


Viola 


baorata 


Brittanje. 




var. 


Brittanje. 




tricolor 




Impatiens 


Balfamina 

Clasfis XX. 


Oost-Indien. 


GYNANDRIA. 




D I A N D RI A. 


Llmodorum 


tuberofum 


N. America. 




Tankervillia 


China. 


Epidendrum 


Vanilla 


Z. America. 



TRI- 



I$6 G E S C II I E D E N I S 

T R I A N D R I A. 
Sis.yrinciiium bermudiana N. America. 

P E N T A N D R I A. 



Passiflora 


vialifonnis Barbados. 




c&rulea Brazil. 




POLTANDRIA. 


Arum 


hi co lor * 


Calla 


athiopica Kaap de G . Hoop, 



Clasfis XXI. 
M O N O E C I A. 

M N A N D R I A. 



Casuarina 


equifetifolia Oost-Indien, 


Artocarpus 


integrifolia Oost-Indien. 




T R I A N D R I A. 


Typha 


latifolia Brittanje, 


Coix 


■Lacryma J obi Oost-Indien. 


PUYLLANTHUS 


Niruri Oost-Indien. 




TETRANDRIA. 


Buxus 


fempervirem Engeland. 


Urtica 


dioica Brittanje. 




urens Brittanje. 



M6- 

Horu Kewenfis* vol. M. p. 316. 



ER W E S T-I N D I E N. 1 57 



Morus 


alba 


China. 




nigra 


Italic. 




rubra 


Carolina. 




papyrifera 


Japan. 




PENTANDRIA. 


Amaranthus melancholicus 


Oost-Indiei?. 




tricolor 


Oost-Indien. 




ententes 


Oost-Indien. 




POLTANDRIA. 


QUERCDS 


Ilex 


Zuid. van Europe 




Suber 


Zuid. van Europa. 




rubra 


N. A m erica. 




alba 


Virginia. 




Robur 


Brittanje. 


JlJGLANS 


regia 


Perfia. 




alba 


N. America. 


• 


•nigra 


N. America*. 


Fagus 


Cajlanea 


Engeland. 




pnmila 


N. America. 


CORYLUS 


Avellana 


Brittanje. 


Platanus 


orientalii 


Levant. 




occidentalis 


N. America. 




MONADELPHIA. 


PlNUS 


fylve/fris 


Europa.. 




Pinafler 


Europa. 




Pinea 


Europa. 




Cembra 


Siberia. 




Strobus 


N. America. 




Cedru% 


Levant. 




Larix 


Duitschiancr". 



Thu- 



I58 GESCHIEDENIS 

Thuja orient a lis China. 

Cupressus fempervirem 

var.ftrifta Candia. 
horizontalis Candia. 
dijlicha N. Amercia. 

juniperoides Kaap de G. Hoop. 

Croton febiferum China. 

STNGENESIA. 



MoMORDICA 


Balfamina 


India. 




Charantia 


Oost-Indien. 


CUCURBITA 


Pepo 
Melopepo 






Citrullus 


Zuid.vanEuropa, 


Cucumis 


Melo 






Dudaim 


Levant. 




fativus 






flexuofus 




SlCYOS 


angulata 


America. 



Clasfis XXII. 
D I O E C I A. 

MONANDRIA. 

Pandanus odoratisfimas Ceylon. 

DIANDRIC. 
Salix babylonica Italie. 

TETRANDR1A. 
Myrica cerifera Carolina. 



PEN- 



DER W E S T-I N D I E N. 1 59 
pENTANDRIA. 



PlSTACIA 



Spimacia 
Cannabis 



Smilax 



Populus 



Schinus 



oflicinaruin 
Terebinthus 
Lent if cm 
oleracea 
fativa 



Griekenland. 

Zuid.vanEuropa, 

Zuid.vanEuropa. 



India. 

HEXANDRIA. 
Sarfaparilla America 
OCTANDRIA. 

balfamifera Siberia. 

DECANDRIA. 
molle Peru 



Clasfis XXIII. 
POLYGAMIA. 

M N E C r A. 
Nov. Gen. * Bicky Guinea. 



Tm< 



* Van dezen boom is reeds melding gemaakt door Hans 
Sloane, in zyne Natuurlyke Historie van Jamaica, als van de 
kust van Guinea ingevoerd , en op de bergen van Liguanea 
geplant ; hy blyft 'cr nog groeijen , zo vvel als in veele andcre 
«kelen van de zuidzyde van hct Eiland ; Ee volgende charac- 
ters 



rittto. 



l6o GESCHIEDENIS 

Terminally Catappa Oost-Indien. 

Acer P feu do-Plat amis Brittanje. 

rtibrum Virginia. 

Mi- 
ters warcn genomen van een* boom, groeijendc in den tuin, 
wiens vrucht tot volvvasfenheid gekomen was. 

Hermapfa-Qditus Flos. 
Cal. Null us. 
Cor. Monopetala quinqucpartita infera, laciniis ovatis acutis 

crasfis fubvillofis , ftriatis patento-erectis. Nedtariura 

concavum, includens Germen, margine decem-dentato. 
Stam. Filamenta decern brevisfima vel nulla. Anthcra; didyinse 

In orbum dispofitaj et extus Ncctarii dentibus coalite. 
Pist. Germen fubrotundum quinque-fulcatum hirfutum. Stig,- 

raata quinque crasfli reflexa fubcontorta, gemini incum- 

bentia. 
Per. Capfula magna fubovato gibbofa , leniter incurvata , uni- 

locaris, bivalvis, futura dorfali prominente. 
Sem. Plura angulata imbricata , Unguium cortice coriaceo 

proprio obteclum, 

MafcuU Flores* 

CAt. & Cor. Ut in Flore hermapbrodito , fed § majores. 

Stam. Ut in Flore bermaphrodito. 

Pist. Germen nullum. Stigmatura quinque rudimenta parva 
e medio Nectorii orta. 
Arbor inelegans ramofa , cortice fubfufco truncus tegitur; 
fclia babct alterna pedicellata integra oblonga venofa glabra 
acuminata, margine undulato, ficca, laurina, ad extremita- 
tem ramulorum congefta ; pedicellis utrinque tumidis vel 
ganglionofis. Racemi compofiti breves, plerumque e ramis 
majoribus orti. Corolla lutea, lacinbe fingulas ftriis tribus 
purpureis intus natatse ; odor valde ingratus. A Nigritis in 
Jamaica vocatur Bichy vel Colu , et ibi femina per fe , vcJ 
cum Sale et CapGco commilh, ad dolores vcntiiculi pro re- 
medio habentur. 



D E a W E T-I N D I E N. l6l 

S 

Mimosa fenfitiva Brazil. 

fkrnefian* Oost-Indien. 

jrffr/fei Egypte. 

Lebbeck Egypte, 

Senegal Arabia. 





£ / E C I A. 


Fraxinus 


Omits Calabria. 




T R I E C I A. 


Ceratonia 


Siliqua Sicilien. 


Ficus 


Carica Zuid.vanEuropa, 



PALM JE. 



Cycas 
Phoenix 



eircinalis 
da&yfifera 



Oost Indien. 
Levant. 



EINDE VAN HET TWEEDE BOEK. 



B. EDWARDS, 
CESCHIEDENIS 

DER 

WEST-INDIEN. 

II. D E E L. 






^ 



r; 





W.. i 






4